Tolerantie is een van de belangrijkste voorwaarden voor democratie. Maar ze is niet zonder prijs. Want is intolerantie tolereren niet zagen aan de poten van de democratie zelf?
Dat is de tolerantie-paradox die Karl Popper formuleerde en die we steeds vaker werkelijkheid zien worden. Democratisch verkozen leiders die de spelregels van de democratie gebruiken om haar van binnenuit uit te hollen. Hoe bescherm je tolerantie tegen haar vijanden? Maar ook: hoe kan tolerantie juist helpen om politieke vijandschap om te zetten in democratische vriendschap?
Over deze vragen rond tolerantie en ons democratisch samenleven spreken we met burgemeester Femke Halsema, rechtsfilosoof en hoogleraar Bastiaan Rijpkema, moraalfilosoof en hoogleraar Patrick Loobuyck, en filosoof en Trouw-recensent Marthe Kerkwijk. Aanleiding is het boek Tolerantiedenkers: inspiratie voor democratisch samenleven dat in de Maand van de Filosofie verschijnt, waaraan onder anderen Rijpkema, Loobuyck en Kerkwijk een bijdrage leverden.
Over de sprekers
Femke Halsema (1966) is sinds 2018 burgemeester van Amsterdam. Eerder was zij van 2002 tot en met 2010 politiek leider en fractievoorzitter van GroenLinks.
Bastiaan Rijpkema (1987) is rechtsfilosoof en hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Voor De Groene Amsterdammer schreef hij tussen 2021 en 2024 een column over politiek Den Haag.
Patrick Loobuyck (1974) is moraalfilosoof en hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen, en gastprofessor aan de Universiteit Gent. Hij schrijft en debatteert regelmatig over samenleven, diversiteit en levensbeschouwing in een democratische samenleving.
Bart Schreuders (1998) is onderzoeker en docent aan de Universiteit Leiden, verbonden aan de Leerstoel Verdraagzaamheid. Hij schrijft een proefschrift over het zestiende-eeuwse tolerantieconflict tussen Coornhert en Lipsius.
Marthe Kerkwijk is filosoof en programmamanager bij de Internationale School voor Wijsbegeerte (ISVW). Ze studeerde aan de Universiteit van Amsterdam en deed onderzoek aan de University of London. Ze schrijft over filosofie voor onder meer Trouw en iFilosofie.
Sprekers
What is at stake in Budapest?
On 12 April, Hungary heads to the polls. For the first time in years, a change of government seems within reach. The election could mark a turning point in Hungary’s relationship with the European Union, where Prime Minister Viktor Orbán has long played the role of disruptor in common European policymaking.
Featuring an immersive installation by Studio Julian Hetzel
A conversation with Ece Temelkuran about her personal experience of exile, and the political realities shaping our present moment. With an immersive art installation, by Studio Julian Hetzel, exploring the feeling of being “unhomed.”
With Pieter Omtzigt and Fara Dabhoiwala
What is free of speech, and who is allowed to make use of it? In his book What Is Free Speech? The History of a Dangerous Idea, Fara Dabhoiwala traces the origins of free speech, examining for whom it was invented and the cultural implications it holds today. Is free speech under attack in our present day society – and what then is exactly under attack?
