Een pro-Palestina demonstrant is een ‘antisemiet’ en Elon Musk die de Hitlergroet imiteert is ‘gewoon een heel blije miljardair’. De hypocrisie van de moderne wereld staat centraal in de beeldcolumns van cartoonist Jip van den Toorn.

Programmamaker Sylvia Vegter gaat met Jip van den Toorn in gesprek over humor, de dubbelzinnigheid van de mens en de kracht van beeld. Hoe lukt het haar, in een tijd van polarisatie, oorlog en wereldwijde crises, om elke week met een scherpe en treffende illustratie te komen?

Jip van den Toorn (1993) is beeldcolumnist voor de Volkskrant. Ook illustreert ze voor andere Nederlandse en Belgische kranten en tijdschriften waaronder de VPRO-gids, Het Parool en De Morgen en zat ze in de redactie van het satirische televisieprogramma Dit Was Het Nieuws. In 2022 bundelde ze haar tekeningen in haar eerste boek Crisis. Datzelfde jaar won ze de Inktspotprijs, de prijs voor de beste politieke tekening van het parlementaire jaar, met haar tekening Milieubewust.

Hoe zal Syrië zich post-Assad organiseren te midden van geopolitieke spanningen? Breekt er eindelijk een tijd aan waarin Syriërs zelf hun toekomst kunnen vormgeven?

Met de val van het regime van Assad breekt in Syrië een nieuw hoofdstuk aan. Voor velen is de verlossing van de Assads vooral een einde aan decennialange onderdrukking en een kans op wederopbouw. Tegelijkertijd wordt het land geconfronteerd met verdeeldheid en met de invloed van regionale machten, waaronder Iran, Israël, Jordanië, de Golfstaten en Turkije voorop.

Wat betekenen Ankara’s ambities voor Syriërs en specifiek voor de Koerden in Noord-Syrië, die al jaren strijden voor zelfbeschikking? Raakt Syrië verstrikt in een draaikolk van regionale rivaliteit, zoals Libië? Of breekt er een langgekoesterd tijdperk aan waarin Syriërs zelf hun toekomst vormgeven?

MENA Voices
In this series De Balie sheds light on the Middle East and North African (MENA) region. We invite international, regional and local speakers to unravel the social, political and historical dynamics affecting the different countries and diaspora communities.

As a journalist, Sami al-Ajrami covered at least five Gaza wars. But the one that started in the aftermath of October 7th 2023, was the first in which he lost his house, his family – 14 family members died in the first week – and perhaps his sanity. In times of a tentative ceasefire, how does he make sense of what happened, both as human being and as an analyst? And how does one imagine a future, when only just now there is space to feel the pain?

Sami al-Ajrami has reworked the diary he kept for an Italian newspaper into a harrowing book, which tells the story of his flight from the North of Gaza. It chronicles the daily search for water and food, and the fear of the relentless bombing.

Al-Ajrami has a unique outlook. For a long time, he was the only correspondent in Gaza for Israeli media. He has worked as a fixer for international media for decades, among others for NRC. As such, he has rare insight into the ways Gaza is portrayed in Israel and in Europe – and also what doesn’t make outside of Gaza at all.

Sami al-Ajrami will discuss the future of Gaza with analyst and former NYT-correspondent Taghreed El-Khodary. The evening will be introduced by Leonie van Nierop, who used to work intensely with Al-Ajrami when she was correspondent in Israel and the Palestinian territories for NRC.

MENA Voices
In this series De Balie sheds light on the Middle East and North African (MENA) region. We invite international, regional and local speakers to unravel the social, political and historical dynamics affecting the different countries and diaspora communities.

Programmamaker Larissa Biemond gaat in gesprek met documentairemaker Nicolaas Veul over onder meer zijn meest recente documentaire serie Een valse start – 100 dagen in de jeugd- en gezinszorg. Hoe maakt hij zijn maatschappelijke documentaires met een persoonlijke insteek?

In de documentairereeks Een valse start – 100 dagen in de jeugd- en gezinszorg ging Nicolaas Veul aan de slag als begeleider op een open groep in de jeugdzorg. Wat gaat er mis in gezinnen waardoor er zoveel kinderen in de jeugdzorg belanden? Wie zijn ze en hoe worden zij en hun ouders begeleid naar een weer goede en veilige thuissituatie? 

De documentaireseries van Veul staan bekend om hun maatschappelijke en vaak persoonlijke insteek. Hoe balanceert hij de persoonlijke kant van zijn werk met de bredere maatschappelijke vraagstukken die hij aankaart in zijn docuseries? Waar liggen zijn grootste twijfels tijdens het maakproces? En wat hoopt Veul te bereiken met zijn documentaire series?

Nicolaas Veul (1984) is programmamaker en presentator bij de VPRO. Zo maakte hij onder meer de documentaireserie Nicolaas op oorlogspad (2016), waarin Veul onderzocht hoe de Tweede Wereldoorlog nog doorleeft in onze maatschappij. In 2019 maakte hij de documentaire Pisnicht: the movie over de grens tussen humor en homofobie: hoe tolerant is Nederland eigenlijk op het gebied van homoseksualiteit? Eerder werkte Veul al mee aan 100 dagen-series over onder meer de middelbare school en psychiatrie. Sinds 2023 schrijft Veul ook columns voor Vrij Nederland. 

Frans Timmermans, partijleider van GroenLinks-PvdA, wordt door drie interviewers ondervraagd. Welke vragen hij krijgt en wie ze stelt, blijf tot op het podium geheim.

In de zomer van 2023 verliet Frans Timmermans Brussel om na de val van het kabinet het gezicht te worden van de gezamenlijke lijst van GroenLinks-PvdA. Waar hij binnen Europa verantwoordelijk was voor de Green Deal, het ambitieuze plan van de Europese Unie om in 2050 klimaatneutraal te zijn, moest hij hier als leider van links de vervroegde verkiezingen winnen. Dat mislukt. GroenLinks-PvdA haalt 25 zetels, maar Wilders wint de verkiezingen. Sinds de start, wankelt kabinet Schoof I. Volgens Frans Timmermans zijn nieuwe verkiezingen onvermijdelijk. Maar kan Frans Timmermans links nu wel naar een overwinning leiden?

Frans Timmermans (1961) werd geboren in Maastricht in een diplomatengezin en bracht zijn jeugd deels door in Rome en Brussel. Na een diplomatieke carrière werd hij in 1998 Tweede Kamerlid voor de PvdA. In 2012 trad hij aan als minister van Buitenlandse zaken. In 2014 vertrok hij naar Brussel en werd hij vice-voorzitter van de Europese Commissie. In 2019 won hij als PvdA-leider de Europese verkiezingen en werd Eurocommissaris voor klimaat. In augustus 2023 legde hij deze functie neer, toen hij werd verkozen tot lijsttrekker van GroenLinks-PvdA voor de Tweede Kamerverkiezingen.

In the late 80s, a team of Ukrainian filmmakers went on several assignments to film the most remote corners of Siberia. The footage from these expeditions has been forgotten until being discovered in Kyiv in 2022. Oleksiy Radynski used these images of the gorgeous and mesmerising Baikal mountains, animals and forests, to reveal an overlooked history of shameless exhaustion of natural sources and endless oppression of indigenous people.

While promoting itself as a champion of cultural and political independence for the earth’s oppressed, the Soviet Union opressed the indigenous people living in the vast steppes of Siberia just as brutally as the Tsarist Russia did. The calming deserted landscapes present a testimony to the erased history of numerous imperialistic wars waged by Russia against its later colonies.

Where Russia Ends (Там, де закінчується Росія) takes its title from a line in speeches of Vladimir Putin, who often stated that ‘The borders of Russia do not end’. Starting from the valuable archival discovery this film becomes an essay on Russian imperialism and its continuity to present day.

After the Dutch premiere at IFFR, the filmmakers Oleksiy Radynski and Lyuba Knorozok join us for a longer Q&A session on this finely crafted filmmaking effort and the topics it touches upon.

In deze editie van Plein Publiek gaat programmamaker Larissa Biemond in gesprek met documentairemaker Kelly-Qian van Binsbergen naar aanleiding van haar documentaireseries Sexotisch en De Afhaalchinees.

In de documentairereeks Sexotisch onderzocht Kelly-Qian van Binsbergen het fenomeen seksueel racisme en de diepgaande impact hiervan. Hoe beïnvloeden dominante stereotyperingen over ras en etniciteit nog altijd ons dagelijkse date- en seksleven? Welke rol speelde onze koloniale geschiedenis hierin, en hoe houden wij stereotyperingen over mensen van kleur onbewust nog steeds in stand? Kortom, waar eindigt een fetisj en begint seksueel racisme?

De documentaires van Kelly-Qian staan bekend om hun persoonlijke insteek, die zij verwerkt met bredere maatschappelijke vraagstukken. Hoe beïnvloedt het maken van deze series haar persoonlijke leven? Waar liggen haar grootste twijfels tijdens het maakproces? En wanneer is volgens haar een programma geslaagd?

Kelly-Qian van Binsbergen is programmamaker en journalist bij Omroep ZWART. In 2023 debuteerde zij met de documentaireserie De Afhaalchinees, waarin zij de tekortkomingen van het interlandelijke adoptiesysteem aan de kaak stelde en de vaak traumatische gevolgen ervan voor mensen met een adoptieachtergrond blootlegde. Daarnaast deelde Kelly-Qian haar persoonlijke ervaringen met haar eigen adoptie uit China. De serie werd genomineerd voor de Zilveren Nipkowschijf. Momenteel werkt Kelly-Qian aan het tweede seizoen van De Afhaalchinees.

In heel Europa trekken boeren de straat op om te protesteren. Wat ligt ten grondslag aan deze onvrede? En in hoeverre zijn boeren daarmee de thermometer van de samenleving? Samen met Dick Veerman, oprichter van Foodlog, onderzoeken we waarom landbouw zo’n krachtige politieke factor is.

De boerenboosheid hangt nauw samen met maatschappelijk ressentiment en het afnemende vertrouwen in de traditionele politiek. De spanning tussen het platteland en de stad speelt hierin een belangrijke rol: plattelandsonvrede trekt de stad in. Deze avond onderzoeken we naar aanleiding van het boek Daarom zijn boeren boos (Prometheus) de belangrijkste oorzaken van de boerenprotesten in Nederland, Vlaanderen en de verre hoeken van Europa en stellen de vraag: gaat het debat waarover het zou moeten gaan?

Van 15:00 tot 20:00 is onze Pleinzaal open om deel te nemen aan de gespreksstarter ‘Wie zijn wij?’. Dit is een levensgrote variant van het spel ‘Wie is het?’ met portretten van mensen die op een bepaalde manier een verbinding hebben met het slavernijverleden. Aan de hand van open vragen over personen zoals Anton de Kom, Sylvana Simons en koning Willem-Alexander ga je in gesprek over perspectieven, verhalen en gedeelde geschiedenis.

De Balie is in opdracht van de Rijksoverheid en in samenwerking met Public Cinema door het land gereisd met de gespreksstarter ‘Wie zij wij?’. Op 25 locaties, van Terschelling tot Venlo, gingen mensen met elkaar in gesprek ons slavernijverleden. Onder begeleiding van een gespreksleider bevragen deelnemers hun eigen perspectief en dat van anderen, op de geportretteerden en deze gedeelde geschiedenis.

Meer over ‘Wie zijn wij?’.