Lovend waren het publiek en literatuurcritici over Bea Vianen na haar debuutroman Sarnami, hai in 1969. Ook nu, meer dan vijftig jaar later, is men nog steeds onder de indruk van haar boeken. Sarnami, Hai is in 2021 herzien en opnieuw uitgeven. De Volkskrant kopte hierover enthousiast ‘de heruitgave van Sarnami, hai is een voltreffer’ en De Groene Amsterdammer noemt het ‘één van de belangrijkste herontdekte romans van de afgelopen jaren’. Speciaal voor deze avond schrijft gelauwerd schrijver Astrid H. Roemer een essay over het werk van Bea Vianen.
Vianen schreef meerdere boeken en verslagen, waaronder het bekende Sarnami, hai en Strafhok. Haar werk was, en blijft, relevant door de belangrijke thema’s die zij hierin niet schuwt. De zoektocht naar de betekenis van haar verlangens en vrijheidsdrang is onlosmakelijk verweven met de situatie in haar vaderland, Suriname, waaraan het koloniale verleden ten grondslag ligt.
Het werk van Vianen bevat veel autobiografische elementen, en behandelt daarnaast veel maatschappelijke onderwerpen uit het Suriname van die tijd. Ook in het werk van Astrid H. Roemer keren deze thema’s telkens weer terug, bijvoorbeeld in haar onlangs verschenen roman DealersDochter. Echter, in het werk van Roemer is een harde anti-racistische opstelling duidelijk voelbaar. De auteur articuleert daarnaast het vrouw-zijn in diverse patriarchale contexten. De romans van Roemer dragen al decennialang bij aan de discussie over racisme in Nederland, en het slavernijverleden. Haar personages zijn personificaties van de diverse identiteiten in Suriname.
Over Publieke Intellectuelen
In Publieke intellectuelen serie vragen we schrijvers van nu om een nieuw essay te schrijven over het werk van een schrijver uit de twintigste eeuw. Wat vertelt het werk van Bea Vianen ons nu nog? Astrid H. Roemer schijnt haar licht op die vraag.
Over Bea Vianen
In 1935 werd Bea Vianen geboren in Paramaribo. De eerste acht jaar van haar leven groeit ze daar op met haar Creoolse vader en Indiase moeder, tot haar moeder overlijdt aan de gevolgen van tbc. Daarop werd ze naar de nonnenschool gestuurd, wat een traumatische periode voor haar was. Vianen schreef hierover het autobiografische ‘Over nonnen en straffen’ dat later gepubliceerd werd in Avenue.
In 1957 drijven een onbedwingbare vrijheids- en ontdekkingsdrang Vianen naar Nederland, waar zij gaat wonen in de Bijlmer. Hier maakt ze Sarnami, hai af, waaraan ze in haar tienerjaren begonnen was. Daarna verschijnen ook Strafwerk en een aantal andere publicaties. Naar eigen zeggen was schrijven een noodzakelijke uitlaatklep voor haar enorme heimwee. Ze blijft haar hele leven geregeld terugkeren naar haar vaderland.
Over de sprekers
Astrid H. Roemer brak in Nederland door met Over de gekte van een vrouw, een experimentele roman over de complexiteit van het vrouw-zijn. In de jaren negentig schreef zij drie dekolonisatieromans die zijzelf haar ‘drieling’ noemde: Gewaagd leven (1996), Lijken op liefde (1997) en Was getekend (1999), nu gebundeld als Onmogelijk moederland.
Roemer wordt in zowel Suriname als Nederland geprezen om haar lef en eigenzinnigheid in het inmiddels uitgebreide oeuvre van poëzie, proza en theaterteksten. De P.C. Hooftprijs werd haar in 2016 toegekend, en in 2021, voor haar hele oeuvre, de Prijs der Nederlandse Letteren. In 2018 verscheen haar roman Gebroken wit, een indrukwekkend portret van de familie Vanta waarin Surinaamse zeden en normen hun indruk achterlaten. In haar jongste roman DealersDochter (2023) verweeft Roemer geraffineerd de levens van vijf personages in thema’s als identiteit en de tegenstellingen tussen Suriname en Nederland.
Shantie Singh zet zich op diverse manieren in voor vrouwenrechten, emancipatie, en de volwaardige erkenning van Nederlanders van nu, waar hun wieg of die van hun ouders ook heeft gestaan. De passie voor deze onderwerpen komt samen in haar werk als schrijfster, storytelling fashionista, verhalend columnist en rondtrekkende schrijfnomade. Je kunt haar kennen de debuutroman Vervoering (2015), fictie gebaseerd op haar eigen familiegeschiedenis met ouders uit Suriname en grootouders uit India.
Thomas de Veen is sinds 2011 literair redacteur bij het NRC Handelsblad, was onderdeel van meerdere literaire jury’s en leverde bijdragen aan verschillende bladen, essaybundels en boeken. Hij studeerde geschiedenis en Nederlands aan de Universiteit van Amsterdam. Over Bea Vianen schreef hij in het NRC, vlak na haar overlijden, lovend dat de schrijfster in staat was ‘een verdeeld Suriname van binnenuit te tonen’.
Sprekers
Elke donderdag versturen we een nieuwsbrief. Ben je geabonneerd op onze nieuwsbrief, maar je ontvangt niets? Dan zit deze waarschijnlijk in je spam.
Bekijk ook onze andere programmering
De ontrouw van Prins Charles, de dood van Prinses Diana – de perikelen rondom de Britse koninklijke familie vulden altijd al de voorpagina’s en de (show)nieuwsbulletins. Maar sinds de dood van koningin Elizabeth II kan helemaal niemand meer pretenderen dat het Britse koningshuis een baken van stabiliteit en saamhorigheid is. Eerder moesten we het van
A ticket gives you entrance to the full-day programme Raquel van Haver, one of the most celebrated artists in the Netherlands, works and lives in a diverse community in the South-East of Amsterdam, but spends long periods abroad. She gathers source material in both West Africa and South America. Whilst researching stories, images and histories,
On the eve of National Remembrance Day Susan Neiman, American moral philosopher, and anthropologist Gloria Wekker will discuss how to deal with the dark sides of history. How do you take responsibility for the horrors of the past? How should we deal with victimization, reparations and the belief/unbelief in progress? In her book Learning from
