Zwangerschap is als filosofisch onderwerp zo goed als onbehandeld. In de wetenschappen blijft het mannelijk perspectief, ook op bijvoorbeeld de zwangerschap en het vrouwenlichaam, dominant. Waarom zijn zogenaamde ‘vrouwenissues’ nog altijd een ondergeschoven kindje?
Traditionele wijsgeren reppen met geen woord over de belichaamde ervaring van zwangerschap: de negen maanden die je doorbrengt ín en mét een ander. Ons aller ontstaansgeschiedenis heeft nooit voet aan de grond gekregen als volwaardig thema. In Uit het midden betoogt filosoof Marie Lucassen dat juist in de periode vóór onze geboorte de oorsprong van onszelf en de filosofie te vinden is, in de periode tussen er-zijn en er-niet-zijn.
Welke consequenties heeft dat besef voor het westerse perspectief op de mens als individueel, losstaand, afgebakend en autonoom? En waarom worden bepaalde thema’s – ook als ze ons allemaal raken – weggezet als ‘typische vrouwenonderwerpen’, als onwaardige subjecten van serieuze, filosofische reflectie?
Over de sprekers
Marie Lucassen is internationaal fotomodel en filosoof aan de universiteit van Leiden, waar ze cum laude afstudeerde met de scriptie Illuminating Darkness. Rethinking Human Origin in Philosophy. Ze is moeder van een dochter en schreef Uit het midden terwijl ze zwanger was van haar tweede kind.
Trudy Dehue is hoogleraar wetenschapsonderzoek, auteur en schrijft daarnaast geregeld voor onder andere het NRC en De Groene Amsterdammer. Ze schreef het boek Ei, foetus, baby. Een nieuwe geschiedenis van zwangerschap, over hoe samen met de technologie ook de beleving en taal van zwangerschap veranderen.
Lotte Houwink ten Cate is historicus en columnist van de Volkskrant en De Morgen. Ze is aan Columbia University gepromoveerd op de tweede feministische golf en publiceerde in 2024 het essay De mythe van het gezin.
Rodante van der Waal is filosoof, dichter en vroedvrouw. Ze debuteerde in 2025 met haar filosofische essay Baas in eigen buik. Een essay over reproductieve rechtvaardigheid, dat werd genomineerd voor de Socratesbeker. Begin 2026 verscheen haar dichtbundel Op navelhoogte de kans.
Bahareh Goodarzi is verloskundige en wetenschapper aan het Amsterdam UMC, locatie VUmc, en de afdeling Medische Antropologie van de Universiteit van Amsterdam. Goodarzi onderzoekt rechtvaardigheidsvraagstukken in de reproductieve zorg vanuit een kritisch systeemperspectief. Samen met Daan Borrel schreef ze het boek Baren buiten de box, over hoe de geboortezorg niet voor iedereen gelijkwaardig is. In 2023 promoveerde Goodarzi aan de afdeling Verloskundige Wetenschap van het Amsterdam UMC, locatie VUmc, op risicoselectie in de geboortezorg.
Sprekers
Illustratie: Olf de Bruin
Welke rol heeft filosofie in het dagelijks leven? En in het publieke debat? Of is het zinloos om de zeer gespecialiseerde filosofie bedreven aan de universiteit te willen linken aan een maatschappelijk belang? Met o.a. Coen Simon en Paul Cobben.
PEN Lecture
Adania Shibli will deliver the first PEN Lecture on the eradication of Palestinian voices and the implications of these tolerated erasures.
What is free of speech, and who is allowed to make use of it? In his book What Is Free Speech? The History of a Dangerous Idea, Fara Dabhoiwala traces the origins of free speech, examining for whom it was invented and the cultural implications it holds today. Is free speech under attack in our present day society – and what then is exactly under attack?
