Memory

Uit een betoverende brei van beelden, herinneringen en gedachten trekt Vladlena Sandu een hyperpersoonlijk video-essay op dat niet alleen de chaotische geschiedenis van Rusland en zijn buurlanden jaren negentig opdient, maar ook pulseert op de snelpompende hartslag van die tijd. Met een bijrol voor King Kong.

‘Mama, moederland, Lenin’, dat zijn de drie belangrijkste woorden die er zijn, leerde Vladlena Sandu in de jaren tachtig in Tsjetsjenië op school. Tegen de tijd dat ze een tiener is hebben die laatste twee woorden al flink aan betekenis verloren. Het moederland, de Sovjet-Unie, valt in 1991 uiteen, Lenin wordt van zijn sokkel getrokken. 

In navolging van Sovjet-republieken als Oekraïne en Moldavië, riep Tsjetsjenië na de val van de Sovjet-Unie de onafhankelijkheid uit. Wat volgde was een bloedige oorlog waarbij Rusland de opstandige regio met veel geweld weer onder controle bracht.

In haar wervelende documentaire Memory vertelt Vladlena Sandu (woonachtig in Amsterdam en te gast geweest in De Balie tijdens onder meer Artists Against the Kremlin) deze geschiedenis aan de hand van persoonlijke jeugdherinneringen die ze in beeldschone ensceneringen weer tot leven wekt. Surreële, soms koortsdromerige composities die doen denken aan de schilderijen van René Magritte en de films van Alejandro Jodorowsky of Sergej Paradzjanov. Wellicht is surreële dissociatie het enige logische antwoord op de alomme aanwezigheid van oorlog?

Memory is een film over hoe geweld zich in een samenleving nestelt. Als betonrot de fundamenten aantast. En zo van generatie op generatie doorgegeven wordt, even onontkoombaar als het opium dat samen met de oorlog verschijnt.

Te zien vanaf 16 juli.