Wat betekent het om ouder te worden in een digitale wereld? In gesprek met denkers en kunstenaars naar aanleiding van PISS POOL, een baanbrekende theaterperformance die je instafeed in een ander licht zet. Met theatermakers Suzan Boogaerdt en Bianca van der Schoot, schrijvers Marian Donner en Maxime Garcia Diaz, kunstenaars Lisa Schamlé en Lydia Schouten en actrice en zangeres GerdaLentenHavertong.

Ons zelfbeeld, onze aandacht en ons gevoel voor eigenwaarde worden voortdurend beïnvloed door wat we zien, delen en liken. Deze avond onderzoeken hoe de (digitale) idealen van jong, fit en strak onze ideeën over wie we zijn (ver)vormen. Hoe beïnvloedt AI onze woorden, ons gevoel van eigenwaarde en onze ervaring van tijd? En hoe blijven we met elkaar verbonden in een tijd waarin onze online representatie voortdurend aandacht opeist?

We gaan hierover in gesprek naar aanleiding van de theaterperformance PISS POOL, waarin Suzan Boogaerdt en Bianca van der Schoot onderzoeken wat betekent om ouder te worden in een (beeld)cultuur die verjonging en zelfoptimalisatie centraal stelt.

Programmamaker: Ianthe Mosselman

Waar gevochten wordt, wordt geschreven. Van de Eerste Wereldoorlog tot de huidige oorlog in Oekraïne: soldaten hebben altijd naar taal gezocht om het onbeschrijfelijke dat ze meemaken onder woorden te brengen. 

We gaan met Jaap Scholten, Jessica Gorter en Stefan Waanders in gesprek naar aanleiding van het verschijnen van Strijden voor de mens. Dit zijn de (niet eerder in het Nederlands gepubliceerde) oorlogsgeschriften van Antoine de Saint-Exupéry, de auteur van De kleine prins. In deze door Stefan Waanders geselecteerde teksten pent Antoine de Saint-Exupéry zijn ervaringen als jachtvlieger in de Tweede Wereldoorlog neer en pleit hij voor de waarde van mens-zijn te midden van vernietiging.

De roep om menselijkheid is wat steeds weer terugkeert in oorlogsproza- en poëzie. Van de Eerste Wereldoorloggedichten van Siegfried Sassoon tot de indringende poëzie van de onlangs aan het Oekraïense front gestorven Maksym Kryvtsov. Wat kunnen we leren van de ervaringen die zij beschrijven, van de taal waarin zij dat doen?

Programmamaker: Eloïse Kasius

Moderator: Yoeri Albrecht

Elon Musk, Mark Zuckerberg and Larry Ellison run companies that are increasingly taking on the characteristics of independent governments. Acting as states within a state, these tech oligarchs are building powerful blocks that resist democratic regulation, for example from the EU. Is the era of liberal capitalism coming to an end?

The global economy no longer revolves around rule-based competition. Today, might makes right. For contemporary tech multinationals, this means obtaining a monopoly on a planet where resources are finite, argues the French economic historian Arnaud Orain. In doing so, the current rogue capitalism of companies like Meta and Oracle harks back to the state capitalism of the Dutch East India Company in the seventeenth century.

What parallels can we draw from history, and is the economic world order indeed at a tipping point? In this edition of Techdenkers, we explore with Arnaud Orain how his long historical view helps us understand the power dynamics of today’s technological landscape, along with philosopher and writer Maarten Doorman and economist and America-expert Heleen Mees.

Programme editor: Rosalie Dielesen

Moderator: Lennart Booij

The Techdenkers series is provided and broadcast by De Balie and is part of our partnership with Adyen.

Vanuit een tochtig keukentje in Parijs werkte Berend Sommer aan zijn panoramische roman over Nederland. Nu is het eindelijk af: De Reichenbachs. Wat vertelt deze roman over het verval van de Nederlandse middenklasse?

In De Reichenbachs veroorzaakt de politieke val van minister Willemijn Reichenbach een schokgolf binnen haar gezin. Na haar publieke vernedering staan haar echtgenoot, zoon en dochter er alleen voor. Wat vertelt Berend Sommer met zijn roman over Nederland anno nu?

Berend Sommer (1990) is schrijver en historicus. Eerder verschenen Gouden dagen, De onweerstaanbare val van Henri Furet en Duchamp. Een detective. Met De Reichenbachs schreef hij zijn grote roman over Nederland.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Interview door: Ianthe Mosselman

Zora, Tessa en Tiago. Deze robots ondersteunen bij de verzorging van hulpbehoevende mensen. Ze helpen met bewegingsoefeningen, herinneren medicijnen in te nemen of fungeren gewoon als praatpaal. Technologische innovatie helpt om groeiende arbeidstekorten in de zorg het hoofd te bieden, maar wat betekent dit voor het sociale aspect?

De Nederlandse zorg staat onder ongekende druk. Huisartsenpraktijken sluiten hun wachtlijsten en verpleeghuizen kampen met jarenlang personeelstekort. De cijfers zijn alarmerend: als we niets veranderen, komt de zorgsector in 2034 385.900 professionals tekort, bijna 20 procent van de totale arbeidsvraag. De vraag die steeds urgenter wordt: wie gaat het werk doen als er steeds minder zorgprofessionals zijn? En hoe zorgen we dat de kwaliteit van de Nederlandse zorg behouden blijft?

Tijdens deze editie van Kennismakers kijken we naar mogelijke oplossingen voor de toenemende tekorten. In hoeverre is nieuwe technologie het antwoord op de grote arbeidstekorten in de zorg? Welke rol gaan mantelzorgers in de toekomst vervullen? En welke risico’s zijn aan nieuwe uitvindingen als Zora en Tiago verbonden?

Met lectoren Nick Degens en Marie Louise Luttik, verpleegkundige en activist Teun Toebes, ervaringsdeskundige Sarah Stam en huisarts Bernard Leenstra.

Programmamaker: Sylvia Vegter

Moderator: Syb Faes

In samenwerking met: Regieorgaan SIA

Op 25 en 26 februari 1941 vond de Februaristaking plaats: de enige grootschalige demonstratie tegen de Jodenvervolging door de nazi’s die ooit in bezet Europa heeft plaatsgevonden. Vijfentachtig jaar na deze gebeurtenis staan we stil bij de betekenis van verzet in onze tijd. Met auteur Elsbeth Etty, activist Jerry Afriyie, journalist Frida Boeke, politicus Rutger Groot Wassink, columnist en filosoof Esther Porcelijn en schrijver en filosoof Roel Meijvis.

In februari 1941 werd in Amsterdam een pamflet verspreid met de woorden: ‘STAAKT!!! STAAKT!!! STAAKT!!!’. Tienduizenden mensen gehoorzaamden en legden hun werk neer. Een unieke demonstratie tegen de razzia’s in Amsterdam, die hardhandig werd neergeslagen door de Duitse bezetter. Elsbeth Etty diepte voor haar boek We moeten iets dóén! getuigenissen op van deze historische gebeurtenis.

Met het boek van Elsbeth Etty als startpunt onderzoeken we verzet anno nu in democratische tijden. De Rode Lijn-demonstraties brachten vorig jaar recordaantallen mensen op de been, in de Verenigde Staten demonstreerden miljoenen burgers in de No King-protesten tegen het autoritaire beleid van president Trump. In tijden van toenemend radicalisme stellen we daarom de vraag: wanneer moeten we in verzet komen? Welke vormen van verzet hebben we tot onze beschikking? En wanneer is verzet geslaagd?

Programmamaker: Britt van Rossum

Moderator: Lennart Booij

In samenwerking met: Uitgeverij Querido en Het Comité Herdenking Februaristaking 1941

Al meer dan veertig jaar is Ted van Lieshout een eigenzinnige stem in de (kinder)literatuur. Naar aanleiding van het verschijnen van zijn autobiografie-in-beelden Wat heb jij gedaan om mij gelukkig te maken gaat Irene van den Bosch met Ted van Lieshout in gesprek.

Ted van Lieshout (1955) is schrijver, dichter, tekenaar en illustrator. Hij werd bekend met onder meer Gebr. en de populaire Boer Boris-reeks. Voor zijn werk ontving hij talrijke onderscheidingen, waaronder de Theo Thijssenprijs voor zijn oeuvre in 2009 en in 2019 met de Boekensleutel. In 2012 verscheen Van Lieshouts eerste roman voor volwassenen, Mijn meneer, en in 2017 volgde het veelgeprezen Schuldig kind. In 2025 werd Van Lieshout benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Welke kansen liggen er voor de cultuursector nu het kabinet-Schoof, waar de liefde voor cultuur weinig gevoeld werd, ten einde komt? In gesprek met oud-directeur van het Mondriaanfonds en het Nederlands Fotomuseum Birgit Donker, Kunsthistoricus en voormalig directeur van Museum Boijmans Van Beuningen en Centraal Museum Utrecht Sjarel Ex en Socioloog, voormalig Eerste Kamerlid en voorzitter van de Adviescommissie Artistieke Vrijheid Paul Schnabel.

Grote bezuinigingen op de kunstsector zijn afgelopen kabinetsperiode uitgebleven. Een voorgenomen btw-verhoging op cultuur is op het laatste moment verhinderd. Toch heeft de cultuursector het zwaar. De overheid is de afgelopen twintig jaar naar verhouding steeds minder gaan uitgeven aan kunst en cultuur; van 0.5 procent van de staatsbegroting in 2005 naar 0.35 procent in 2025. De Raad voor Cultuur roept een nieuw kabinet op 250 miljoen euro extra te investeren om onder meer gestegen loonkosten op te vangen.

Gaat dat gebeuren nu een nieuw kabinet waarschijnlijk voor een bezuinigsopdracht komt te staan en twee van de drie formerende partijen cultuur als bezuinigingspost op de korrel hebben? En wat zegt het überhaupt over Nederland dat cultuur zo laag op de politieke agenda staat? Waarom ontbreekt het al twintig jaar aan ambitieus cultuurbeleid?

Birgit Donker zal deze avond openen met een lezing, waarna we in gesprek gaan over de kansen en dreigingen voor de cultuursector.

Programmamaker: Eloïse Kasius

Moderator: Lennart Booij

The Red Sea has become the centre of a geopolitical crisis. How to secure one of the world’s most crowded trade routes? With, amongst others, NATO-Chief of Staff Geoffrey van Leeuwen we speak about proxy wars, maritime strategy and trade.

Every year, roughly 33% of global containerised trade passes through the Red Sea. At its narrowest point, just 26 kilometres wide, the sea is one of the world’s most critical maritime chokepoints. The attacks in the last years by the Yemen-based Houthis have once again demonstrated the vulnerability of this geostrategic corridor. By sinking four vessels and hijacking another with relative ease, the Houthis have found an effective means to exert political leverage and managed to decrease maritime traffic through the passage from November 2023 onwards with 55%, bringing international trade through the Red Sea effectively to a standstill.

With the Bab el-Mandeb Strait and the Suez Canal no longer viable routes for most shipping companies, vessels traveling between Europe and Asia have increasingly diverted around Africa. For the EU, particularly for a maritime trading nation like the Netherlands, this divergence significantly complicates supply chains, increases costs, and critically exposes strategic vulnerabilities. As the cessation of Houthi attacks appears contingent on the fragile ceasefire in Gaza, European shipping companies ask whether a return to the strait is a realistic option at all.

During this event we think through a set of interrelated questions: what geopolitical stakes are at play in the Red Sea region, what conditions are required to ensure safety and security, who are the key actors shaping developments in this strategically vital corridor, and specifically what role does NATO take on in its naval strategy?

About the speakers

Geoffrey van Leeuwen is NATO-Chief of Staff and Director of the Office of the Secretary General. Before taking over as Chief of Staff and Director of the Office of the Secretary General, Geoffrey van Leeuwen served as Minister for Foreign Trade and Development Cooperation for the Netherlands, after having spent several years as National Security Advisor to Prime Minister Mark Rutte.

Benedetta Girardi is Programme Coordinator of the HCSS Europe in the Indo-Pacific programme and Strategic Analyst at HCSS. Her research focuses on the role of Europe in the Indo-Pacific, with specific attention to supply chains of energy, critical raw materials, and semiconductors as well as avenues for engagement between European and Indo-Pacific states. 

Paul van Hooft is expert on international security, nuclear deterrence and strategy, US-European relations, and the Indo-Pacific. He is a research leader at RAND Europe.

Máté Szalai is a Research Fellow at the Conflict Research Unit of Clingendael. As a member of the Middle East group, he specializes in the international relations and the domestic political economic systems of the broader Gulf region.

Programme editor: Senna Felius

Moderator: Yoeri Albrecht

In cooperation with: JASON Institute

Het aantal mensen met een eetstoornis groeit. En die mensen worden steeds jonger. Wat is er aan de hand? In gesprek met schrijvers Corinne Heyrman en Jante Wortel naar aanleiding van hun nieuwe boek Het ongemak van een lichaam, en samen met psychiater Floortje Scheepers en journalisten Koos Neuvel en Syb Faes.

Honderdduizenden Nederlanders kampen met een eetstoornis. Onder meisjes tussen de tien en veertien jaar is het aantal gevallen van anorexia bijna verviervoudigd. Wat is er aan de hand en hoe gaan we als samenleving met eetstoornissen om? Gebaseerd op hun eigen ervaringen vertellen schrijvers Jante Wortel en Corinne Heyrman wat het betekent om een eetstoornis te hebben. 

We onderzoeken hoe een obsessieve verhouding met voeding ontstaat, en hoe onze cultuur bepaalde idealen en verwachtingen blijft reproduceren. Zeker in tijden van #skinnytok op sociale media. Hoe voeren we het gesprek over eetstoornissen?

Programmamaker: Britt van Rossum

Moderator: Monique Hindriks

In samenwerking met: De Arbeiderspers