Naza

Op de onbespiedde torendaken van nachtelijk Tel Aviv, voeren documentairemakers Yuval Abraham en Rachel Szor (No Other Land) gesprekken met 24 inlichtingenofficieren van het Israëlische leger. Uitgebreid vertellen deze geanonimiseerde mannen en vrouwen over hoe ze tot hun keuze komen om een flat in Gaza wel of niet (vaker wel) plat te leggen – flats die door AI worden geselecteerd op basis van gemonitorde telefoongegevens.

Bewust kiest het Israëlische leger ervoor om hun aanvallen hoofdzakelijk ‘s nachts uit te voeren, wanneer de kans het grootst is dat het beoogde Hamas-doelwit thuis is. Maar dat geldt ook voor de bijbehorende families. Ontmenselijking is de kern van het Israëlische oorlogsoptreden, zo toont Naza. De filmtitel is een afkorting van het Hebreeuwse woord voor nevenschade. Over mensen wordt niet gesproken. Eén dode burger is één naza. Hoeveel onbedoelde slachtoffers zijn geoorloofd? Tien? Twintig? Vijfhonderd? Een limiet lijkt er simpelweg niet te zijn.

Naza is een voyeuristische film, bijna een spionage-thriller. We zien mensen in hun glimmende appartementen tv-kijken, de was doen, een borrel houden op het balkon. Die rustgevende beelden contrasteren scherp met de verhalen van de inlichtingenofficieren die vertellen hoe ze soortgelijke gebouwen en soortgelijke levens slechts zestig kilometer verderop vernietigd hebben.

De Israëlische regering heeft woedend gereageerd op het verschijnen van Naza. Netanyahu zei Yuval Abraham en Rachel Szor hun Israëlische paspoort af te willen pakken. Op het festival van Venetië ontvingen de makers de Special Jury Prize.