I am Grateful (?!)

Stel je een ruimte voor waarin de tijd stilstaat – niet voor minuten, maar voor maanden of zelfs jaren. Een ruimte waarin verhalen ongehoord blijven, en wachten een manier van leven wordt.

Vluchtelingencentra zijn als wachtkamers. In Nederland zijn ze vaak verborgen voor het oog van het publiek. Het zijn plekken van stilgezette tijd, waar levens in onzekerheid worden vastgehouden. De aankomst is zelden het einde van de reis, maar het begin van een langzame strijd om zeggenschap en verbondenheid.

Deze installatie genaamd I am Grateful (?!) is doordrenkt met geleefde ervaringen. Gedurende een periode van twee jaar maakte ruimtelijk ontwerper Nasma Al Shutfa een reeks miniaturen, waarbij elk een verhaal, een fragment van deze belevingen vertelt. Samen nodigen ze je uit om binnen te stappen en getuige te zijn van zowel de intieme emoties als de politieke omstandigheden die het leven van asielzoekers vormen. Het is een oproep om gehoord en gezien te worden, om niet weg te kijken maar juist betrokken te zijn – met nieuwsgierigheid, met begrip en vragen.

Wat begon als een persoonlijke reflectie op Nasma Alshutfa’s eigen tweejarige ervaring, is uitgegroeid tot een collectieve installatie. Nieuwe ruimtes zijn toegevoegd, gevormd door de stemmen van anderen. Haar verhaal staat nu naast dat van hen – en samen vormen ze een gedeelde ruimte van getuigenis, herinnering en verbondenheid.

Dit werk toont zichtbare grenzen – die tussen naties – maar ook onzichtbare grenzen: verankerd in wetten, vooroordelen en culturele barrières. Deze onzichtbare muren laten diepe sporen na op identiteit, op het gevoel van ergens bij horen, en op het idee van wat ’thuis’ kan zijn.

Door middel van gezamenlijk gemaakte verhalen en getuigenissen, verzameld in verschillende AZC’s door heel Nederland, maakt I am Grateful (?!) het onzichtbare zichtbaar. Het geeft vorm aan de complexe emoties van een leven in afwachting – een bestaan waarin bestemmingen onzeker zijn, controle ontbreekt, en comfort altijd tijdelijk blijft.

Terwijl je door deze tentoonstelling beweegt, stel jezelf de vraag: ‘Wat betekent het om te leven op een plek waar wat je krijgt nooit echt van jou is – niet je tijd, niet je reis, zelfs niet je gevoel van thuis?’