Schrijver en journalist Jutta Chorus groeide op met verhalen over haar grootvader Leen Menken, een boerenzoon die zich opwerkte tot succesvol melkhandelaar. Dagen van melk volgt Chorus’ familieverhaal en de op- en ondergang van het familiebedrijf. Maar het is ook een verhaal over klasse, ambitie, en de ongemakkelijke erfenissen van vooruitgang.

Programmamakker Katarina Schul gaat in gesprek met Jutta Chorus. Hoe verhoud je je als journalist tot je eigen familiegeschiedenis? Hoe dicht mag je bij je personages komen, als zij je ooms, tantes of grootvader zijn? En hoe verandert een archiefstuk als je het tot een literaire scène maakt met een dialoog, personageopbouw en cliffhanger?

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Via de nieuwe kerndoelen die scholen hebben gekregen, onderzoeken we de verhouding tussen onderwijs en overheid. Wat willen we dat leerlingen op de basisschool leren: toetsbare vaardigheden of algemeen burgerschap? En in hoeverre willen we dat de overheid daar sturend in is?

Vanaf 2026 gelden stapsgewijs de aangescherpte kerndoelen voor onder andere het basisonderwijs. Voor de komende jaren zijn er nieuwe doelen geformuleerd voor burgerschap en voor het eerst worden er ook eisen gesteld wat betreft digitale geletterdheid. De doelen zijn bewust breed geformuleerd, ze moeten namelijk ruimte laten aan de vrijheid van onderwijs. Maar daarmee kwam ook meteen de kritiek: ze zijn te abstract, ze zijn niet meetbaar en er zijn meer onderwijstaken bij gekomen.

Een avond over de verhouding tussen overheid en onderwijs. Hoeveel doelen kan het onderwijs aan? Hoeveel ruimte is er om deze naar eigen inzicht te behalen? En wat willen we uiteindelijk dat leerlingen op basisscholen leren?

Programmamaker: Irene van den Bosch

In samenwerking met: Nederlands Mathematisch Instituut

Twee jaar geleden overleed Meindert Fennema. Ter nagedachtenis organiseren we de Meindert Fennema-lezing. Deze tweede editie wordt uitgesproken door Annelien de Dijn, hoogleraar Moderne politieke geschiedenis en auteur van het boek Vrijheid: een woelige geschiedenis.

Tijdens deze lezing laat zij zien hoe negentiende-eeuwse ideeën nog steeds doorwerken in onze samenleving. Ze benadrukt dat feminisme niet alleen terug moet kijken naar de geschiedenis van het patriarchaat, maar vooral vooruit moet denken. Een uitnodigend pleidooi om oude patronen los te laten en samen te bouwen aan een gelijkwaardige toekomst.

Annelien de Dijn is hoogleraar Moderne politieke geschiedenis en voorzitter van de afdeling Politieke geschiedenis van de Universiteit Utrecht. Haar onderzoek richt zich op de geschiedenis van het politieke denken in Europa en in de Verenigde Staten van 1700 tot nu. promoveerde in 2005 aan de KU Leuven. Daarna was ze onder meer verbonden aan Columbia University en U.C. Berkeley. Haar eerste boek French Political Thought from Montesquieu to Tocqueville: Liberty in a Levelled Society verscheen in 2008.

Programmamaker: Eloïse Kasius

Moderator: Ianthe Mosselman

Femke Halsema is de meest besproken burgemeester van het land. Omdat ze burgemeester van Amsterdam is; en omdat ze Femke Halsema is. Hoe geeft Halsema het ambt van burgemeester vorm?

Als eerste vrouwelijke burgemeester van Amsterdam schrijft Femke Halsema geschiedenis. Van de Black Lives Matter-demonstratie op de Dam tot de Maccabi-rellen: haar ambt ging nooit zonder controverse. Formeel is ze verantwoordelijk voor orde en veiligheid, maar tegelijk is ze een bestuurder die zich overal over uitspreekt. En Den Haag kijkt altijd met haar mee.

Dat roept vragen op. Wat maakt een burgemeester goed? Is het ambt de afgelopen jaren veranderd en hoe verhoudt Halsema zich daartoe? Hoe moeten we naar haar optreden in crises kijken de afgelopen jaren? Tijdens deze avond gaan we in gesprek met Tim Wagemakers en David Hielkema, de auteurs van het boek Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam, politicus Fatima Elatik, Burgemeester van Breda Paul Depla, fractievoorzitter VVD Amsterdam Daan Wijnants en Associate Professor Politicologie Liza Mügge.

Programmamaker: Katarina Schul

Zeven seizoenen lang gaf comedian en presentator Roel Maalderink in het satirische programma Plakshot zijn blik op de actualiteiten. Programmamaker Sylvia Vegter gaat met hem in gesprek over de rol van satire, de absurditeit van de media en de druk op de democratie. 

Door bezuinigingen bij de VPRO moet Maalderink zijn Plakshot-microfoon inleveren, maar veel tijd om te rouwen is er niet, want aankomend halfjaar verruilt hij de televisie voor het podium en staat hij samen met zijn broer en compagnon in het theater.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Welke stappen moeten er worden gezet om de scheve sociale huursector weer recht te maken? Deze avond onderzoeken we samen met de huurder, de woningcorporaties en de gemeente wat ervoor nodig is om de verhuisketen in de sociale huursector in gang te zetten?

Veel Amsterdammers in sociale huurwoningen wonen niet passend. Zo wonen er volgens de gemeente Amsterdam zo’n twaalfduizend gezinnen met een laag inkomen in een te kleine sociale huurwoning. Aan de andere kant blijkt dat vooral ouderen vaak relatief ruim wonen: van de eenpersoonshuishoudens met meer dan 100 vierkante meter woonoppervlak is bijna de helft ouder dan zestig jaar.

Met een doorstroomoffensief en doorstroomcoaches proberen gemeente en corporaties de verdeling eerlijker te maken. Toch blijft de vraag: hoe zorgen we dat de juiste woning bij de juiste bewoner terechtkomt?

Dit najaar duikt de onderzoeksredactie van De Balie in de sociale huursector van Amsterdam. Wil je in contact komen met Live Journalism of heb je een tip? Mail dan naar: livejournalism@debalie.nl.

Met !WOONcoach voor senioren Karin Huizinga, Raadslid Amsterdam (D66) Suleyman Aslami en Manager verhuur Ymere André van Diest.

Live Journalism redacteuren: Katarina Schul, Sylvia Vegter en Rosalie Dielesen.

In samenwerking met AT5.

Tinkebell (Katinka Simonse) is een van Nederlands meest uitgesproken kunstenaars. Met haar werk kaart ze maatschappelijke misstanden op provocatieve wijze aan. Zo richt ze zich met haar recente projecten op vervuiling door bedrijven als Shell en Tata Steel.

Voor haar nieuwste werk gebruikt Tinkebell het teer afkomstig van het asfaltmeer op Curaçao, dat is ontstaan door de werkzaamheden van Shell. Eerder maakte Tinkebell al prints van de kankerverwekkende stoffen die staalgigant Tata Steel in IJmuiden uitstoot.

In deze editie van Plein Publiek gaat Yoeri Albrecht in gesprek met Tinkebell over haar grensverleggende werk, haar drijfveren en de reacties die haar kunst oproept. 

Tinkebell (1979) is een conceptueel kunstenaar. Internationale bekendheid verwierf ze met projecten waarin ze huisdieren en consumptiedieren centraal stelde, zoals het omvormen van een kat tot handtas of het tentoonstellen van hamsters in ronddraaiende ballen. Tinkebell is lid van de Akademie van de Kunsten en van de Sociaal Creatieve Raad.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Anil Ramdas was schrijver, journalist en programmamaker. In 2017, vijf jaar na zijn dood, hebben De Groene Amsterdammer (waar hij redacteur was), De Balie (waar hij directeur was) en zijn familie het initiatief genomen tot een Anil Ramdas Essayprijs. Tijdens deze avond wordt de winnaar van de vierde editie van de prijs bekendgemaakt. Daarnaast gaan we in gesprek over het thema van dit jaar: waar schuilen de tegenkrachten?

Het thema van dit jaar is ontleend aan de columns en essays die Anil Ramdas schreef na het aantreden van het kabinet Rutte 1. Hij keerde zich tegen wat hij het normaliseren van wat hij “onbeschaafdheid” noemde. Nog meer dan door de massale steun voor Wilders, werd hij geraakt door het wegkijken en zwijgen van de rest. “Wie beschavingsregels overtreedt, kwetst iedereen die de beschaving in stand wil houden. Passief toezien is een zeer bijzondere vorm van medeplichtigheid.”

Tijdens deze avond onderzoeken we de werking van die passieve medeplichtigheid. In de geest van Ramdas vragen we ons af: wie draagt verantwoordelijkheid als de beschaving afbrokkelt en haatzaaierij de overhand krijgt? Is niet alleen de hoogst verantwoordelijke schuldig, zoals hij schreef, maar ook “de laagst verantwoordelijke, die naliet hulp te bieden. Die naliet de beschaving in stand te houden”? En hoe kan de beschaafde burger vandaag de dag zijn verantwoordelijkheid nemen?

Programmamaker Rokhaya Seck

In samenwerking met De Groene Amsterdammer

In Vuistslagen keert journalist Rasit Elibol voor het eerst in een kwarteeuw terug naar Wormer, het dorp waar hij de eerste zestien jaar van zijn leven woonde en zich altijd een buitenstaander heeft gevoeld.

Rasit Elibol groeide in Wormer op in armoede, als een van de weinige migrantenkinderen, omringd door geweld en verslavingen. Nu hij is opgeklommen tot schrijver en journalist voelt hij zich opnieuw de buitenstaander. In Vuistslagen reflecteert hij vanuit dat perspectief op kraakheldere en indringende wijze op het Nederland van nu. ‘Het zou helpen als je je realiseert dat er van mensen die uit een andere sociale klasse komen, of die een migratieachtergrond hebben, wordt verwacht dat ze zich aanpassen, opklimmen en zich invechten. Het zou fijn zijn als mensen inzien dat ze van ons eisen dat we de top van de Mount Everest beklimmen’, zei Elibol in Het Parool. Programmamakker Ianthe Mosselman gaat met Elibol in gesprek over zijn boek en wat betekent het om steeds opnieuw de buitenstaander te zijn?

Rasit Elibol (1984) is schrijver en journalist. Hij werkt voor De Groene Amsterdammer, waar hij bekendstaat om zijn indringende reportages en portretten. Met Vuistslagen (2025) debuteert hij in de literatuur. Het boek werd geprezen om de persoonlijke eerlijkheid en de literaire kracht waarmee hij zijn eigen geschiedenis verbindt met bredere maatschappelijke thema’s als migratie, arbeid en sociale ongelijkheid.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Een theatraal en muzikaal programma over uitsluiting en je niet meer thuis voelen in je eigen stad of land.

Sinds 7 oktober 2023 ervaart een deel van zowel joden als moslims in Nederland gevoelens van angst, woede en het verlangen naar een plek waar je vrijuit jezelf kunt zijn. Bij sommigen leidt dit tot de pijnlijke vraag: ‘Is hier in Nederland nog een toekomst voor mij?’ Ondanks deze gedeelde gevoelens komen deze twee groepen door een sterke lotsverbinding met Israël, dan wel Palestina, soms recht tegenover elkaar te staan.

Theatermaker Tamar van der Ven schreef op basis van diepte-interviews met mensen uit beide groepen het stuk Is hier nog wel een toekomst voor mij? In een theatraal en muzikaal programma horen we verhalen van uitsluiting en je niet meer thuis voelen in je eigen stad of land. Wie blijft, wie vertrekt en waar denken ze wel een toekomst te hebben?

Na afloop van de voorstelling gaan we in gesprek met het publiek.

In een serie van zes publieksprogramma’s op verschillende locaties onderzoekt het Joods Museum de impact van het oorlogsgeweld in Gaza op de samenleving hier. Dit programma is onderdeel van de programmalijn Wat nu?! en wordt ondersteund door het Netty Rosenfeld Fonds.

Credits:

Concept en interviews: Mirthe Frese

Spel: Samya Ghilane en Mohammed Azaay

Tekst: Tamar van der Ven

Muziek: Joris van Beek en Karam Abdulrahman

Eindregie: Jasper Vaillant