De Australiër Ben Felten (51) wordt als tiener gediagnosticeerd met een degeneratieve oogziekte, waardoor hij halverwege de dertig volledig blind raakt. Dat weerhoudt hem er niet van zijn jongensdroom na te jagen. Ben wil namelijk niets liever dan professioneel motorcoureur worden. Samen met voormalig Grand Prix-kampioen Kevin Magee (57) probeert hij het wereldsnelheidsrecord op land te verbreken en zichzelf te kronen tot de rapste blinde motorrijder ter wereld. Tijdens deze intense reis kruisen de paden van Ben en Kevin die van de dertienjarige Jed, die zijn weg in het leven nog niet weet te vinden en lijdt aan een vergelijkbare oogaandoening.

Lourdes is een klein stadje in het zuiden van Frankrijk waar 160 jaar geleden de Maagd Maria verscheen aan Bernadette Soubirous. Nu is het een plek waar dagelijks duizenden pelgrims uit de hele wereld samenkomen in de hoop op een wonder.

Al tientallen miljoenen mensen streelden de rots in de grot van Lourdes. Ze lieten er een afdruk achter van hun dromen, hun verwachtingen, hun hoop en hun verdriet. In Lourdes komen kwetsbaren en behoeftigen samen. Het heiligdom is een schuilplaats voor pelgrims, in al hun naaktheid. Letterlijk – wanneer ze zich uitkleden om te baden in de bronnen – en figuurlijk – in een direct, bijna lijfelijk contact met de Heilige Maagd.

Filmmakers Thierry Demaizière en Alban Teurlai trokken eropuit om deze pelgrims te ontmoeten. De ernstig zieken en hun verzorgers, zwervers, soldaten en sekswerkers. Ze luisterden naar hun gefluisterde gebeden en hun door beproeving getekende levens. In de documentaire laten de filmmakers zien dat Lourdes veel meer is dan een heilige plaats. Het is een groots theater van het leven waar aangrijpende levensverhalen verteld worden. Een plek waar ook gedanst en gelachen wordt. En hartverscheurend gehuild bij het afscheid want “als je in Lourdes bent, kun je je laten zien zoals je bent”.

In Shadow Game volgen we jonge vluchtelingen die zonder ouders door Europa trekken, op zoek naar een nieuw thuis. Het resultaat is een aangrijpend coming of age-verhaal. Deze mozaïekvertelling maakt een universeel verhaal van de ervaringen van de nog jonge vluchtelingen. Zullen ze alle obstakels overwinnen en een nieuw thuis vinden?

Drie jaar lang volgden regisseurs Eefje Blankevoort en Els van Driel (De Deal) verschillende jongeren op hun tocht door Europa. Van Griekenland tot Servië en van Bosnië en Herzegovina tot Nederland. Speciaal voor Wereldvluchtelingendag heeft De Balie een extra voorstelling van Shadow Game geprogrammeerd. Hierbij zullen regisseur Eefje Blankevoort en een van de hoofdpersonen Mohammed Al Khalefa, tweede kamerlid Jasper van Dijk (SP) en eerste kamerlid Petra Stienen (D66) aanwezig zijn en onder leiding van Bahram Sadeghi met elkaar en het publiek in gesprek gaan.

Sprekers

Petra Stienen is auteur, strategisch adviseur, coach en gespreksleider. Eén dag in de week is ze senator in de Eerste Kamer voor D66. Ze is tevens delegatieleider van de Nederlandse delegatie van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa. 

Jasper Van Dijk is lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal voor de SP.  Hij richt zich op  Europa, ontwikkelingssamenwerking, defensie, asiel en migratie. 

Eefje Blankevoort studeerde Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Tussen 2002 en 2006 verbleef zij met grote regelmaat in Iran, waar zij studeerde, een archief samenstelde voor het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en werkte aan haar boek Stiekem kan hier alles. Eefje heeft zich sindsdien ontwikkeld tot een journalistieke duizendpoot; ze schrijft artikelen en boeken,  maakt interactieve projecten, tentoonstellingen en documentaire films. Naast haar journalistieke werk is Eefje bestuurslid van Storytelling centrum Mezrab, en audiocollectief Grenzeloos Geluid. Ze is mede-oprichter van journalistiek productiebureau Prospektor. 

Mohammed Al Khalefa is een van de hoofdpersonen uit Shadow Game. Momenteel woont hij met zijn oudere broer Saleh in Rotterdam. Hij gaat naar school en werkt in een supermarkt. Zijn moeder en zussen zijn nog altijd in Syrië. 

Bahram Sadeghi werkt als freelance regisseur en presentator. Daarnaast schrijft Sadeghi voor verschillende landelijke bladen en organiseert hij debatten. “Als een documentaire-liefhebber, dacht ik dat ik ondertussen zowat alles wat met vluchtelingen en migranten te maken had gezien te hebben. Ik had het mis. Shadow Game is zo gelaagd dat ik niet weet waar ik moet beginnen: de -fysieke- pijn van de hoofdrolspelers die welhaast invoelbaar wordt? De ontreddering in hun ogen? Of juist de kracht van de jeugd die zich door niets en niemand laat tegenhouden? ‘Do or die’, zegt de 15-jarige Fouad uit Afghanistan halverwege de documentaire. Eén ding staat vast: de kijker zal niet de zaal met droge ogen verlaten.”

Frank Zappa (1940-1993) was een muzikaal vernieuwer met een maatschappijkritische en scherp analytische kijk op de wereld, een enigmatisch rockster en een van de belangrijkste componisten van de 2e helft van de 20ste eeuw. Tijdens zijn leven bracht hij meer dan zestig albums uit en na zijn dood liet hij naast vier kinderen en een echtgenote, een indrukwekkend archief na onder de noemer The Vault. Regisseur Alex Winter (Bill & Teds Excellent Adventure) kreeg voor deze langverwachte documentaire onbeperkt toegang tot de optredens, interviews, familietaferelen en animatiefilmpjes en verkent het privéleven achter de gigantische muzikale carrière. Het project omvat duizenden uren zorgvuldig gedigitaliseerd beeld en geluid (mede mogelijk gemaakt door een crowdfunding onder meer dan 10.000 Zappa fans) en leidde tot een fascinerend portret met nog nooit eerder vertoond materiaal. Met medewerking van Zappa’s weduwe Gail Zappa en artiesten/muzikanten als Mike Keneally, Ian Underwood, Steve Vai, Pamela Des Barres, Bunk Gardner, David Harrington, Scott Thunes, Ruth Underwood , Ray White e.a.

I want to tell Frank’s story without making a biopic; to make a music doc without making a music doc. And I think that’s just how Frank would have wanted it.

Alex Winter

Een hartveroverende en onvergetelijke film over Gunda, een varken dat op een idyllische boerderij in Noorwegen 12 biggen grootbrengt. In het mooiste zwart-wit gefilmd, met alleen de geluiden van de dieren zelf en hun omgeving, worden Gunda en haar biggen, wat koeien en een eenbenige kip, liefdevol en glorieus in beeld gebracht; extreem vertederend en hartverscheurend tegelijkertijd.

Als vierjarige had Victor Kossakovsky een tijd lang een biggetje als zijn beste vriend. Het werd de bron voor zijn allereerste filmidee; een film over boerderijdieren, met een varken in de hoofdrol. Maar, terwijl hij uitgroeide tot een van de beroemdste documentaire regisseurs van de wereld, kreeg hij deze film maar niet van de grond. Tot na een kwart eeuw, de tijd eindelijk rijp bleek te zijn. In zijn zoektocht naar de ”Meryl Streep” onder de varkens vond hij Gunda. Hij zag het meteen: “Zij is zo krachtig in haar gezicht”. Haar volgen we terwijl zij biggen krijgt, ze verzorgt en opvoedt, ze uitfoetert als ze te lang klieren of de achterblijver weer liefdevol naar de groep duwt.

Het is wonderbaarlijk meeslepend om te zien hoe de biggen opgroeien, hun omgeving onderzoeken en steeds volwassener worden. Het magnifieke camerawerk draagt daar enorm aan bij. Het zwartwit geeft het gras, de bloemen, de kippen en de varkens een diepte en intensiteit die je nog meer laten opgaan in alle belevenissen en ontdekkingen. Een unieke film, die sinds de première op filmfestival Berlijn een ware zegetocht maakt en Joaquin Phoenix en Paul Thomas Anderson als grootste fans heeft.

In 1948 kreeg de Frans-Armeense zanger Charles Aznavour een 16mm camera van Edith Piaf. Sindsdien nam hij deze camera overal mee naartoe en registreerde hij alledaagse momenten: gebeurtenissen, plaatsen waar hij optrad, zijn vrienden, liefdes en verdriet. Tot 1982 schoot hij vele filmrollen vol en maakte zo een visueel dagboek.

Een paar maanden voor zijn dood bekeek Aznavour het materiaal met regisseur Marc di Domenico en besloot er een film van te maken. Zijn film. Aznavour, Le Regard de Charles is een muzikale autobiografie van een filmtalent vermomd als chansonnier. Na de vertoning van de film gaan wij in gesprek met zangeres Ellen ten Damme over de man Aznavour. Ten Damme stond in Aznavours voorprogramma, kreeg zangtips van hem, en bracht tal van muzikale odes aan de legendarisch chanson zanger. Hoe herinnert zij zich Aznavour? En hoe zal hij door anderen worden herinnerd?

Spreker

Ellen ten Damme is zangeres, actrice, muzikant, circusartieste, componiste, danseres en schrijfster. Ze speelde in uiteenlopende speelfilms zoals De Kleine Blonde Dood en De Tranen van Maria Marchita. Voor die laatste rol werd ze genomineerd voor een Gouden Kalf. Ze schrijft haar eigen liedjes, speelt viool, piano en gitaar en is wellicht een van de beste zangeressen van haar generatie. Samen met haar achtkoppige superband The Magpie Orchestra tourt ze komende periode rond met de show Casablanca: een muzikale ode aan de chansonniers en entertainers van de vorige eeuw, besprenkeld met een vleugje mystiek vanuit de oude culturen. 

The Dissident, van Oscar-winnend regisseur Bryan Fogel (Icarus), is een documentaire-thriller die het labyrint van bedrog blootlegt achter de moord op de Washington Post-journalist Jamal Khashoggi in de Saoedische ambassade in Istanbul. Een verhaal over geld, tirannie en doorgedraaide technologie.

Met een schat aan nooit eerder vertoonde beelden en ongekende toegang tot degenen die het dichtst bij het verhaal staan, inclusief Khashoggi’s verloofde Hatice Cengiz, de Turkse politie en aanklagers, en de jonge Saoedische dissident waarmee Khashoggi samenwerkte. Al het bewijs wijst rechtstreeks naar de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman, die nergens voor is teruggedeinsd om dit verhaal in de doofpot te stoppen. De kern van de film is Khashoggi zelf, een principiële hervormer die probeerde een rechtvaardiger en open samenleving te creëren in zijn Saoedische thuisland. The Dissident is een krachtige, beangstigende blik op een internationale dekmantel, die laat zien dat in de wereld van vandaag niemand die tegen sterke krachten ingaat, echt veilig is.

Dit moet je weten voor je bezoek

De zevenjarige Sasha droomt ervan een meisje te mogen zijn, al zolang ze zich kan herinneren. Haar familie staat haar zonder aarzelen bij. Op school moet ze echter jongenskleren dragen en wordt ze anders behandeld dan haar klasgenoten. Voor Sasha is het soms moeilijk te begrijpen waarom ze niet simpelweg kan zijn wie ze is en kan dragen wat ze wil.

Petite Fille toont zowel de strijd van een gezin tegen hun vijandige omgeving als hun dagelijkse beslommeringen. In warm gefilmde scènes zien we Sasha spelen, op balletles en tijdens haar therapiesessies. Close-ups van Sasha en beelden van haar hechte gezin geven de film een zachte intimiteit. Met veel zorg schetst regisseur Sébastien Lifshitz een ontroerend portret. In Petite Fille geeft hij een kijk in het leven van een familie die vecht voor het geluk van hun dochter in een samenleving die vasthoudt aan traditionele ideeën over gender. Zijn aangrijpende en belangrijke documentaire ontving internationaal veel lof en werd in 2020 bekroond met de Grand Prix op het Filmfestival van Gent.

Shadow Game is een coming of age-verhaal, een avontuurlijke reis door Europa met pubers als onze gidsen. In deze mozaïekvertelling worden de ervaringen van jonge vluchtelingen samengesmeed tot een universeel verhaal. Zullen ze alle obstakels overwinnen en een nieuw thuis vinden?

Drie jaar lang volgden regisseurs Eefje Blankevoort en Els van Driel (De Deal) verschillende jongeren op hun tocht door Europa: van Griekenland tot Servië en van Bosnië en Herzegovina tot Italië en Nederland. De tieners doorkruisen besneeuwde landschappen en mijnenvelden, en komen onderweg agressieve grenspolitie tegen. Het bereiken van de eindbestemming is moeilijker dan ooit. Een deel van het materiaal is door de jongens zelf op hun telefoon gefilmd.

De documentaire Petite Fille volgt de zevenjarige Sasha die, zolang ze zich kan herinneren, eigenlijk een meisje wilt zijn. Hoewel ze onvoorwaardelijke steun krijgt van haar familie, is het voor Sasha moeilijk om simpelweg te zijn wie ze is. Zo moet ze op school jongenskleren dragen, en wordt ze door klasgenoten anders behandeld dan de rest. Petite Fille geeft een kijkje in het leven van een Franse familie die vecht voor het geluk van hun dochter, maar wordt geconfronteerd met een samenleving die vasthoudt aan traditionele ideeën over gender.

Met veel zorg schetst regisseur Sébastien Lifshitz een ontroerend portret van Sasha. Zijn aangrijpende en belangrijke documentaire ontving internationaal veel lof en werd in 2020 bekroond met de Grand Prix op het Filmfestival van Gent. Na de film spreken wij hem en acteur en activist Thorn Roos de Vries over Petite Fille. Hoe alomvattend is de conservatieve houding tegenover transgenders in Westerse samenleving? En op welke manier kan film hier verandering in brengen?

Sprekers

Thorn Roos de Vries, beter bekend als performer en drag king Thorn Vineyard, is een acteur en activist. Thorn Roos werd bekend door de ZAPP-tienerserie Spangas en is de eerste non-binaire acteur in een Nederlandse speelfilm: ANNE+, die in september verschijnt. Daarnaast geeft Thorn Roos voorlichting op scholen over transseksualiteit.

Sébastien Lifshitz is een Franse regisseur. In zijn films richt hij zich vaak op thema’s rondom (homo)seksualiteit. Zijn werk wordt internationaal geprezen en is meermaals geselecteerd voor grote Europese filmfestivals (oa. Cannes en Berlinale). Presque rien, een subtiel coming-out verhaal uit 2000, werd plotsklaps een internationale box-office hit.