Op zoek naar een mythische reuzenolifant op de Angolese hoogvlakte. Ghost Elephants is een onverwacht humanistisch Herzog. Tip van onze cinemaredactie.
Het begint in het Smithsonian, in Washington. In dat museum is ‘Henry’ te bewonderen: de grootste ooit waargenomen olifant. In 1955 doodgeschoten door een Hongaarse trofeejager. Genetische afstammelingen van deze mythische reuzenolifant zouden nog leven op de Angolese hoogvlakte. Daar is de Zuid-Afrikaanse zoöloog Steve Boyes heilig van overtuigd. Met het dna van Henry als eikpunt, wordt een expeditie opgetuigd om deze ‘spookolifanten’ voor het eerst in levende lijve te zien.
Megalomane mannen en hun obsessies, op het eerste gezicht is Ghost Elephants een klassieke ‘Herzog’ – eentje waarin de mens stoutmoedig de wrede natuur intrekt, als een hedendaagse Fitzcarraldo of Timothy Treadwell (de man die in Herzogs eerdere documentaire Grizzly Man door zijn studieobject opgegeten is). Maar ditmaal is de blik van de beruchte natuurhater en cultregisseur Werner Herzog milder (en Boyes beter bij zijn verstand). De natuur is kwetsbaar in deze documentaire, ‘s mans wil tot vernietigen groot. Misschien is de opgezette olifant Henry wel een voorbode voor de toekomst van al het wildleven, mijmert Herzog, om nog slechts voort te leven als een herinnering, een droom.
Met de beste Kalahari-sporenzoekers gaan Boyes en Herzog dromenjagen. Daarvoor moet eerst toestemming worden gevraagd aan de lokale San-koning, die ervan vergewist moet worden dat de ploeg zijn land niet betreedt met de intentie olifanten dood te schieten. Want: ‘Als de olifanten verdwijnen, verdwijnen snel daarna de mensen.’ Daarmee is Ghost Elephants ook een corrigerende tegenhanger van de kolonialisme verexcuserende shock-documentaire Africa Addio (1966), waaruit Herzog beelden monteert.
Ghost Elephants ontvouwt zich zo tot een onverwacht humanistische Herzog over de verhouding tussen mens en natuur; tussen realiteit en verbeelding. Waarin het uiteindelijk natuurlijk niet draait om of die olifanten daadwerkelijk gevonden worden, maar wat het over ons zegt dat we ze zo graag willen vinden.
