Artist Pedro G. Romero will analyze the paradox of Carmen in an in-depth lecture tracing its roots from Pushkin’s poem The Gypsies – one of the sources of the Carmen myth – to an exploration of language and jargon within Carmen’s narrative.
The myth of Carmen – the famous fictional character from literature and opera – has been rejected by Sevillians, Spaniards, and the Romani as a stereotype, a folkloric reduction, and a tourism-friendly cliché. Carmen is critiqued in postcolonial studies as an exoticized piece within a system of dominance and marginalization of the Romani, a community seeking to reclaim itself as a political subject. For these same reasons, Carmen is also an example of the liberation and emancipation of new, late-modern subjectivities, of individuals striving to define themselves beyond inherited markers: those of nationality, race, class, culture, or gender.
Read more about the talk
The aim, then, is to resituate this paradoxical functioning that reveals the lumpen origins of the myth, its significant journey through the different phases of the construction of cultural capitalism, its fetishist character – Carmen is also the table that dances in Marx’s famous text – and at the same time its performative character; in short, it is these contradictions that allow the myth to continue to be productive. In particular, it explores the use of jargon and languages – French, Spanish, Basque, Caló – and cultural misunderstandings – French, Russian gypsies, Europeans, Spaniards, Andalusians – in the construction of the myth. Puskin was a Russian poet of African descent, conveniently whitewashed as the father of Russian literature, and this original sin extends throughout Carmen, not only for its racialising effect in situating the story among gypsies, but also as an original paradox that makes all kinds of meanings and signifiers collide: the knives with which Carmen dies over and over again are nothing else. The same Carmen that Nietzsche invokes in his texts against Wagner, against the totalitarian aesthetic project, against the subjection of life to the total Social Fact of any anthropology. A Carmen who sacrifices her own life in the face of the dominant biopolitical regime, in the face of money, in the face of art, even in the face of love.
As part of this programme we screen the film Carmen y la libertad in our film hall. You can buy a combi ticket to visit both the talk and the film.
Language: Spanish with live translation into English
Carmen and Carmen From 20 December to 12 January, award-winning filmmaker and multimedia artist Wu Tsang presents Carmen and Carmen: a film installation, along with a program of films, talks and performances, that together explore the myth of Carmen in conversation with her collaborators.
About Pedro G. Romero
Since 1985, Pedro G. Romero has been active as an artist. He was involved with UNIA arteypensamiento project at the The International University of Andalucía (UNIA) and served on the Platform for Reflection on Cultural Policies (PRPC) in Seville. He is part of the pie.fmc team (an independent platform for modern and contemporary flamenco studies) and collaborated in Documenta 14 in Athens and Kassel alongside Israel Galván and Niño de Elche. Romero directs the “Flamenco and Popular Culture” series at Athenaica publishing. Between 2020 and 2022, he directed the films Nueve Sevillas and Siete Jereles, and in 2021, he released Wittgenstein, los flamencos y los gitanos with Àrcadia publishing. In 2022, the Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía showcased a retrospective of his work titled Máquinas de trovar. As a curator, he presented Popular at the Institut Valencià d’Art Modern in 2023, and in 2024, he completed his film De caballos y guitarras.
(c) Photo: Jaime Tuñón García
Speakers
Pedro G. RomeroArtist
zo 22 dec
Cinema
Kunst
Carmen y la libertad
Wu Tsang has curated several films that have inspired her work on Carmen. Today we screen the television episode Carmen y la libertad (1996).
A project by filmmaker and performance artist Wu Tsang
In Carmen and Carmen award winning filmmaker and multimedia artist Wu Tsang presents a film installation, along with a program of films, talks and performances, that together explore the myth of Carmen in conversation with her collaborators. Carmen and Carmen is a critical symposium about the myth of Carmen, once immortalized by George Bizet’s iconic
In converation with Wu Tsang and artist and writer Sophie Al-Maria who together worked on the innovative Carmen opera that was presented by the Holland Festival last year.
For her opera version of Carmen Wu Tsang cooperated with writer and artist Sophia Al-Maria. Together they worked on a hybrid opera-theatre piece that digs through the many layers of Carmen’s legacy: Carmen is a rebellious bird, a wandered, a hustler, a factory worker, a polylingual, shape-shifting lover, stateless and ungovernable. How do you create a new version of a story that is so canonical? Writer Enrique Fuenteblanca speaks about it with Wu Tsang and Sophia Al-Maria.
As part of this programme we screen the film Latcho Dromin our film hall. You can buy a combi-ticket to visit both the talk and the film.
Carmen and Carmen From 20 December to 12 January, award-winning filmmaker and multimedia artist Wu Tsang presents Carmen and Carmen: a film installation, along with a program of films, talks and performances, that together explore the myth of Carmen in conversation with her collaborators.
About Wu Tsang and Sophia Al-Maria
Sophia Al-Maria is an artist, writer, and filmmaker. She grew up between the United States and Qatar before moving to Egypt to study comparative literature at the American University in Cairo. She next completed a graduate degree in aural and visual cultures at Goldsmiths, London. An interdisciplinary artist, her work has been shown in various international exhibitions, most recently including: Not My Bag, Henry Art Gallery, Seattle, USA (2023); Beast Type Song, GARAGE, Moscow (2021); taraxos, Serpentine x Modern Forms Sculpture Commission, London (2021); and Bitch Omega, Julia Stoschek, Dusseldorf, Germany (2020. Sophia’s moving memoir The Girl Who Fell To Earth was published by Harper Perennial in 2012. Her writing has also appeared in publications including Harper’s Magazine and Bidoun.
Wu Tsang is an award-winning filmmaker and performance artist. Her works explore hidden histories, marginalized narratives, and the act of performing itself. Within her deeply collaborative practice, she frequently partners with the performance group she co-founded in 2016 with artist Tosh Basco, known as Moved by the Motion. Wu Tsang’s work has been presented at museums, biennials, and film festivals internationally. In the Netherlands Hartwig Art Foundation and Holland Festival presented Wu Tsang’s latest performance works– MOBY DICK; or, The Whale (2022) and Carmen (2024)– both co-commissioned by Hartwig Art Foundation.
Speakers
Wu TsangArtist and filmmaker
Sophia Al-MariaArtist & writer
zo 22 dec
Cinema
Kunst
Latcho Drom
The Algerian-French filmmaker Gatlif travels from India, via Egypt, Turkey and Eastern Europe to Spain to document the local Roma culture.
A project by filmmaker and performance artist Wu Tsang
In Carmen and Carmen award winning filmmaker and multimedia artist Wu Tsang presents a film installation, along with a program of films, talks and performances, that together explore the myth of Carmen in conversation with her collaborators. Carmen and Carmen is a critical symposium about the myth of Carmen, once immortalized by George Bizet’s iconic
Weinig denkers hebben zo’n grote invloed gehad op het denken over de samenleving als Norbert Elias. Wat is vandaag de dag, vijfendertig jaar na zijn dood, de intellectuele betekenis van de grondlegger van de civilisatietheorie?
Snot, speeksel, toiletgewoontes en tafelmanieren, ze vormden het onderzoeksterrein van Norbert Elias. Door in te zoomen op hoe alledaagse, banale rituelen en omgangsvormen door de eeuwen steeds strikter werden, wierp Elias een nieuwe blik op de eeuwenlange ontwikkeling van de beschaving, vooral in Europa. Hij zag daarin een nauwe samenhang tussen processen van statenvorming en veranderingen in menselijke beleving en gedrag.
In zijn magnus opus Het civilisatieproces beargumenteert Elias hoe we steeds gevoeliger werden voor vuil, naaktheid en geweld. Elias analyseerde hoe men zich vanaf de middeleeuwen begon te reguleren en te spiegelen aan de gedragsnormen van de hofelite. Zo koppelde Elias het intieme en persoonlijke aan een omvattende politieke en maatschappelijke meta-analyse. Daarmee werd Elias een van de invloedrijkste sociologen van de twintigste eeuw. Met name in Nederland, waar Elias zijn laatste jaren doorbracht, verwierf zijn denken veel aanhang.
We bespreken welke zeggingskracht Elias’ werk vandaag de dag heeft. Kan het denken van Elias helpen om populistische tendensen in de westerse wereld te duiden? En hoe problematisch is zijn eurocentrische blik op de beschaving? Zijn we echt gevoeliger geworden voor geweld, zoals Elias betoogde, of is geweld juist inherent onderdeel van de westerse moderniteit?
Norbert Elias werd 1897 in het Duitse Breslau (tegenwoordig Wrocław, Polen) geboren. In 1933 vluchtte de Joodse Elias eerst naar Frankrijk en later het Verenigd Koninkrijk. In 1939 publiceerde hij zijn bekendste en meest invloedrijke werk Over het civilisatieproces. De laatste jaren van zijn leven bracht hij in Amsterdam door. Elias is van grote invloed geweest op Nederlandse sociologen als Joop Goudsblom en Abram de Swaan. Elias overleed in 1990.
Felle kleuren, krankzinnige personages en bijtende humor. Die eigenschappen typeren de films van regisseur Ena Sendijarević. Programmamaker Sylvia Vegter gaat met haar in gesprek.
Journalistiek theater: Wat u inademt, heet immissie
Wat doe je als je buurman een chemische fabriek is? Dit najaar onderzoekt de redactie van De Balie Live Journalism samen met AT5 de dilemma’s tussen de overlastgevende industrie en oprukkende woningbouw.
De documentaire Het eind dat niemand keren kan (1992) over Jacob Israël de Haan is lang kwijt geweest, maar recentelijk gevonden in de archieven van Beeld & Geluid.
Programmamaker Kees Foekema gaat in gesprek met de Vlaamse dichter en schrijver Charlotte Van den Broeck naar aanleiding van haar nieuwste boek Een vlam Tasmaanse tijgers.
In Een vlam Tasmaanse tijgers volgt Charlotte Van den Broeck de sporen van de uitgestorven Tasmaanse tijger. Een reis die voert langs dierentuinen, natuurhistorische collecties op tal van plekken in Europa en tot diep in de bush van Lutruwita/Tasmanië, langs filosofie en wetenschap.
Programmamaker Kees Foekema gaat met Van den Broeck in gesprek over extinctie, het terugdraaien van extinctie en de aantrekkingskracht van menselijk falen.
Charlotte Van den Broeck (1991) is dichter en schrijver. Haar literaire werk is vertaald in vele talen. Haar eerste twee dichtbundels, Kameleon en Nachtroer, werden overladen met lof en bekroond met de Herman de Coninck Debuutprijs en de Paul Snoeckprijs. Van den Broecks prozadebuut Waagstukken (een essayistisch onderzoek naar dertien tragische architecten die uit het leven stapten na een fatale fout in een van hun ontwerpen) viel eveneens in de prijzen en was een internationaal succes. Van den Broeck is tevens schrijver van het Poëziegeschenk 2025.
Over Plein Publiek
Plein Publiekis een serie diepte-interviews met bekende makers, geïnterviewd door onze programmamakers. Wie er aan tafel zit en waarom, dat bepalen onze programmamakers. Eén ding staat vast: het zijn allemaal uitzonderlijke en gedurfde makers waar iedereen wat van op kan steken.
Begin je weekend onder het genot van een drankje en een dosis aan inspiratie. Geheel intiem in onze Pleinzaal aan het bruisende Leidseplein.
Sprekers
Charlotte Van den BroeckDichter, schrijver Waagstukken en Een vlam Tasmaanse tijgers
ma 20 jan / 20:00
Politiek & Democratie
Klimaat & duurzaamheid
Journalistiek theater: Wat u inademt, heet immissie
Wat doe je als je buurman een chemische fabriek is? Dit najaar onderzoekt de redactie van De Balie Live Journalism samen met AT5 de dilemma’s tussen de overlastgevende industrie en oprukkende woningbouw.
De documentaire Het eind dat niemand keren kan (1992) over Jacob Israël de Haan is lang kwijt geweest, maar recentelijk gevonden in de archieven van Beeld & Geluid.
Een serie diepte-interviews met bekende makers, geïnterviewd door onze programmamakers. Wie er aan tafel zit en waarom, dat bepalen onze programmamakers.
Felle kleuren, krankzinnige personages en bijtende humor. Die eigenschappen typeren de films van regisseur Ena Sendijarević. En haar unieke stijl blijft niet onopgemerkt. Haar laatste film Sweet Dreams, een satire over de Nederlandse koloniale geschiedenis, werd bekroond met zes Gouden Kalveren.
Programmamaker Sylvia Vegter gaat met Ena Sendijarević in gesprek over haar makerschap. Met haar films wil Sendijarević een surrealistische lachspiegel voorhouden. Hoe breng je je publiek als maker aan het lachen én aan het denken?
Over Plein Publiek
Plein Publiek is een serie diepte-interviews met bekende makers, geïnterviewd door onze programmamakers. Wie er aan tafel zit en waarom dat bepalen onze programmamakers. Eén ding staat vast: het zijn allemaal uitzonderlijke en gedurfde makers waar iedereen wat van op kan steken.
We nodigen je uit om op vrijdag aan te schuiven bij een interview over de kunst van het makerschap. Begin je weekend onder het genot van een drankje en een dosis aan inspiratie. Geheel intiem in onze Pleinzaal aan het bruisende Leidseplein.
ma 16 dec / 20:00
Idee & Verbeelding
Een motelkamer voor jezelf: All Fours en de perimenopauze
All Fours was dé literaire zomerhit van dit jaar. Waarom raakte het nieuwste boek van Miranda July een snaar bij zoveel lezers – jong en oud? Een avond over zalmroze spreien, parkeerders en bestuurders, en natuurlijk de perimenopauze.
Journalistiek theater: Wat u inademt, heet immissie
Wat doe je als je buurman een chemische fabriek is? Dit najaar onderzoekt de redactie van De Balie Live Journalism samen met AT5 de dilemma’s tussen de overlastgevende industrie en oprukkende woningbouw.
De documentaire Het eind dat niemand keren kan (1992) over Jacob Israël de Haan is lang kwijt geweest, maar recentelijk gevonden in de archieven van Beeld & Geluid.
Armoede is een hardnekkig probleem. Ook in stadsdeel West. Het stadsdeel werkt hard om armoede aan te pakken, maar is ook nieuwsgierig naar wat er beter kan. Tijdens deze expertmeeting is het stadsdeel op zoek naar input om hun bestuursopdracht te verbeteren. Daarnaast worden er in samenwerking met De Balie verschillende panels georganiseerd.
Vanuit de gemeente zijn er verschillende regelingen genomen om het probleem op te lossen. Het is de verantwoordelijkheid van het stadsdeel dat de regelingen bij de juiste mensen terechtkomen. Maar hoe regel je dat? En wat ontbreekt er nog in het beleid?
Wil je meepraten? Stuur dan een mail Phuong Nguyen (p.nguyen@amsterdam.nl).
za 14 dec / 20:00
Geopolitiek & Mensenrechten
Peace under Trump? The future of Ukraine, Europe and Nato
What does Donald Trump’s election in the United States mean for European security? A conversation with former top diplomat and Sciences Po director, Luis Vassy and VVD Party Leader Dilan Yeşilgöz-Zegerius.
Een motelkamer voor jezelf: All Fours en de perimenopauze
All Fours was dé literaire zomerhit van dit jaar. Waarom raakte het nieuwste boek van Miranda July een snaar bij zoveel lezers – jong en oud? Een avond over zalmroze spreien, parkeerders en bestuurders, en natuurlijk de perimenopauze.
Journalistiek theater: Wat u inademt, heet immissie
Wat doe je als je buurman een chemische fabriek is? Dit najaar onderzoekt de redactie van De Balie Live Journalism samen met AT5 de dilemma’s tussen de overlastgevende industrie en oprukkende woningbouw.
Yoeri Albrecht gaat in gesprek met schrijver, filosoof en oprichter van Spring Associates Ebel Kemeling. In zijn recent verschenen boek Het omgekeerde is ook waar pleit hij voor het doorbreken van vaste denkpatronen en het durven omkeren van aannames om tot vernieuwende inzichten en strategieën te komen.
Het heeft Ebel Kemeling zo’n veertig jaar zoeken en lezen gekost om deze waaier aan ideeën bij elkaar te brengen. Hij is niet gestructureerd te werk gegaan, wat past bij zijn achtergrond als man van twaalf ambachten: filosoof, strategieadviseur, ondernemer in de energietransitie, schoolbestuurder, toezichthouder, columnist, filmfinancier en strandtenthouder.
Plein Publiek is een serie diepte-interviews met bekende makers, geïnterviewd door onze programmamakers. Wie er aan tafel zit en waarom, dat bepalen onze programmamakers. Eén ding staat vast: het zijn allemaal uitzonderlijke en gedurfde makers waar iedereen wat van op kan steken. Begin je weekend onder het genot van een drankje en een dosis aan inspiratie. Geheel intiem in onze Pleinzaal aan het bruisende Leidseplein.
Foto: Bob Bronshof
Sprekers
Ebel KemelingSchrijver, filosoof en strateeg
wo 4 dec / 20:00
Politiek & Democratie
Operatie Interview: Mona Keijzer
Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Mona Keijzer (BBB) wordt door drie interviewers ondervraagd. Wat de vragen zijn en wie ze stelt, blijft tot op het podium geheim.
Peace under Trump? The future of Ukraine, Europe and Nato
What does Donald Trump’s election in the United States mean for European security? A conversation with former top diplomat and Sciences Po director, Luis Vassy and VVD Party Leader Dilan Yeşilgöz-Zegerius.
Techdenkers: in conversation with Meredith Whittaker
On Signal, privacy and inequality in the tech industry
Together with Meredith Whittaker, founder of Signal, we explore the dynamics of tech power and surveillance, her work establishing the platform, and the challenges of navigating the tech industry as a woman.
Wat is vrijheid voor jou, wat betekent dit voor de vrijheid van anderen, en hoe draag jij bij aan vrijheid?
Bas van Leeuwen (D66) gaat met studenten van het Nova College Haarlem in gesprek over de betekenis van vrijheid, democratie en actief burgerschap.
Vrijheid is van levensbelang. Hoe vrij zijn we in een land dat te maken heeft met een toeslagenschandaal, een woningcrisis en een oorlog op Europees grondgebied? Vrijheden beschermen vereist gedeelde waarden en gezamenlijk vertrouwen in de democratie. Tegelijkertijd gedijt vrijheid ook bij meningsverschillen, bij frictie tussen de ideeën van de één en de ander. En dus bij het voeren van goede gesprekken.
