In haar monumentale acht uur durende documentaire Fortuyn: On-Hollands onderzoekt journaliste en documentairemaker Menna Laura Meijer de opkomst, erfenis en blijvende invloed van Pim Fortuyn. In aanloop naar de verkiezingen spreekt Merlijn Geurts met Menna Laura Meijer hoe meer dan 20 jaar later Fortuyns gedachtegoed niet meer uit de Nederlandse politiek zijn weg te denken – en hoe verechtsing, islamofobie en het idee van het ‘multiculturele drama’ een normaal onderdeel zijn geworden van het maatschappelijk debat.

Fortuyn: On-Hollands onderzoekt hoe Fortuyn onvrede wist te vangen én te sturen, en hoe zijn woorden nog altijd doorklinken in het huidige debat. Vanuit Rotterdam, de geboortegrond van zijn beweging, vertellen critici, politieke bondgenoten en tegenstanders, mannen en vrouwen, met een multiculturele achtergrond en wit, hoe zij de Fortuyn-revolte beleefd hebben en wat de impact op hun leven en positie in Nederland is geweest. Fortuyn: On-Hollands plaatst het verhaal van Fortuyn in de maatschappelijke en politieke verhalen van die periode om zo de multiculturele geschiedenis van Nederland te spiegelen.

Menna Laura Meijer (1964) studeerde aan de School voor de Journalistiek in Utrecht. Als documentairemaker regisseerde onder andere Sweety (2008), Sexy (2007, eervolle vermelding Nipkowschijf) en Echte mannen (2008). In 2018 maakte ze de documentaire Nu verandert er langzaam iets, een visuele verbeelding van de hedendaagse coaching- en trainingscultuur. De film ging in première op het IDFA 2018 en won de prijs voor beste Nederlandse documentaire.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Brainrot versus The People. Hoe houdbaar is de democratie als we steeds minder gefocust zijn? Zit Big Tech echt achter ons tekort aan aandacht en concentratie? Hoe is het gesteld met ons vermogen om te kiezen, te oordelen en deel te nemen aan het publieke debat? Wat gebeurt er met de democratische ruimte als onze blik versnipperd raakt?

We onderzoeken hoe aandacht werkt, waarom platforms gebouwd zijn om die te ondermijnen, en wat dat betekent voor politieke betrokkenheid – zeker nu verkiezingen steeds meer lijken op campagnestrijd in een eindeloos contentkanaal. Is technologie het probleem, of ook de sleutel tot een oplossing? En hoe krijg je als mens in 2025 grip op je concentratie, je oordeelsvermogen en verbeelding? Een aflevering over afleiding, macht en hoe echt goed te kijken.

Met hoogleraar Stefan van der Stigchel, lectoren Deike Schulz en Steven Dorrestijn en videojournalist en mediamaker Calvin van Laaren.

Over de serie Kennismakers

Zijn narcisten aan de macht? Heeft gentech de toekomst? Gaan we gezond oud worden met de zorgrobot? In Kennismakers leggen we actuele maatschappelijke vraagstukken tegen de lat van de laatste inzichten uit de wereld van wetenschap en onderzoek. In gesprek met onderzoekers, spraak- en opiniemakers én het publiek over de kennis die onze samenleving verandert.

Programmamaker: Kees Foekema

Moderator: Syb Faes

In samenwerking met: Regieorgaan SIA

Gaat Nederland ooit nog van het stikstofslot? Hoe verbeteren we de staat van de Nederlandse natuur? En wat moeten we aan met een van de grootste splijtzwammen van het land: de wolf? In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen gaan politici met elkaar in debat. Met Jan Arie Koorevaar (CDA), Laura Bromet (Groenlinks-PvdA), Christine Teunissen (Partij voor de Dieren), Thom van Campen (VVD), Anne-Marijke Podt (D66), electoraal geograaf Josse de Voogd en voorzitter van de Wetenschappelijke Klimaatraad Jan Willem Erisman.

Stikstof en natuurherstel, droogte en waterkwaliteit, de zoektocht naar ruimte voor woningen, ondernemers die klem zitten tussen Europese regels en dagelijkse realiteit. Het platteland staat onder druk. Maar de dilemma’s die daar botsen, reiken tot ver voorbij de dorpsgrenzen: ze raken voedselvoorziening, landschap, klimaat én de manier waarop politiek wordt bedreven.

Toch gaat het gesprek over stad en platteland vaak niet meer over de inhoud, maar over sentiment en wantrouwen. Kunnen we het gesprek weer terugbrengen naar de inhoud – voorbij de karikaturen en tegenstellingen?

Op 29 oktober kiest Nederland een nieuwe Tweede Kamer. Een kans om de koers van het land te verleggen. Maar welke richting gaan we op? Geen oneliners en voorbij de waan van de dag; in De Balie voeren we de gesprekken die nodig zijn om straks goed geïnformeerd het rode potlood ter hand te nemen.

Moderators: Katarina Schul en Kees Foekema

Ter gelegenheid van de Kopenhagen Trilogie van Internationaal Theater Amsterdam, bespreken we het (herontdekte) literaire fenomeen Tove Ditlevsen. Een gesprek over liefde en destructie, de onstilbare honger naar het leven, naar de donkere kanten van het mens-zijn en hoe van dit alles kunst te maken.

Al een paar jaar is de literaire wereld in de greep van de Deense schrijfster Tove Ditlevsen (1917-1976), een kunstenaar die beroemd werd omdat ze haar persoonlijke leven radicaal en meesterlijk in haar schrijven inzette. Komend seizoen brengt Eline Arbo, regisseur van ITA Ensemble, de Kopenhagen Trilogie, waarin Ditlevsen schreef over haar leven in drie fasen: kindertijd, jeugd en volwassenheid. In gesprek met Eline Arbo, Marja Pruis en Falun Ellie Koos over Ditlevsen en haar werk. Met voordrachten van Maria Kraakman.

Tove Ditlevsen (1917-1976) werd jarenlang gezien als een schrijver die niet in de literaire kringen van haar tijd paste: ze was een huisvrouw uit de arbeidersklasse, met vier gestrande huwelijken en een sluimerende drugsverslaving, die zichzelf en haar naasten genadeloos gebruikte in haar schrijven. In haar tijd werd ze zowel omarmd als neergesabeld. We gaan in gesprek over liefde en destructie, de onstilbare honger naar het leven, naar de donkere kanten van het mens-zijn en hoe van dit alles kunst te maken.

De Kopenhagen Trilogie is van 5-22 maart te zien in Internationaal Theater Amsterdam. Meer informatie is hier te vinden.

Moderator: Ianthe Mosselman

In samenwerking met: Internationaal Theater Amsterdam en Das Mag

In 2024, we used more oil and coal than ever before. Despite the growing number of electric cars on our highways and solar panels on our rooftops, global carbon emissions continued to rise. Historian Jean-Baptiste Fressoz argues that we should forget about the term ‘energy transition’ altogether. Is betting everything on innovation actually blocking real and urgent needed change? Together with journalist Jaap Tielbeke and entrepreneur Sjef Peeraer.

Throughout history, energy sources have never replaced each other. They have only complemented each other, French historian of science and technology Jean-Baptiste Fressoz argues. Replacing a product with a sustainable alternative does not necessarily lead to reduced use of harmful raw materials. Electric cars are still made from steel, which requires tons of coal. Unrealistic, distant promises about future hydrogen planes only stand in the way of real changes in aviation today.

Based on Fressoz’s book More and More and More, we will discuss the alleged myths of the energy transition. What does this analysis mean for those working within the energy transition? And are we in our public discourse avoiding the elephant in the room – namely, degrowth?

About Onder hoogspanning

Will there still be 24-hour electricity from the socket in the future? Will we all soon be driving Chinese electric cars? The energy transition requires fundamental decisions, backed by significant political and economic interests. In the program series Onder hoogspanning, we bring the driving and clashing forces of the energy transition to the surface. From governments and companies to consumers: who are the players, and what are their interests? What is needed for a fair energy transition, and what does fairness actually mean?

Supported by Vandebron.

Moderated by Katarina Schul.

Zo makkelijk als het is om in de schulden te raken, zo moeilijk is het om er weer uit te komen. Zeker voor jongeren. Wat is ervoor nodig om schuldhulp beter bij hun realiteit aan te laten sluiten?

Bij een beginnende schuld is passende hulp voor jonge mensen moeilijk te vinden. Betalingsregelingen zijn gebaseerd op een stabiel inkomen, wat jongeren vaak niet hebben. Liever sturen schuldeisers agressieve incassobureaus die weinig ruimte laten voor fouten op jongeren af. Ook de overheid blijkt doorgaans een ongenadig harde schuldeiser: met de Belastingdienst tref je niet zomaar een regeling. En zo lopen de schulden op. 

Wat is er nodig om jongeren snel en passend te helpen? Kan schuldproblematiek met meer coulance in de kiem gesmoord worden? En hoe zorgen we ervoor dat ook publieke instanties jongeren met vertrouwen benaderen en oog hebben voor hun perspectief?

Over de samenwerkingspartners

Stichting ONSbank helpt jongeren (18 t/m 27 jaar) met schuldproblemen om weer grip te krijgen op hun financiële én persoonlijke situatie. Jongeren volgen een traject van 6 maanden waarin zij samen met een vrijwillige coach uit de financiële sector hun schulden aanpakken en schuldrust creëren. Tegelijkertijd volgen ze een workshopprogramma waarin ze met kunstenaars werken aan hun zelfvertrouwen, identiteit en toekomstperspectief. Zo laat Stichting ONSbank niet alleen jongeren groeien, maar bouwen ze samen met schuldeisers ook aan een menselijker systeem voor schuldenaanpak.

Kansfonds staat voor Iedereen een thuis: een dak boven je hoofd, genoeg geld om van te leven en de mogelijkheid om mee te doen in de samenleving. Kansfonds werkt aan structurele oplossingen voor armoede en dakloosheid. Kansfonds brengt gedurfde initiatieven in praktijk en versterkt wat werkt. Net zo lang tot iedereen een thuis heeft.

Programmamaker: Veronica Baas

Moderator: Lennart Booij

Met de oorlogen in Oekraïne en Gaza, een grillige bondgenoot in het Witte Huis en veranderende internationale machtsverhoudingen, doet het buitenland zich gelden tijdens de verkiezingen. Welke rol moet Nederland spelen op het wereldtoneel? Politici gaan in aanloop naar de Kamerverkiezingen in debat in De Balie. Met Danielle Hirsch (GL-PvdA), Harmen Krul (CDA), Eric van der Burg (VVD), Michiel Hoogeveen (JA21), Jan Paternotte (D66) en Laurens Dassen (Volt).

Tijdens de recente NAVO-top in Den Haag werd onder leiding van secretaris-generaal Mark Rutte het historische besluit genomen om de NAVO-norm te verhogen. Uiterlijk in 2035 moeten de defensie- en veiligheidsuitgaven 5% van het bbp bedragen. Maar welke concrete plannen hebben politieke partijen om deze enorme investering te realiseren? En wat moet daarvoor wijken? 

Ondertussen duurt de Russische oorlog in Oekraïne voort. Sluit Nederland zich aan bij een Coalition of the Willing voor een mogelijke vredesmissie? Hoe houden we de Verenigde Staten überhaupt betrokken bij Europa – en welke rol pakt Nederland in een wereld waar oude banden niet langer vanzelfsprekend zijn en nieuwe machtsspelers ruimte opeisen? 

Het demissionaire kabinet viel afgelopen zomer een tweede keer over sancties tegen Israël. Hoe ver moet het nieuwe kabinet gaan met sancties tegen Israël?

Op weg naar de verkiezingen

Op 29 oktober kiest Nederland een nieuwe Tweede Kamer. Een kans om de koers van het land te verleggen. Maar welke richting gaan we op? Geen oneliners en voorbij de waan van de dag; in De Balie voeren we de gesprekken die nodig zijn om straks goed geïnformeerd het rode potlood ter hand te nemen.

In samenwerking met de Atlantische Commissie

Moderators: Merlijn Geurts en Robert van de Roer

Zelf stelde hij dat zijn filosofische debuut ‘doodgeboren van de pers kwam’, maar weinig werken hebben de moderne westerse filosofie zo beïnvloed als David Humes Traktaat over de menselijke natuur. Bert Keizer wekt Humes magnum opus opnieuw tot leven.

Wanneer de ene biljartbal een tweede bal aantikt, gaat die tweede bal rollen. Een kwestie van oorzaak en gevolg? Nee, zegt David Hume (1711-1776). We zien slechts dat twee gebeurtenissen elkaar opvolgen, van de causaliteit zelf hebben we geen kennis.

Alle menselijke kennis komt voor uit zintuiglijke waarnemingen. En daarmee is alle kennis voorlopig. Want tot nu toe opgedane indrukken, geven geen garanties voor de toekomst. Zo vestigde Hume zijn reputatie als rigoureuze scepticus en empiricus. Hume zou uitgroeien tot een van de belangrijkste denkers van de Verlichting, maar werd bij leven lang niet altijd begrepen. Vooral met zijn atheïsme joeg hij tijdgenoten schrik aan.

Wat vertelt David Hume ons vandaag? Bert Keizer kroop in de huid van Hume voor een hervertelling van het Traktaat over de menselijke natuur. ‘Strikt redenerend blijkt er eigenlijk geen enkele bewering over de wereld te kloppen. Niet in de filosofie en niet in het dagelijks leven.’ Genoteerd, maar waar brengt dat ons?

In samenwerking met Uitgeverij Athenaeum en Filosofie Magazine.

Programmamaker: Kees Foekema

De wooncrisis staat bij bijna alle politieke partijen hoog op de agenda. Van het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek tot het bouwen van tientallen nieuwe woonwijken: alles ligt op tafel. Maar is er ook een plan dat écht verschil maakt? In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen gaan politici met elkaar in debat.

Nederland kampt momenteel met een tekort van ongeveer 400.000 woningen. Vorig jaar zijn zo’n 82.000 woningen bijgebouwd, waarmee de doelstelling wederom niet werd gehaald. Bovendien duurt het gemiddeld tien jaar voordat een nieuwe woonwijk volledig gerealiseerd is. Intussen stijgen de huurprijzen, blijven jongeren thuis wonen en is het voor starters bijna onmogelijk om een betaalbare koopwoning te vinden. 

In dit debat gaan de woordvoerders op woningbouw van verschillende politieke partijen en de voorzitters van politieke jongerenorganisaties met elkaar in gesprek. Wat beloven hun partijen om de wooncrisis aan te pakken? Hoe realistisch en betaalbaar zijn die plannen in de praktijk? En vooral: wat betekent dit voor jongeren en starters die nú een woning zoeken?

De voorzitters van de vijf grootste Politieke Jongerenorganisaties gaan eerst met elkaar in debat. Dat zijn Rachelle Smook Jonge Democraten (D66), Joanne Sloof CDJA (CDA), Gijs Broere Dwars (Groenlinks), Boyd Angenent Jonge socialisten (PVDA), Jeremie van Zeist (SPJong) en Friso van Gruijthuijsen (JOVD). Vervolgens gaan de Tweede Kamerleden met elkaar in debat: Kandidaat Tweede Kamerlid VVD Jurgen Nobel, Kandidaat Tweede Kamerlid CDA Hanneke Steen, Kandidaat Tweede Kamerlid SP Bastiaan Meijer, Tweede Kamerlid GroenLinks PvdA Habtamu de Hoop en Tweede Kamerlid D66 Hans Vijlbrief.

In samenwerking met politieke jongerenorganisaties.

Programmamakers: Katarina Schul en Eloïse Kasius

Inspired by the powerful Afrovibes performance I AM, this panel explores the legacies of queerness within African diasporic communities in the Netherlands. With performer and activist Djuwa Mroivili, performance artist & choreographic-activist Tandile Mbatsha, artist and writer Anne Krul and moderator and creative director Afrovibes Jay Pather.

For many people living between cultures, finding a sense of home and belonging can already be challenging. But for LGBTQ+ individuals, that search often comes with added layers of difficulty. Queer people of African descent may face racism within broader LGBTQ+ spaces, while also encountering rejection or silence in their own communities. As a result, they often find themselves moving between worlds — without ever feeling fully accepted in either.

In this conversation, Black queer makers from different generations share their experiences of navigating these overlapping spaces. What kinds of care and support are needed to live openly and safely? And what legacies of care, solidarity, and resilience can we build on today?

In cooperation with Afrovibes Festival

Programme editor: Merlijn Geurts