Onder hoogspanning
Programmareeks over de energietransitie
De drijvende krachten van de energietransitie naar de oppervlakte
Komt er in de toekomst nog 24 uur per dag stroom uit het stopcontact? Rijden we binnenkort allemaal in een Chinese e-auto? De energietransitie is in volle gang en vraagt om fundamentele beslissingen waarachter grote politieke en economische belangen schuilen.
In de programmareeks Onder hoogspanning brengen we de drijvende krachten van de energietransitie naar de oppervlakte. Van overheden, bedrijven tot consumenten: wie zijn de spelers, en wat zijn hun belangen? En wat is er nodig voor een eerlijke energietransitie, en hoe ziet een eerlijke transitie eruit?
Onder hoogspanning wordt mede mogelijk gemaakt door Vandebron.
De energietransitie is een urgente en complexe uitdaging, maar brengt tegelijkertijd volop kansen en mogelijkheden met zich mee. Met deze reeks kunnen we voorbij de headlines en politieke spelletjes kijken. Hoe versterken we ons energienetwerk? Wat is de werkelijke toekomst van kernenergie? Hoe kunnen we als Europa energie-autonoom worden? Dit zijn cruciale vragen die onze onafhankelijke redactie diepgaand onderzoekt. Dankzij de steun van Vandebron kan De Balie deze essentiële reeks realiseren.
Yoeri Albrecht, algemeen en artistiek directeur De Balie
Kijk de afleveringen terug
Op papier is een collectief warmtenet de beste en goedkoopste manier om huishoudens van het gas af te krijgen. Maar de praktijk is weerbarstig. De aanleg is duur, complex en werkt alleen als voldoende bewoners meedoen. En daar wringt het. Zijn collectieve initiatieven nog mogelijk in een individuele wereld?
Over tien jaar staan er vier nieuwe kerncentrales in Nederland, tenminste als het aan het kabinet ligt. Twee grote en twee kleine. Kosten: rond de twintig tot dertig miljard euro. Dit jaar moet de knoop worden doorgehakt waar die centrales komen te staan. Deze editie van Onder hoogspanning onderzoeken we de beloftes en risico’s van kernenergie.
Na de Russische inval van Oekraïne, wilde Europa zich loskoppelen van Russisch gas. In hoog tempo is er uitgeweken naar alternatieve energiebronnen. Zoals LNG uit bijvoorbeeld Qatar, maar dat land heeft op zijn beurt momenteel de gasproductie stilgelegd vanwege het conflict in Iran. Hoe afhankelijk wil en kan Europa zijn van externe energieleveranciers?
In 2024, we used more oil and coal than ever before. Despite the growing number of electric cars on our highways and solar panels on our rooftops, global carbon emissions continued to rise. Historian Jean-Baptiste Fressoz argues that we should forget about the term ‘energy transition’ altogether. Is betting everything on innovation actually blocking real and urgent needed change? Together with journalist Jaap Tielbeke and entrepreneur Sjef Peeraer.
Nieuwe woonwijken die niet aangesloten kunnen worden op het stroomnet, bedrijven die met honderden op de wachtlijst staan, huishoudens die in het donker komen te zitten. Netbeheerders waarschuwen dat vanaf volgend jaar het stroomnet overbelast raakt en de vraag niet meer aankan. Hoe heeft het zover kunnen komen? En hoeveel tijd hebben we nog voor de oplossingen?
Om Europa competitiever te maken, heeft Brussel een nieuwe industriepolitiek aangekondigd. Een pakket van 400 miljard euro moet de Europese industrie autonomer maken. Maar hoe ziet dat eruit? En wat zijn de gevolgen voor het ambitieuze klimaatbeleid dat Brussel predikte?
Foto’s door Jan Boeve