Voedsel is politiek. In een onzekere wereld, waarin handelsoorlogen worden aangekondigd en afgelast, is Europa erg afhankelijk van import. De import van graan, sojabonen en kunstmest bijvoorbeeld. Is Europese voedselsoevereiniteit noodzakelijk om lege schappen te voorkomen?

Europa moet in deze wereld vol geopolitieke spanningen zijn eigen koers kiezen. Wat kan en wil Europa zelf telen? Hoe maken we onze landbouw duurzaam en écht circulair? En hoe telen we bovendien genoeg voedzaam voedsel te midden van hoge klimaatdruk? Biedt de geopolitieke onzekerheid een kans om het voedselsysteem te transformeren?

De geschiedenis leert ons dat voedselpolitiek altijd een machtsmiddel is geweest. In een wereld waarin sojabonen, graan en kunstmest onderhevig zijn aan geopolitieke grillen, moet Europa – en Nederland voorop – richting kiezen. Als innovatief landbouwland – klein in oppervlakte, groot in export – is Nederland kwetsbaar én invloedrijk: wat gaan we doen?

Hoe voeren we het gesprek over seksueel grensoverschrijdend gedrag? Met documentairemaker Sunny Bergman, theatermaker Julie Cafmeyer en filosoof Sofie Avery gaan we in gesprek over de verhalen, beelden en archetypes rondom seksueel geweld.

Is een verkrachter een monster? Of zit zo’n beeld het gesprek over seksueel geweld alleen maar in de weg? Niemand vindt zichzelf immers een monster. Toch ervaart een op de vijf vrouwen en een op de twintig mannen seksueel geweld. Met documentairemaker Sunny Bergman, theatermaker Julie Cafmeyer en filosoof Sofie Avery onderzoeken we hoe je iets aan de kaak stelt, wanneer de schandpaal gerechtvaardigd is, welke verhalen en beelden ons gesprek over seksueel geweld vormgeven – en waarom uiteindelijk de meeste slachtoffers zwijgen.

In de documentaire Blauwe ballen en andere verkrachtingsmythes vraagt Sunny Bergman zich af waarom verkrachting bijna nooit tot straf leidt. Filosoof Sofie Avery roept in haar boek Over de schreef op tot een herziening van de verhalen die we elkaar vertellen over grensoverschrijdend gedrag, juist ook over de daders. Theatermaker Julie Cafmeyer stond met haar controversiële essay Life is but a dream aan de basis van een van de grootste Vlaamse MeToo-zaken, die resulteerde in het ontslag van een Antwerpse theaterdirecteur. Momenteel staat Cafmeyer met De meeting op het toneel, waarin ze verder op deze zaak reflecteert.

In de tweede aflevering van Nooit gebouwd Nederland onderzoeken we het Nederlandse toonbeeld van macht, dat tegelijk monument moet zijn van Nederlandse bescheidenheid: het Binnenhof.

Het Binnenhof is sinds de dertiende eeuw onafgebroken in gebruik als zetel van de politieke macht – een zeldzaamheid in Europa. Het complex is voortdurend onderwerp geweest van al dan niet uitgevoerde plannen, verbouwingen en ideologische projecties. Van een ontzagwekkend Grafelijke paleis tot ‘sober en doelmatig’: wat zegt het Binnenhof inmiddels over Nederland?

En hoe beïnvloedt het huidige tijdelijke parlementsgebouw, B67, de vorm en inhoud van de politiek? Is deze ‘bunker’ als huis van onze democratie de perfecte pasvorm voor polarisatie? Een gesprek over Nooit gebouwd Nederland, macht en de architectuur van macht, parlementsgebouwen en hoe een plek een cultuur vormt.

United Ukrainian Theater explores the chaotic, intimate and deeply human inner world of three women. Following the performance, we will have an open conversation abou mental health in cooperation with the Empatia Program by Opora, an organization that offers mental health support to dispaced Ukrainians. With actors, psychologists and the audience we will speak about how to recognize distress take care of yourself and support those around you.

Chaos tells the story of three modern women – Annie, Diana and Nina , teacher, psychotherapist and playwright, who, due to various life circumstances, moved in a country called Chronic Stress. What connects a self-sufficient psychotherapist, a burned-out teacher, and a playwright on the verge of collapse?

Expect raw truth, absurdity, fantasies, fears, and a musical journey that defies all rules. This performance inspired by the great works of David Lynch, Lars Von Trier, Elfriede Jelinek, Edward Albee and Mika Christian Mullila will leave you changed.

Author and Director: Yasha Gudzenko
Actresses: Alesia Andrushevska, Elena Rechych, Milena Kompaniiets
Agents of chaos: Milana Mezentsova, Dimitriy Kiriakov, Arina Kiriakova
Special guest: Kyle MacLachlan
Financial support: Nederlands Letterenfonds
Video artist: Nadia Bakhshi
DOP: Eduard Bukhanets
Art Support: Paulien Geerling, Marjolein van Bommel, Loes Nooij, Caspar van Gemund

Stichting United Ukrainian Theatre
United Ukrainian Theatre is a group of Ukrainian professional theater makers which was organized by the Ukrainian theatre director Gudzenko Yasha. The group consists of four regular members Yasha and three other Ukrainian actresses Alesia Andrushevska, Milena Kompaniiets and Elena Ryechych.

From 2022 United by a common misfortune, namely forced immigration due to the outbreak of war in Ukraine, these women united in order to continue to support each other and create theatrical projects in the Netherlands.

Afgelopen jaar won Karin Amatmoekrim met In wat voor land leef ik eigenlijk?, haar biografie van Anil Ramdas, de Nederlandse biografieprijs. In dit werk onderzoekt Amatmoekrim de wisselwerking tussen Ramdas’ binnen- en buitenwereld. Hoe beïnvloeden binnen- en buitenwereld Amatmoekrims aankomende allesomvattende geschiedenis van Suriname? Programmamaker Irene van den Bosch gaat met Karin Amatmoekrim in gesprek.

Karin Amatmoekrim (1976) is schrijver, columnist en letterkundige. In 2004 debuteerde zij met haar roman Het knipperleven. Haar grote doorbraak kwam in 2011 met de veelgeprezen roman Het gym. Amatmoekrim promoveerde aan de universiteit van Leiden met een proefschrift over het leven van essayist en voormalig directeur van De Balie Anil Ramdas. In 2023 kwam de publiekseditie van dit werk uit met de titel In wat voor land leef ik eigenlijk? Anil Ramdas – onmogelijk kosmopoliet. Op 20 maart 2025 werd Amatmoekrim geïnstalleerd als lid van de Akademie van Kunsten.

Eenzaamheid komt onder alle leeftijden en bevolkingsgroepen voor, maar volgens onderzoek van de GGD kampen jongeren en praktisch opgeleiden de laatste jaren steeds vaker met gevoelens van eenzaamheid. Welke rol heeft de coronacrisis gespeeld in het welzijn van MBO-studenten?

Zijn sinds het uitbreken van de coronacrisis gevoelens van eenzaamheid onder jongeren daadwerkelijk toegenomen? Hoe denken experts, MBO-scholen, belangenorganisaties en natuurlijk jongeren zelf hierover? En wie draagt de verantwoordelijkheid voor het tegengaan van deze eenzaamheids-epidemie?

Volgens de Corona Gezondheidsmonitor uit 2024 van de GGD is bijna een kwart van de Amsterdamse jongvolwassenen sterk eenzaam. Uit het onderzoek blijkt ook dat zeker een derde van de praktisch opgeleide Amsterdammers sterke eenzaamheid ervaren, terwijl die eenzaamheidsgevoelens onder Amsterdamse HBO- en WO-opgeleiden veel minder voorkomen. Hoe kan dit?

Deze avond vervolgen we daarom in De Balie het gesprek over eenzaamheid, specifiek onder MBO-studenten. Wat zijn de mogelijk schadelijke gevolgen van eenzaamheidsgevoelens onder deze jongeren? En welke invloed hebben de overheidsmaatregelen tijdens de corona crisis gehad?

Over Live Journalism
Vijf jaar na de uitbraak van de coronapandemie in Nederland duikt de redactie van Live Journalism in samenwerking met Noordhollands Dagblad regio West-Friesland en AT5 in het mentaal welzijn van jongeren. Ben jij docent in het MBO of op een andere manier professioneel betrokken bij MBO-jongeren? Maak je je zorgen over de mentale gezondheid van deze jongeren? Of ben je zelf (oud-)MBO-student? Dan is Live Journalism op zoek naar jouw verhaal.

Wil je in contact komen met Live Journalism of heb je een tip? Mail dan naar: livejournalism@debalie.nl.

Sprekers

Luzia HeuSociaal psycholoog (Universiteit Utrecht)

Corine DijkAssistent professor klinische psychologie (UvA)

Jolanda BaxJeugdadviseur bij het MBO jeugdteam

Wil je in contact komen met Live Journalism of heb je een tip? Mail dan naar: livejournalism@debalie.nl.

Meet Trajall Harrell, an American groundbreaking choreographer, and this year’s Holland Festival associate artist. By combining and adapting postmodern dance, voguing,  the Japanese dance-theatre form butoh, runaway fashion and visuals arts, Harrell has created been building and international one-of-a-kind oeuvre over the last 20 years. Looking at sources of inspiration and his own work, moderator Maarten van Hinte will speak with Trajall Harrell about pushing the boundaries of modern dance traditions, taking risks as a renowned artist, and building new connections with your audience.

I always try and apply to my work something that Toni Morrison once said: If there’s a book that you want to read, but it hasn’t been written yet, then you must write it.

Trajal Harell

Trajall Harrell (Douglas, Georgia, 1973) is one of the major contemporary choreographer interntionally. With universal human emotions and themes like interconnection, tragedy, tenderness and vulnerability, Harrell’s pieces often move audiences on a deeply personal level. Harrell became internationally known from 2009 with his Twenty Looks or Paris is Burning at The Judson Church, a series of works in which voguing − a dance style that came out of Harlem’s ballroom scene of the 1980s – and early postmodern dance form the basis. In his recent work Harrell weaves theoretical elements from voguing with movements and ideas from early modern dance and butoh, a minimalist and socially engaged form of dance from post-war Japan that was developed by Japanese dancer and choreographer Tatsumi Hijikata (1928-1996) in the late 1950s.

Trajal Harrell is the associate artist for the 78th edition of the Holland Festival in June 2025.

De beeldende kunstsector verkeert in zwaar weer.  Evenals de kunstkritiek. Online platform Mister Motley voert actie om, na ruim twintig jaar kunstjournalistiek, niet ten onder te gaan, net als veel andere kunstinstellingen en platforms. Hoe bouwen we aan een duurzaam kunstveld?

Een gezonde democratie is gebaat bij een veelzijdig kunstveld, inclusief inhoudelijk kunstdiscours. Er moet ruimte zijn voor jonge makers om hun werk te ontwikkelen en te tonen. En media waarin dat werk beschouwd en besproken wordt voor een groter publiek. Nu het culturele bestel verder afkalft, is het tijd voor nieuwe ideeën om de kunstketen – maken, tonen, beschouwen – te versterken.

Met critici, kunstenaars, platforms en kunstinstellingen onderzoeken we deze avond wat er anders moet, hoe dat zou kunnen, en wat verschillende spelers in het veld daarvoor nodig hebben. Geen zoveelste bijeenkomst om te bevestigen ‘hoe erg het is’ zonder een stap verder te komen, maar een poging om door een constructief gesprek een fundament te leggen voor een vervolg. Zie het als een openbare repetitie waarin we met elkaar onderzoeken hoe we ons een voorstelling van de toekomst kunnen maken.

Over Mister Motley
Mister Motley is een magazine voor beeldende kunst dat kunst en leven aan elkaar knoopt en bestaat sinds 2003. Tot 2012 verscheen Mister Motley eens per kwartaal op papier. Sinds 2013 is Mister Motley online actief en publiceert dagelijks nieuwe artikelen, podcasts en achtergronden over hedendaagse kunst en de verbinding met maatschappelijke thema’s.

Ontdek het verzetsverhaal van Cees Honig en Willem Arondéus .

Cees Honig was lid van de verzetsgroep van Gerrit van der Veen en Willem Arondéus en was betrokken bij de aanslag op het bevolkingsregister, het was zijn taak om de bewakers te sederen. Net als Arondéus werd ook Honig opgepakt en in het Huis van Bewaring aan de Weteringschans opgesloten. In de dodencel in de nacht voor de executie werd een schuimtaart, die door Arondéus clandestien was besteld, met alle celgenoten opgegeten. Honig zijn doodstraf werd omgezet in tucht, hij werd naar Dachau gedeporteerd en overleefde de oorlog. Pas enkele jaren geleden ontdekte zoon Adriaan Honig waarom er op verjaardagen bij zijn ouders altijd schuimtaart gegeten werd. 

Adriaan Honig en kunstenaar Sarah van Sonsbeeck die onderzoek deed naar deze geschiedenis en de Willem Arondéus taart op de menukaart van De Balie heeft gezet, vertellen het verhaal van Cees Honig en Willem Arondéus.

4 en 5 mei in De Balie
Op 4 mei herdenken we Nederlandse oorlogsslachtoffers. Op 5 mei vieren we dat we tachtig jaar in vrijheid leven. Het gebouw van De Balie heeft als voormalig Huis van Bewaring een bijzondere band met de Tweede Wereldoorlog. Kom op 4 en 5 mei naar De Balie voor verhalen over verzet.