Schrijver Christiaan Weijts vergelijkt het in zijn nieuwe essaybundel met flaneren: essayeren is als dralen, als slenteren, als drentelen. Onderzoekend, onzeker, onvast, in een tijdperk dat barst van stelligheden en vraagt om productiviteit. Deze avond duiken we in het essaygenre en flaneren we ons een aarzelende weg naar voorzichtige antwoorden over de staat en de toekomst van het essay.
Het genre lijkt aan populariteit te winnen. Is het de aandachtsspanne van de lezer – die iets langers wil dan een column, maar iets korters dan een boek? Is het het onderzoekende karakter? Is het de aanbidding van de schrijver, van de intellectueel – lezen we graag over diens leven en denkwijzen? Of imiteren we vooral gretig de Amerikaanse voorhoede? Wat zegt het essay over onze behoeften, onze verlangens?
En wat maakt het essay eigenlijk een essay? Waarin verschilt het van, bijvoorbeeld, een pamflet, of memoires, of andere non-fictie? Is het essay elitair? Noemen we een essay dat niet door een veronderstelde intellectueel geschreven is ook een essay, of heet het dan een reportage, een longread, een verhaal?
Deze avond duiken we in het essaygenre van Montaigne tot The New Yorker en flaneren we ons een aarzelende weg naar voorzichtige antwoorden over de staat en de toekomst van het essay.
Over de sprekers
Christiaan Weijts is naast schrijver ook essayist, columnist en criticus. Hij publiceert op regelmatige basis in NRC en De Groene Amsterdammer. In 2006 verscheen zijn veelgeprezen debuut Art. 285b., waarmee hij in 2006 de Anton Wachterprijs en in 2008 het Gouden Ezelsoor won. Daarna schreef hij succesvolle en meervoudig bekroonde romans als Via Cappello 23, Euforie en Het valse seizoen. Deze maand verschijnt de essaybundel Flaneren kun je leren.
Joost de Vries is de chef van het katern Zondag van de Volkskrant. De Vries schreef onder andere de romans Clausewitz en De republiek (bekroond met de Gouden Boekenuil). Ook maakt hij de literatuurpodcast Boeken FM. Voor zijn gehele oeuvre ontving hij in 2023 de Frans Kellendonkprijs. In 2024 kwam zijn meeste recente boek Hogere Machten uit.
Marian Donner is filosoof en schrijver. In 2019 publiceerde ze het Zelfverwoestingsboek: een oproep om de teugels te laten vieren. Het pamflet werd lovend ontvangen en is inmiddels in verschillende talen uitgebracht. In 2024 verscheen haar non-fictieboek Rooksignalen, een hoofdkussenboek dat genomineerd werd voor de Jan Hanlo Essayprijs. Ze heeft een column over media in de Groene en schrijft essays voor De Volkskrant en het NRC.
Arjen van Veelen is schrijver van onder meer de bekroonde roman Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken en van de non-fictiebestsellers Amerikanen lopen niet en Rotterdam. Hij publiceert regelmatig essays in o.a. NRC. Arjen studeerde klassieke talen en journalistiek in Leiden. Hij werkte als docent Grieks en Latijn in Rotterdam en als Amerika-correspondent.
Sprekers
World Press Freedom under attack
‘Investigating had never been more dangerous.’ That is the conclusion drawn by journalistic platform Forbidden Stories from its survey of threatened journalists. A conversation with founder Laurent Richard about the worsening state of global press freedom.
Met Marja Pruis
Etty Hillesum werd postuum beroemd met de publicatie van haar oorlogsdagboek onder de titel Het verstoorde leven. Hierin doet ze verslag van het leven als Jood onder de nazi-bezetting. Hoe onderdrukt dat leven ook werd, in haar denken bleef Hillesum vrij.
Met o.a. Raquel van Haver en Jente Posthuma
Het begrip ‘heks’ leeft nog steeds door in onze cultuur: als scheldwoord om vrouwen op hun plaats te wijzen, als feministisch icoon. Wat zegt dat over hoe we vandaag omgaan met macht, gender en afwijking? In gesprek over hedendaagse hekserij, misogynie en beschuldigingen die nog steeds levens bepalen. Waarom blijft de heks zo’n krachtig concept?
