Gemeente informeerde bewoners NDSM niet over vervuilende industrie terwijl dit wel was afgesproken
De gemeente heeft sinds 2008 verzaakt om bewoners van de NDSM-werf in Noord te laten informeren over de vervuilende industrie in de naastgelegen Westpoort. Daarmee heeft ze zich niet gehouden aan afspraken die ze met vier industriële bedrijven maakte. Wethouder Reinier van Dantzig erkent dat het is misgegaan: “De nieuwe bewoners hadden geïnformeerd moeten worden en dat is niet gebeurd.”
“Om de dag ruiken we een gekke geur, heel scherp en intens. Je keel en neus gaan jeuken. Zelfs als ik de ventilatie aanzet, ruik ik de geur nog in m’n huis.” De van oorsprong Italiaanse Giada Tamborrino woont sinds 2021 op de NDSM-werf. Direct nadat ze de woning betrok begon de stank haar op te vallen. “Je kan er niet omheen, dat is heel frustrerend.”
Robert-Jan de Laat herkent de problemen. Hij heeft nu nog een huurhuis op de NDSM, maar wacht op de oplevering van zijn koophuis, een paar honderd meter verderop. “Toen we het huis kochten, wisten we nog niet hoe groot de overlast zou zijn en nu kunnen we niet meer onderuit.”
Kunstmestbedrijf ICL ruikt naar verbrand rubber en de sojafabriek van Bunge naar weeïg zoethout. De bewoners kunnen de geuren van de verschillende bedrijven inmiddels moeiteloos onderscheiden. Ten minste wekelijks kunnen ze hun raam niet opendoen vanwege de stank.
En zelfs binnen gaat het niet altijd goed, doordat de lucht de ventilatiesystemen binnenstroomt. “Ik word er ’s nachts wakker van, ik krijg rode ogen en ik voel het in mijn longen”, aldus De Laat. “Je weet gewoon niet wat je inademt.”
Convenant
Eind 2008 sloot de gemeente een convenant met vier bedrijven: Bunge Netherlands, HES Bulk Terminal Amsterdam, ICL en Eggerding. Daarin werd afgesproken dat de gemeente ervoor zou zorgen dat de marktpartijen de nieuwe bewoners van de NDSM-werf in hun erfpachtcontracten zou informeren over de nabijgelegen industrie. Deze zogenaamde bewustwordingsclausule moest ervoor zorgen dat huurders en kopers op de hoogte waren van de milieu-aspecten van hun toekomstige woonsituatie.
Bewoners van de Houthavens vinden deze clausule terug in hun contract, maar de gemeente erkent nu dat dit op de NDSM-werf niet goed is gegaan. Wethouder Reinier van Dantzig laat weten hier onlangs achter te zijn gekomen en nog uit te zoeken hoe dit heeft kunnen gebeuren.
Ontevreden bedrijven en bewoners
De vier betrokken bedrijven trokken afgelopen week aan de bel bij de gemeente. In een gezamenlijk opgestelde brief, in handen van AT5, uiten ze hun onvrede over het handelen van de gemeente: “De bedrijven spreken in deze brief hun teleurstelling uit over het feit dat de gemeente Amsterdam de met hen in 2009 vastgelegde afspraken niet is nagekomen. Afspraken waarin bedrijven en gemeente elkaar konden vinden in het mogelijk maken van woningbouw naast industriële bedrijvigheid.”
Tijdens een overleg met de gemeente op 16 september jl. zijn de bedrijven er naar eigen zeggen achter gekomen dat de gemeente heeft nagelaten om projectontwikkelaars en (toekomstige) bewoners te informeren. Bewoners van de NDSM-werf hebben het convenant tussen de bedrijven en gemeente op dat moment al in handen na het indienen van een Woo-verzoek. De gemeente worstelt ermee hoe nu verder om te gaan met dit Woo-verzoek.
Milieuzone
De bedrijven nemen het de gemeente kwalijk dat zij in toenemende mate klachten van omwonenden krijgen. Zij menen dat dit voorkomen had kunnen worden, wanneer nieuwe bewoners van de voorwaarden op de hoogte waren geweest.
De Laat: “Ik had wel gezien dat er bedrijven in de buurt waren, maar in principe is Amsterdam een groene stad. Eigenlijk is alles binnen de ring een milieuzone, behalve dit stukje aan de overkant van het IJ. Ik had niet verwacht dat de stank en uitstoot zo’n impact zouden hebben op mijn leven.”
Vorige week bracht De Laat een bezoek aan wethouder Van Dantzig. Hij overhandigde hem een zwartboek met persoonlijke ervaringen van zestig bewoners van de NDSM-werf. “Tijdens het opstellen van dat zwartboek kwamen we erachter dat wij niet de enigen waren die geen clausule in ons contract hadden staan; niemand bleek hiervan te weten.”
Intussen denkt Giada Tamborrino na over verhuizen: “Ik kan soms niet naar buiten, je voelt je opgesloten in je eigen huis. Maar aan de andere kant wil ik dat dit probleem gewoon ophoudt in plaats van er een volgende bewoner mee op te zadelen.”
Tamborrino is daarom een Instagrampagina begonnen om bewoners te informeren over de mogelijkheden om overlast te melden: “Elke keer dat je overlast ervaart kun je een melding maken bij de Omgevingsdienst. Dat wist ik jarenlang niet, net als dat ik langs niet wist waar de stank precies vandaan kwam. Nu ik dat wel weet, wil ik anderen daarvan op de hoogte stellen.”
Maar boven alles hoopt ze dat de overheid ingrijpt in het toestaan van vervuilende industrie. “ICL mag nu zelfs tot 2040 blijven. Er is echt actie nodig.”
Reactie woordvoerder Reinier van Dantzig (wethouder)
“Om ervoor te zorgen dat er woningbouw plaats kon vinden op de NDSM-werf en Houthavens, zonder jarenlange procedures van omliggende bedrijven, heeft de gemeente in 2009 afspraken gemaakt met die bedrijven in Westpoort. Helaas is de gemeente daarna een afspraak met de bedrijven niet nagekomen, namelijk het goed laten informeren van de nieuwe bewoners van de NDSM-werf over het feit dat hun woning in de buurt staat van deze bedrijven en hun bedrijvigheid.
Kortom, de nieuwe bewoners hadden moeten worden geïnformeerd en dat is niet gebeurd. De gemeente is daar onlangs achter gekomen en zoekt nog uit hoe dit heeft kunnen gebeuren. De bewoners van de NDSM worden hier binnenkort per brief door de gemeente over geïnformeerd.”
Gezamenlijke reactie convenantbedrijven (Bunge Netherlands, HES Bulk Terminal Amsterdam, ICL en Eggerding)
“Als convenantbedrijven zijn wij onlangs op de hoogte gesteld door de gemeente dat zij niet conform het convenant hebben gehandeld. We hebben de gemeente middels een brief laten weten wat we hiervan vinden en vragen hen met een oplossing te komen voor de ontstane situatie. Over deze oplossing gaan we graag met de gemeente in gesprek.”
Door: Mirjam Eeken