Publieke intellectuelen: Johan Huizinga

Johan Huizinga: een van de belangrijkste historici van Nederland. Op 8 maart 1935 hield hij een bijna profetische toespraak in Brussel over de dreiging van de drie totalitaire regimes die op dat moment recht tegenover het liberale Westen stonden. In zijn boek In de schaduwen van morgen waarschuwde Huizinga voor deze dreiging en zocht hij de oorzaak in het verval van de westerse beschaving. Volgens hem raakte deze afgestompt door modern vermaak zoals radio en bioscoop. Kon Huizinga de ontwikkelingen van zijn tijd niet meer bijbenen of zag hij een ontwikkeling waar we nog steeds van kunnen leren?

Wij leven in een bezeten wereld, en wij weten het. Het zou voor niemand onverwacht komen, als de waanzin eensklaps uitbrak in een razernij.

Johan Huizinga, In de schaduwen van morgen

Pieter van Os vertelt waarom Huizinga zijn eigen analyse over de Homo Ludens en het spelelement in de samenleving ondermijnt met zijn cultuurkritiek, zoals hij die uiteenzette in het boek In de schaduwen van morgen (1935). Daarna spreken we met verschillende experts over die cultuurkritiek en de relevantie van Huizinga voor de maatschappij van nu. 

In de schaduwen van morgen

Johan Huizinga (1872-1945) werd met In de schaduwen van morgen erg bekend in Europa. Volgens Huizinga zijn totalitaire regimes het symptoom van intern verval in de westerse beschaving. Enerzijds was Huizinga erg kritisch over de kansen op herstel, ook wel pessimistisch te noemen. Anderzijds had hij vertrouwen op de ‘zuiverende kracht van het christelijk geloof en in de energie van de jonge generatie’. Andere belangrijke werken van Huizinga zijn: Herfsttij der Middeleeuwen, Erasmus en Homo Ludens.