In Housewitz onderzoekt dochter en filmmaakster Oeke Hoogendijk waarom haar moeder Lous al tientallen jaren weigert haar huis uit te gaan. Lous is een typische “Jiddische mama”, een excentrieke, slimme, dwingende moeder met een snijdend gevoel voor humor. In haar eigen gecreëerde isolement reist ze via haar tv’s en computers de hele wereld over. Nachtenlang kijkt ze naar het programma die Schönste Bahnstrecken om de terugkerende nachtmerries op afstand te houden. Nachtmerries die haar telkens terugvoeren naar de dag waarop ze als Joods meisje uit huis werd gehaald en op transport gezet. Tegen het eind van haar leven doet Lous de deur open en laat haar dochter met haar camera’s binnen.

De filmmaakster probeert zo de beklemmende situatie te doorbreken door haar moeders binnenwereld te ontrafelen. Housewitz is een tragikomische film over hoe een oorlog doorwerkt in een familieleven en is Hoogendijks meest persoonlijke film tot nu toe. De film toont – op Hoogendijks bekende geestige wijze – de pogingen van een dochter die contact probeert te maken met haar door oorlogsleed getraumatiseerde moeder.

Shabu (14) is een lieve, creatieve en street smart jongen uit Rotterdam-Zuid. Nadat hij tijdens een joyride de auto van zijn oma total loss rijdt, is zijn hele familie boos op hem. Hij heeft een zomer de tijd om het goed te maken, voordat zijn oma weer terugkomt van vakantie in Suriname. Zijn moeder stelt voor dat hij ijslolly’s gaat verkopen om met de opbrengsten de schade te betalen, maar dat zet geen zoden aan de dijk. Dus bedenkt hij een andere oplossing waarbij hij de aantrekkelijke zaken van de zwoele zomer, zijn muzikale talent én geld verdienen kan combineren.

Zou het lukken om zijn familie, maar vooral zijn oma, weer trots te maken? “Ik ben een kleine jongen uit Peperklip”, omschrijft Shabu zichzelf, waarbij hij verwijst naar het beroemde (en beruchte) gebouw in Rotterdam-Zuid waarin hij opgroeit. Het levendige verhaal en de speelse montage van de film zetten de tegenstellingen van het puberleven extra aan: ongepolijst als het leven rauw is, en een beetje opgepoetst wanneer het moet blinken. Een grappige en ontroerende film over een jongen die groter lijkt dan hij is, en over verantwoordelijkheid nemen voor je daden.

Three Minutes – A Lengthening toont een door David Kurtz gemaakte amateurfilm van een Joods stadje in Polen in 1938 en probeert het einde daarvan uit te stellen. Zolang we kijken is de geschiedenis nog niet voorbij – de beelden, voornamelijk in kleur, duren slechts drie minuten. Dit is het enige bewegende beeldmateriaal dat nog bestaat van de Joodse inwoners van Nasielsk van voor de Holocaust. Uit deze drie overgebleven minuten worden de verhalen ontrafeld die verborgen liggen in het celluloid.

Het beeldmateriaal is vol verbeelding gemonteerd om een film te creëren die meer dan een uur duurt, met verschillende stemmen die de beelden versterken. Glenn Kurtz, kleinzoon van David Kurtz, deelt zijn kennis van het beeldmateriaal. Maurice Chandler, die als jongetje in de beelden voorkomt, haalt zijn herinneringen op. Actrice Helena Bonham Carter verhaalt het filmessay. Gecoproduceerd door Steve McQueen.

In de prachtige en onontgonnen bevroren toppen en valleien van de Tibetaanse hooglanden, gaan de wereldberoemde natuurfotograaf Vincent Munier en schrijver en avonturier Sylvain Tesson op zoek naar een van de meest zeldzame grote katten: de sneeuwluipaard. De sneeuwluipaard, een ware meester in de camouflage, heeft de heren allang in de smiezen en laat zich niet zomaar op de foto zetten.

Munier en Tesson bewegen zich vreedzaam over het majestueuze landschap en komen meer fauna tegen die minimaal net zo fascinerend zijn. Tijdens de reis vinden de twee vrienden een gezamenlijke waardering voor de natuur en vieren ze de schoonheid van de wereld.

The Velvet Queen is een betoverend stille documentaire met een passende score gecomponeerd door Warren Ellis, samen met Nick Cave.Het is een diep filosofische reis met prachtige beelden van een plek waar velen van ons nooit voet op zullen zetten. De documentaire laat ons zien dat schoonheid altijd aanwezig is, klaar om zich bloot te leggen, aan mensen die werkelijk kijken.

In deze ontroerende documentaire onthult Jonas Poher Rasmussen het verhaal van zijn gesloten schoolvriend Amin. Zelfs Amins partner kende het waargebeurde verhaal van zijn ervaring als vluchteling uit Afghanistan niet. 

Amin is niet eens zijn echte naam. Jarenlang leeft hij in verschillende werkelijkheden, met een groot geheim in zowel zijn nieuwe als in zijn oude thuisland, waar hij vreest dat zijn seksuele geaardheid niet wordt geaccepteerd.

Hoe kan je trouw aan jezelf en eerlijk tegen je naasten blijven, terwijl je ervoor zorgt dat je veilig blijft tijdens deze gevaarlijke reis? Amins personage in deze voor drie Oscars genomineerde animatie-documentaire is zorgvuldig ontworpen en de werelden van zijn verleden zijn met opvallende precisie gereconstrueerd. Zo behoudt Amin zijn anonimiteit in een wereld waarin hij nooit zichzelf mag zijn.

Het vluchtverhaal van Amin gaat veertig jaar terug, maar is vandaag de dag nog even actueel. We gaan na afloop van de film in gesprek met Armen, die Syrië ontvluchtte en openlijk over zijn identiteit spreekt, en Femke de Vries, beleidsmedewerker van VluchtelingenWerk Nederland, die met een groot aantal vluchtelingen heeft gewerkt met vergelijkbare verhalen.

Sprekers

Armen Melkonian is een Armeens vluchteling uit Syrië. Gevlucht vanwege de oorlog en zijn geaardheid. In Nederland hij is Bachelor of Arts in Hotel Management afgestudeerd van Hotelschool The Hague en werkt nu daar als student recruiter.

Femke de Vries is beleids- en advocacy medewerker bij VluchtelingenWerk Nederland. Zij houdt zich bezig met Europees vluchtelingenbeleid, asielbeleid tav landen van herkomst en de positie van ongedocumenteerden.

In een verstild bos staat een waarschuwingsbord: stralingsgevaar! “Is dit het verleden of de toekomst?” peinst een gemaskerd figuur, die als een soort geest opduikt in nucleaire rampgebieden. In een tijd waarin kernenergie mogelijk weer als alternatief voor fossiele energie gezien wordt, voert Liang Zhao ons op indringende wijze langs plaatsen die als waarschuwing kunnen gelden.

We zien desolate landschappen en overwoekerde ruïnes rondom Fukushima en Tsjernobyl, verlaten huizen met achtergebleven foto’s van bewoners, de ontmanteling van een kerncentrale in Duitsland, strijdbare demonstranten en de spookachtige ondergrondse tunnels in Finland waar hoogradioactief afval de komende duizend eeuwen opgeborgen moet worden. Maar we zien ook intieme momenten van een Japans echtpaar in hun noodwoning en twee eenzame ouderen die ondanks de straling terugkeren naar hun verlaten dorp in de verboden zone rond Tsjernobyl. In diezelfde regio zorgt een moeder teder voor haar gehandicapte dochter. Door gebrek aan middelen, zo leren we, is haar besmette dorp nooit geëvacueerd. Zoals zoveel anderen trouwde ze en baarde ze een misvormd kind. Het zijn ontroerende ontmoetingen die een menselijk tegenwicht bieden aan de verstilde dreiging.

I Am So Sorry is een prachtig en verschrikkelijk documentair gedicht dat, zonder bevelen, zonder onnodige woorden, ons laat nadenken over de catastrofale gevolgen van ons streven naar vooruitgang. Het is een verontschuldiging aan de wereld, de natuur en de toekomstige generaties.

In Uttar Pradesh wordt een lokale krant gerund door vrouwen uit de laagste sociale klasse – een unicum in het conservatieve India. De krant begon in 2002 als een wekelijkse print, maar wil gaan digitaliseren en uitgroeien tot een online nieuwsplatform. Iets dat niet makkelijk blijkt, want veel van de vrouwen hebben nog nooit een smartphone aangeraakt. Maar met elkaars hulp leren de Dalit-vrouwen hun eigen content te produceren en gewapend met hun gloednieuwe smartphones onderzoeken ze verhalen over niet-vervolgde verkrachtingen en moorden, de corruptie van illegale mijnbouwactiviteiten, de opkomst van het hindoe-nationalisme en nog veel meer. De vrouwen worden ook thuis getoond, met echtgenoten of vaders die verbijsterd of vijandig tegenover hun carrière staan. Toch blijven ze, geconfronteerd met diepgewortelde gendervooroordelen, overweldigende obstakels en bedreigingen, vechten voor waarheid en gerechtigheid, en met verrassend succes.

Writing with Fire is een stille en indrukwekkende documentaire die de politieke en sociale situatie van een groot deel van de Indiase bevolking blootlegt. Het is een dringende herinnering aan het belang van journalistiek, vooral voor degenen die de samenleving het zwijgen heeft opgelegd. Het is het verhaal van drie vrouwen die hun lot in eigen handen nemen, elkaar ondersteunen, en tegelijkertijd de wereld veranderen. Writing with Fire is niet met Engelse ondertiteling maar heeft Nederlandse ondertiteling Alleen voor movies that matter is er ook Engelse ondertiteling.

Pasquale, een oude boef die zijn fortuin verloor aan een gokverslaving, beraamt zijn laatste grote overval. Hiervoor herenigt hij De Wolven, een bende van Noord-Italiaanse kermisexploitanten die bijbeunen als criminelen. Met de overval op een geldwagen die 12 miljoen euro vervoert, hopen ze zichzelf van een goed pensioen te voorzien en kunnen ze hun clandestiene beroep een laatste eer bewijzen. Pasquale is zich er echter niet van bewust dat dit niet de enige roof is die plaatsvindt. Based on a true crime.

Dit eigenzinnige speelfilmdebuut van Alberto de Michele, op het snijvlak van documentaire en fictie, is geselecteerd voor IFFR’s Bright Future. “In mijn werk infiltreer ik in duistere criminele werelden met de kennis van een insider. Ik ‘steel’ verhalen van ‘andere’ dieven en gebruik ze voor mijn eigen doeleinden. Dit is zonder twijfel de grootste overval van mijn leven tot nu toe”, aldus De Michele.

Twee mensen op twee verschillende plekken in de wereld vragen filmmaker Diego Gutiérrez om hen te filmen; zijn beste vriend en zijn moeder. Ze weten allebei dat ze niet lang meer te leven hebben. Al pratend proberen beiden zichzelf te begrijpen; de redenen, het doel en het spoor van hun pad door deze wereld.De nabijheid van hun naderende einde triggert een reis. Een tocht naar een plek zonder spoor van menselijk leven. Een mogelijk vacuüm van kleur, geluid, textuur en geur. Een poging om het niets te visualiseren, om het aan te raken.

Door naar zijn vriend en zijn moeder te luisteren, door zich aan hen te spiegelen en deel te nemen aan die tocht, probeert de filmmaker ergens dichtbij te komen. Bij dat wat niet valt uit te leggen. Waarom zijn we hier? Is het de moeite waard? Is het genoeg? The Mirror and the Window is een expeditie, een uitdrijving en een bezwering als voorbereiding op de grote sprong in de leegte, in een poging te begrijpen waar het leven om draait.

Marc-André Leclerc is een alpinist, een bergbeklimmer op rotsen, sneeuw en ijs. Op afgelegen berghellingen maakt de vrijgevochten 23-jarige de meest gewaagde solo-beklimmingen. En toch trekt hij weinig aandacht. Marc-André klimt alleen, ver weg van de schijnwerpers, zonder camera’s, zonder touw en zonder ruimte voor fouten.

Beroemde klimmers staan versteld van zijn prestaties. In een clip aan het begin van de spannende, en aangrijpende documentaire The Alpinist antwoordt Alex Honnold (Free Solo) op de vraag wie hij het meest bewondert: “This kid, Marc-André Leclerc.” In The Alpinist volgt filmmaker Peter Mortimer (The Dawn Wall) de visionaire klimmer die zijn eigen passie volgt, ondanks alle mogelijke gevolgen. Dit blijkt nog niet de makkelijkste opgave. De ongrijpbare Canadese einzelgänger is publiciteitsschuw, heeft geen telefoon en praat niet graag over zijn visie op klimmen. Terwijl Peter moeite heeft om Marc-André met de camera bij te benen, worden zijn beklimmingen steeds groter en gewaagder. En dan begint Marc-André aan een historisch avontuur in Patagonië, dat de mogelijkheden binnen het solo-klimmen voorgoed zal herdefiniëren.

Deze documentaire doet je op het puntje van de stoel zitten. De onvoorstelbare prestaties van de klimmer, de duizelingwekkende beelden van het ruige berglandschap en de intieme interviews met Marc-André, zijn moeder, vriendin en vrienden maken The Alpinist tot een absolute must-see film.