‘Bewoners zijn zich niet voldoende bewust van het effect van binnenlucht op hun gezondheid’, zegt hoogleraar binnenmilieu Philomena Bluyssen bij de Technische Universiteit Delft. Wanneer dit wel zo is kunnen bewoners volgens haar beter eisen stellen aan hun huiseigenaren. Binnenmilieu bestaat uit de 4 factoren: licht, geluid, lucht en thermisch aspecten. Binnenlucht is de lucht in huis, op school, op het werk, en de auto. Ongeveer 90% van de lucht die men inademt is binnenlucht omdat mensen de meeste tijd binnen doorbrengen. We zochten de hoogleraar op bij het SenseLab van de TU Delft.

Wat weten we in ieder geval zeker over woningen en gezondheid?
In woningen weten we in ieder geval zeker dat veel gezondheidsklachten van bewoners te maken hebben met luchtkwaliteit. Ik maak me het meest zorgen over de effecten van luchtkwaliteit op de gezondheid, want je ziet dat dit toeneemt. Het kan zorgen voor luchtwegproblemen, zoals astma bij kinderen.

Uit onze enquête, over ervaringen van Amsterdammers over achterstallig onderhoud in hun huizen, kwam de volgende top 5 naar voren: slechte isolatie, geluidsoverlast, hittewoning, scheuren in plafond en muren en houtrot. Bij welke is het gezondheidsrisico het grootst?
Slechte ventilatie. Dat komt meestal omdat de huidige woningen helemaal potdicht gemaakt worden. Er wordt geen rekening gehouden met een hoop vocht dat wordt geproduceerd in een woning als je kookt, als je de was doet, als je doucht. Dat vocht kan niet meer weg. Daardoor krijg je schimmelgroei en schimmels kunnen via de afgifte van stoffen een gezondheidseffect hebben. Bijvoorbeeld ademhalingsproblemen, huidirritaties en astma.

We zijn langsgeweest bij Natascha (30) die zich zorgen maakt over de schimmelplek in de slaapkamer van haar dochtertje. De ventilatieroosters zijn vanaf de buitenkant dichtgemetseld. Hoe luistert u naar het verhaal van Natascha?
Die roosters zitten er niet voor niks, die hadden ze nooit dicht mogen metselen. Want die woning is daar op gericht, zodat het daar ventileert. Dan is het niet gek dat er schimmel ontstaat.

Is er een link tussen de schimmelgroei en de luchtwegenkwaliteit van het dochtertje?
Dat kan, ja zeker. Of een combinatie van verschillende factoren. Als er een spouw aanwezig is, met isolatiemateriaal, dan kunnen daar als het nat wordt chemische stoffen uitkomen die weer uit de muur komen en die je dan inademt. De chemische stof formaldehyde, die uit bijvoorbeeld spaanplaat kan komen, maar ook uit andere materialen, is een water gedragen stof. Heel veel mensen krijgen daar luchtwegen klachten van. Maar het kan ook door uitstoot van schimmels komen. En bij een klein kind kan dat al helemaal. Maar je moet die specifieke situatie onderzoeken en kijken wat daar precies aan de hand is. De één is gevoeliger dan de ander.

Als u denkt aan verantwoordelijkheid bij binnenklimaat, bij wie zou u die dan leggen?
Dat is een hele moeilijke. Nu ligt deze vooral bij de bewoner, bij de eindgebruiker. Je mag nauwelijks invloed uitoefenen op wat een bewoner doet. Roken in een huis kun je bijvoorbeeld niet verbieden. Maar als het gaat om het faciliteren van een goed binnenmilieu, dat ligt natuurlijk bij de woningbouwcorporatie of huiseigenaar. Dat de ventilatie ook echt goed werkt, dat isolatie op een verantwoorde manier gebeurt. Dat roosters niet worden dichtgemetseld, maar dat je nog goed kan blijven ventileren. De verantwoordelijkheid ligt hier bij huiseigenaren. Onderhoud speelt daar natuurlijk ook een rol bij. Het op tijd onderhouden van die installaties. Of ervoor zorgen dat er geen houtrot ontstaat is natuurlijk ook zoiets. Dat moet op tijd gesignaleerd worden.