Maar een mens

In Yoga beschrijft Emmanuel Carrère een afschuwelijk nieuwsbericht dat hij ooit las en nooit meer uit zijn hoofd heeft gekregen. Nu zit het ook in mijn hoofd. Tijdens een lunch met mijn uitgever begin ik erover. Zij heeft het boek ook gelezen.

Dat afschuwelijke nieuwsbericht, zeg ik. Ik zal het niet herhalen voor het geval je het vergeten bent. Anders zit het weer in je hoofd.

Ik ben het vergeten, zegt ze.

Ik zal het niet herhalen, zeg ik.

Maar ik wil het graag herhalen en moet mezelf schrap zetten om het niet te doen.

Ik leende het boek van een kennis, een tekenaar. Heb je dit gelezen, vroeg ze toen ik haar opzocht in haar atelier. Ze hield Yoga van Carrère omhoog. Neem maar mee. Ik weet niet waarom ze graag wilde dat ik het las. Wel weet ik nog dat ik me goed voelde in mijn nieuwe pak van Bonne Suits en dat ze zei: Iedereen heeft dat pak.

Thuis legde ik Yoga op een hoge stapel met boeken die ik nog moest lezen. Na een tijdje zette ik het ongelezen op de boekenplank. Een jaar later appte ik de tekenaar dat ik haar het boek terug wilde geven, omdat ik het nog steeds niet gelezen had. Ik zou het zelf kopen, schreef ik. Hou het zo lang als je wil, schreef ze terug. Toen ik het nóg een jaar later uit had en haar bedankte, appte ze terug dat ze de inhoud van het boek helemaal vergeten was. Volgens mij vond ik hem een Franse eikel, schreef ze. Maar dat vond hij zelf geloof ik ook.

Aan het eind van het boek vliegt hij uit de bocht, zegt mijn uitgever.

            Ja, zeg ik. Als hij die veel jongere vriendin krijgt.

            Ja. Dan gaat hij gewoon weer op de oude voet verder.

            Hij was best wel een Franse eikel, maar hij doorzag dat bij zichzelf, zeg ik. Dat vond ik goed. En dan komt die jonge vrouw en wordt hij weer een cliché.

De eerste keer dat ik lunchte met mijn uitgever begon ik ergens halverwege ons gesprek te huilen. We hadden het over de angst van mijn moeder en die van mijn vader en over hoe ik me verstop, omdat ik bang ben voor mensen, een onderwerp in mijn volgende boek. Het was iets in haar aandacht, de oprechtheid ervan, waardoor ik me niet groot kon houden en het verraste me toen mijn uitgever kwam met een verhaal over haar moeder en haar eigen verleden en hoe ze met soortgelijke thema’s te maken heeft gehad als ik. Tot op dat moment had ik haar alleen nog gepantserd gezien, in grotere gezelschappen op de uitgeverij. Ik wist niet dat ze zo open kon zijn, dacht ik na afloop en ik dacht aan de uitdrukking ‘Ik ben ook maar een mens’, dat ik het altijd zo grappig vind als iemand dat zegt.

Tijdens deze tweede lunch vraagt mijn uitgever me hoe het gaat en ik zeg ‘goed, maar met de wereld gaat het niet goed’ en ik weet dat ik haar niet moet aankijken want dan ga ik weer huilen dus ik kijk uit het raam en zeg: ik ga niet wéér huilen. Ze lacht. We praten over zwemmen. Ik zeg dat ik op zwemles zit, dat ik wil leren borstcrawlen om voorbereid te zijn wanneer ons land door klimaatverandering onder water komt te staan, dat ik dat zeg vanwege het dramatische effect maar dat ik eigenlijk gewoon indruk op mijn familie en vrienden wil kunnen maken deze zomer. Ze zegt dat ze vroeger op nationaal niveau waterpolo speelde.

Wat? Maar dat is een keiharde sport, zeg ik.

Ik dacht dat ze zacht was. Nu blijkt ze toch weer hard.

Yoga van Emannuel Carrère, zeg ik tegen mijn zen-meditatieleraar na afloop van een les. In het smalle halletje naast de zendo zwermen leerlingen om elkaar heen in een poging zo conflictloos mogelijk bij hun jas te komen. Hij staat er in zijn zwarte zen-pak tussen en lijkt onaangedaan.

C a r r e r e, spel ik en wurm me in mijn jas. Dat gaat niet alleen over yoga, maar ook over meditatie, en gekte. Op het einde na vond ik het wel goed. Omdat hij zichzelf niet spaart.

In de les hadden we het over de stoïcijnen gehad en over de gemoedsrust die je nodig hebt om je echt bij anderen betrokken te kunnen voelen. Emotionele reacties hebben de neiging om je perspectief te versmallen, zei hij. En dat leidt tot het tegendeel van betrokkenheid. Compassie vraagt om het vermogen om niet direct te handelen naar je emoties. Hij vertelde het verhaal van Avalokiteshvara, de bodhisattva van het mededogen. Zij was in staat om elke hartenkreet te horen, haar hoofd explodeerde ervan. Na die explosie ontstonden er nieuwe hoofden en een heleboel armen met handen die ieder een oog in hun palm hielden. Nu kon ze opnieuw al het lijden aanhoren maar zonder erdoor overweldigd te raken. Zo kon ze, waar nodig, een helpende hand bieden. Niet blind, maar met open ogen, benadrukte hij. Want niet elk helpen is behulpzaam.

Ik dacht aan een filmpje dat ik die ochtend had gezien waarin een Palestijns kind in een Ronaldo-shirtje vertelt hoe hij aan het voetballen was toen het hoofd van zijn buurjongen explodeerde. Zijn hersenen lagen eruit, zegt hij. Hoe kunnen we hier blijven, roept hij in tranen. Dit is geen leven.

Tijdens dokusan, de besloten ontmoeting tussen zen-leraar en -student in het kamertje naast de meditatieruimte, was ik over Gaza begonnen.

Wat moet ik doen, had ik gevraagd. Hoe kan ik mijn gemoedsrust bewaren zonder mijn ogen hiervoor te sluiten?  Ik heb gedoneerd, petities getekend, gedemonstreerd, maar het is niet genoeg.

Dat je geraakt wordt is menselijk, zei hij. Maar dat geeft ongemak en dat wil je wegnemen door iets te doen. Alleen gaat dat niet. Kijk wat je in praktische zin kunt doen. Oog hebben voor je omgeving kan ook op een bescheiden manier, door de waarde zien van wat er om je heen is. Vraag niet van jezelf om meer te doen dan dat.

Als mijn man thuiskomt van de supermarkt vertel ik hem over het Palestijnse kind met het geëxplodeerde hoofd. En over een andere jongen, de 11-jarige Asem, die steeds glimlachend in de camera kijkt, hoe zijn ogen veranderen als hem naar zijn vader en moeder wordt gevraagd, die allebei zijn vermoord. Ik wil het niet horen, zegt mijn man maar ik praat toch door. Ik volg hem naar de keuken, waar hij de boodschappen uitpakt, en stop pas met praten als hij een zak iets-kruimige aardappelen op tafel legt. Waren de vastkokende aardappelen op, vraag ik. Hij knikt. Alles is altijd op in die kleine Albert Heijn. Ik haat die winkel.

Even later hoor ik hem in het trappenhuis praten met onze benedenbuurvrouw. Een paar jaar geleden overleed haar vader en sinds kort is haar moeder er ook niet meer. We hadden haar nog niet gesproken sinds het gebeurde, omdat ze in het huis van haar moeder zat. Eigenlijk moet ik haar ook even begroeten, maar ik voel me nog te wankel door de oorlogsbeelden die ik net weer heb opgerakeld. Vorige week, toen we het overlijdensbericht ontvingen, hadden we haar een berichtje gestuurd. Wat app jij haar, had ik mijn man gevraagd. Veel sterkte, zei hij. En dat ze het gewoon moet vragen als ik iets voor haar kan doen. Dat zeggen mensen altijd, zei ik. Dat is veel te vrijblijvend. Je moet iets concreets aanbieden, of eten brengen. Toen mijn moeder stierf vond ik het fijn dat een vriendin van mijn ouders ons elke dag eten bracht. Maar ze is al dagen niet thuis, zei mijn man, dus hield hij het bij gecondoleerd en veel sterkte. Zelf dacht ik nog even na over mijn bericht en toen ik niets kon verzinnen waar ze iets aan had schreef ik: Wat een verdrietig nieuws. Als ik iets voor je kan doen, aarzel dan niet om het te vragen. Lieve Jente, bedankt voor je steun! schreef ze terug. Dat waardeer ik zeer.

Op de verjaardag van een vriendin zit ik aan tafel tussen twee bekende schrijvers, allebei Joods en kind van Holocaust-overlevenden. Wat vond jij van het optreden van Ramsey Nasr bij Op1, vraagt de ene bekende joodse schrijver aan de andere. Ze doelt op het tv-fragment dat viraal is gegaan, waarin Nasr zich afvraagt wat de waarde van Palestijnse levens voor ons is. Kennen wij ook de namen van hún dode babies, hún vernederde grootouders en vermoorde kinderen? vroeg hij. Kennen wij hún individuele dromen, vrienden, schoolrapporten? Palestijnse levens worden doorgaans per aantal genoemd: 48 doden, 1200 gewonden. Geen namen, maar nummers. Dit geeft aan hoe wij ons mededogen verdelen, want ook Palestijnen worden levend verbrand, ook Palestijnse dorpen kennen pogroms uitgevoerd door Israeli’s, Palestijnse kinderen worden gemarteld, zitten jaren gevangen zonder aanklacht of hulp. En dit gebeurt generatie op generatie al meer dan 75 jaar. En misschien zijn we daardoor immuun geworden, het zijn voor ons geen mensen, het is verzameld leed.

Met natte ogen praatte Nasr verder, over een man die met een plastic tasje rondliep na een Israelisch bombardement op een overvol ziekenhuis in Gaza stad. Hij hield het voor zich uit boven de menigte, zei hij, alsof het een kostbaar brood bevatte. Het was geen brood. In het doorschijnende tasje zaten de restjes vlees en botten van zijn kinderen. En ik ben gaan zitten, zei hij, en ik heb gejankt als een dier.

Ik vond het sentimenteel, zegt de tweede bekende schrijver. Maar verder ok. De eerste schrijver vond het niet ok en ze somt op wat er niet klopt aan de feiten in Nasrs betoog. Het is lawaaiig in de kamer en ik heb moeite om haar te verstaan, omdat ze zich niet richt tot mij maar ik heb Nasrs tv-optreden ook gezien en mijn hart begint te bonken omdat ik me er als niet zo bekende niet-Joodse schrijver beter niet mee kan bemoeien maar ik weet dat ik dat toch ga doen. Ik ken dat gevoel bij mezelf. Dan ben ik niet te stoppen, als een kamikazepiloot stort ik me er dan in.

Sorry, zeg ik. Beide schrijvers kijken me aan. Ik durf me niet zo goed in dit gesprek te mengen, begin ik, omdat ik niet dezelfde emotionele band met Israël en de geschiedenis heb als jullie, bovendien kan ik jullie maar half verstaan, maar..

Geen probleem, zegt de tweede schrijver vriendelijk. Je kunt zeggen wat je wil. Graag zelfs. Ik voel me niet zo snel gekwetst.

Misschien bracht hij het wat theatraal, zeg ik over Nasr, en leidde dat af, maar inhoudelijk vond ik het goed wat hij zei.

De eerste schrijver begint te fronsen. Hakkelend ga ik door over de berichtgeving over Palestijnen, hoe zij in onze kranten als nummers worden aangeduid, hoe journalisten het woord ‘omgekomen’ gebruiken in plaats van ‘vermoord’ en Palestijnse kinderen die door Israelische militairen zijn gegijzeld ‘minderjarigen’ noemen die zijn ‘opgepakt’. Ik lijk zelf wel een kind, denk ik terwijl ik praat. Ik voel me een kind dat met de grote mensen wil meepraten. De eerste schrijver kijkt nu nog bozer en de andere nog steeds vriendelijk, maar wat hij zegt kan ik niet goed verstaan, bovendien ben ik vooral met mezelf bezig. Een kamikazepiloot met haperende motor ben ik, die suizend neerstort zonder doel te raken.

Ik voel me eigenlijk altijd een kind als ik over grote onderwerpen praat, over systemen, structuren, het oorlogskabinet, het patriarchaat. Het blijven lege termen zolang het niet over mensen gaat. Dat is min of meer wat Ramsey Nasr bedoelde in zijn monoloog, die ook mij enigszins stoorde in de manier waarop hij hem bracht, maar tegelijk vind ik dat je mensen die iets belangrijks te zeggen hebben niet op hun toon of manier van doen moet afserveren.

Ik druip af naar de keuken, waar ik een andere Joodse schrijver tref, iemand die zich openlijk uitspreekt tegen het optreden van de extreemrechtse Israëlische regering. Hij roert in een grote pan boerenkool en ik vertel hem over het moeizame gesprek dat ik zojuist voerde en nu rollen de zinnen gemakkelijk uit mijn mond, omdat ik hem ken en daarom weet hoe mijn woorden zullen landen. Dapper, zegt hij, dat je je toch hebt uitgesproken. Zijn compliment maakt me trots en ongemakkelijk. Was ik dapper of juist naïef en lomp. En wat doet het er eigenlijk toe als die oorlog er niet minder om wordt.

De rest van de avond blijf ik uit de buurt van de schrijver die boos op me werd. Ik sta achter mijn woorden maar geneer me voor de manier waarop ik ze bracht: ik roerde in iets dat dieper is dan ik kan overzien. Over het oorlogsverleden van haar familie heeft ze veel geschreven, op een manier die haar woede en angst goed invoelbaar maakt. Veel van haar conclusies deel ik niet, bijvoorbeeld dat er een vijand is die het pure kwaad vertegenwoordigt en moet worden uitgeroeid, maar ik begrijp wel hoe ze ertoe komt. Ik heb respect voor haar verleden. In boeken en interviews met Holocaust-overlevenden las ik veel over de schaamte die ze hebben gevoeld omdat ze tot iets onwaardigs werden gereduceerd en daardoor niet anders konden dan zich ook zo gedragen. Zij kenden het kwaad in anderen, en dat in zichzelf.

Dat maakt ze nog geen heiligen. Dat maakt ze mensen die iets onvoorstelbaars hebben doorstaan. Als kind was ik geobsedeerd door dat onvoorstelbare. Het dagboek van Anne Frank was niet genoeg, ik wilde alles weten. Ik bestudeerde de foto’s van concentratiekampen, van de bevrijde gevangenen, ik tuurde naar hun holle ogen waarin iets was uitgedoofd. Ook het uitgestreken gezicht van Josef Mengele bestudeerde ik en de priemende blik van Adolf Hitler. Zoals ik later lang kon kijken naar foto’s van seriemoordenaars, en nog later naar Donald Trump, of Bashar al-Assad, of Benjamin Netanyahu, of Yahya Sinwar, of Mark Rutte nadat Nederland niet voor een VN-resolutie over een staakt-het-vuren had gestemd. Ik zocht naar het kwaad maar dat openbaarde zich niet. Ik zag mensen.

Jaren geleden, toen ik veel verdriet had om een verbroken relatie en me eenzaam voelde, heb ik achter elkaar alle acht afleveringen van Claude Lanzmanns documentaire Shoah gekeken. Getuigenissen van het ergste dat mensen elkaar kunnen aandoen, negen en een half uur lang. Ik slurpte het op. Het was een soort zwelgen, vond ik achteraf, meeliften op het verdriet van anderen, de behoefte me ook een slachtoffer te voelen, me te laten overspoelen door het grote leed om mijn kleine leed even niet te voelen. Maar nu vraag ik me af of het niet ook voortkwam uit een verlangen me deel te voelen van iets groters, universeel menselijks, hoe duister ook, dus – op een nogal zwartgallige manier – uit een behoefte aan verbondenheid. Ik wilde de diepte in kijken en de bodem zien, mijn ogen er niet voor sluiten. Maar natuurlijk werd ik daar alleen maar nog somberder van.

Overtuiging is een emotie, zeg ik tegen mijn man als ik thuiskom van een meditatieles. Hij is iemand met veel overtuigingen. 

Een emotie, herhaalt hij. Dat denk ik niet hoor.

Jawel hoor, zeg ik.

            Mijn zen-leraar hield vandaag een verhaal dat me op een andere manier naar de dingen deed kijken. Goed verhaal, zei ik na afloop tegen hem, uit enthousiasme, maar dat klonk meteen stom, alsof ik vond dat hij het allemaal leuk verzonnen had. En nu wil ik mijn man over mijn nieuwe inzichten vertellen maar ze zijn nog zo vers dat ik de woorden niet op een rijtje heb.

De overtuiging die we bij sommige gedachten voelen is niet het resultaat van een rationeel proces, zoiets lukt me nog wel om op te lepelen. Je denkt dat je een overtuiging hebt omdat je daar bewijs voor hebt, maar het is andersom: omdat je overtuigd bent ga je allerlei gebeurtenissen zien als het bewijs daarvan.

Mijn man kijkt bedenkelijk en dat snap ik. Zo kort samengevat, zonder uitleg of nuance, is dit geen goed verhaal.

Het is wetenschappelijk bewezen, zeg ik snel, om ervan af te zijn.

Dit is waarom ik discussies vaak mijd. Ik kan er niets van, maar dat komt omdat ik er geen zin in heb om stelling te nemen, te verharden, te moeten winnen, want dan maak je geen contact. En dan blijven mensen boze wezens, en blijf ik bang.

Mijn angst voor mensen, waar ik het met mijn uitgever over had, is een overtuiging die ik graag los zou laten maar waar ik intussen ook steeds opnieuw bewijs voor zoek. In oude foto’s van concentratiekampen, in een negen uur durende documentaire, in filmpjes van Palestijnse kinderen zonder ouders of beelden van Hamas-strijders die rondrijden met het half ontblote, vervormde lijk van een jonge Israëlische vrouw. Blijf alert, zegt mijn overtuiging. Leer te zwemmen zodat je niet naar de bodem zakt. Ondanks mijn zwemlessen voel ik in het water vaak een lichte paniek. Ik ben bang voor water en voor mensen, ik vind de wereld een bedreigende plek. Maar ik heb geen oorlog meegemaakt, ik heb nooit gezien wat er op de bodem ligt. Heb ik dan wel recht van spreken?

Maanden later zie ik de bekende schrijver die boos op me was op het Boekenbal. De vriendin die de verjaardag gaf stelt me aan haar voor.

Dit is Jente, zegt ze. Of kende je haar al.

Ja, zeggen we allebei.

Onze gemeenschappelijke vriendin raakt met iemand anders in gesprek dus nu staan we tegenover elkaar.

Haat je me? vraag ik.

Nee natuurlijk niet, roept ze vrolijk. Waarom zou ik je haten.

Om de dingen die ik zei.

Er is veel lawaai dus ik buig me voorover om iets dichter bij haar oor te praten.

Misschien had ze me op die verjaardag wel helemaal niet verstaan, gaat door me heen. Of heb ik mezelf in mijn hoofd veel belangrijker gemaakt dan ik was. Die kans is groot. Maar, wat ook best waarschijnlijk is: misschien is deze vrouw wel helemaal niet zo haatdragend als ik dacht.

Winnaars Open Call: Empathie

Deze tijden van oorlog en crises vragen om reflectie op de samenleving die we zijn en willen zijn. Daarom hebben De Balie en het Amsterdams 4 en 5 mei comité opnieuw de handen ineen geslagen voor een Open Call. Uit de vele bijzondere en uiteenlopende inzendingen heeft de jury zes winnaars geselecteerd: 3 in de categorie ‘beeldende kunst’ en 3 in de categorie ‘literatuur’. De winnaars hebben een geldbedrag gekregen om hun concepten uit te werken en presenteren dit in het weekend van 4 & 5 mei. Lees hier meer over de winnaars van de Open Call.

De kaars die tenminste íéts van licht wierp in Poetins duisternis is uitgedoofd. Volgens het officiële rapport is Aleksej Navalny ‘overleden’. Tussen ‘hij is overleden’ en ‘hij is vermoord’ zit een kloof ter grootte van Rusland. Mijn land bestaat niet meer.

Een Rusland dat zo achteloos zijn beste mensen uitwist, is geen land waar je nog kunt leven. In een land waar je wel kunt leven, is geen plaats voor zo’n schurkenregime. De staat die de Russische Federatie heet en die dood en verderf zaait onder de mensen die er wonen, en in de hele wereld, zou simpelweg niet mogen bestaan.

Navalny moest wel vermoord worden. Een dictatuur vraagt om een sombere bevolking die alleen nog collectief jubelt bij het minste woord van de leider. Het regime erkende de bedreiging die deze man vormde. Het probeerde hem het zwijgen op te leggen door hem tot meer dan twintig jaar celstraf te veroordelen. Het probeerde hem te vergiftigen, maar dat mislukte. Nu heeft het de klus ge- klaard.

Officieel is er geen doodstraf in Rusland… maar die is er wel. Hier is het bewijs, en dit is nog maar het begin. Het criminele regime geeft geen moer om wie het vermoordt – Oekraïners, de voor zijn ‘vleesmolen’ gemobiliseerde jongeren, politieke gevangenen. Het Rode Wiel waarover Aleksandr Solzjenitsyn schreef draait weer volop.

Vandaag, na twee jaar van slachtpartijen in Oekraïne en met een totaal verpletterde oppositie in Rusland, lijkt het nauwelijks te geloven: nog maar enkele jaren geleden kon Navalny deelnemen aan de race om het presidentschap en was hij te horen op verkiezingsbijeenkomsten in het hele land. Wat voor president zou hij zijn geweest? Ik heb geen idee. Misschien zou hij briljant zijn geweest, misschien hopeloos.

De enige manier om daarachter te komen was als hij vrije verkiezingen had gewonnen, maar daarvoor heb je vrije burgers nodig. Fundamenteel voor een democratie zijn kiezers die zich bewust zijn van hun plicht als burger. Democratie is gebaseerd op menselijk zelfrespect. Hoeveel zelfrespect zou je nog aantreffen onder de meerderheid van de Russische bevolking?

Ik herinner het me nog goed. Na een verkiezingsbijeenkomst in een Russische provinciestad waar Navalny sprak, kwam iemand naar hem toe en zei: ‘Aleksej, ik hou van de manier waarop je spreekt en van wat je zegt. Ik mag je als persoon, maar word eerst maar eens president. Dan zal ik op je stemmen.’

Iedereen speculeert erover: waarom keerde hij terug naar Rusland, terwijl hij moet hebben geweten dat hij in de gevangenis zou worden gegooid? Natuurlijk gebeurde dat ook, maar hij was een vechter, een soldaat, en hij wist dat hij tot aan het gaatje moest gaan. Nee, hij liet zich niet naar de slachtbank voeren als een lam dat zichzelf opoffert – Navalny was van plan om te winnen. Hij geloofde erin en bekeerde mensen van heinde en verre tot zijn geloof.

In Rusland zijn het doorgaans gevangenen die het regime omverwerpen. Dat gold voor de revolutie van 1917. Het gold ook voor het einde van het Sovjetregime, dat zo onaantastbaar leek, maar ineenstortte onder begeleiding van de boeken van de vroegere veroordeelde Solzjenitsyn. Zelf in de gevangenis gezeten hebben is altijd in het voordeel van een Russische politicus. Iemand die vertrouwd is met opsluiting identificeert zich beter met de ‘stemmende massa’, van wie het leven doordesemd is van die ‘gevangeniscultuur’.

Navalny heeft de politieke situatie verkeerd ingeschat. Er bestaat geen Rusland meer waarvan hij president had kunnen worden. Hij kende het land waaraan hij zijn leven heeft gegeven niet echt. Hij groeide op en werd politicus na de ineenstorting van de ussr, tijdens een korte periode van vrijheid in Rusland, een periode waarin het sociale en politieke leven opgang maakte en er politieke partij- en en een onafhankelijke pers verschenen. Voor hem was dat zijn land, een plek waar alles mogelijk was. Zijn stijl was die van een westerse politicus die gelooft dat je moet vechten voor stemmen, in de publieke belangstelling moet staan, transparant moet zijn en verantwoordelijkheid moet nemen voor wat je zegt.

Maar zo gaat het er niet aan toe in de Russische politiek, waar je niet via verkiezingen om de macht strijdt – verkiezingen kunnen immers gemanipuleerd worden. Macht moet je grijpen waar de echte macht ligt. Een gevecht tussen buldogs onder een tapijt, zo wordt de politiek in Rusland al lang omschreven, en terecht. Navalny kon en wilde geen buldog zijn. Hij was ervan overtuigd dat de mensen in Rusland hem zouden volgen, wat erg naïef was.

Hij beoordeelde mensen naar de maatstaven die hij zichzelf had gesteld. Als voor hem de rechten, vrijheid en waardigheid van het individu de belangrijkste zaken in het leven waren, ging hij ervan uit dat ze ook het belangrijkste moesten zijn voor anderen. Hij geloofde dat mensen overtuigd, geïnspireerd en geleid konden worden – en zijn volgelingen, voornamelijk prachtige jonge mannen en vrouwen, liepen in de tienduizenden. Maar Rusland bewoog zich in de tegenovergestelde richting.

De grote ambitie van het regime is om de ussr nieuw leven in te blazen. Rusland wordt geregeerd door mensen die carrière hebben gemaakt en hun leven hebben gesleten binnen de Sovjet-kgb. Hun droom om het land uit hun jeugd te herstellen wordt voor onze ogen gerealiseerd. Het is een land waar de bevolking gedwee haar hoofd op het blok van de beul legt, zuchtend dat de tsaar het ongetwijfeld beter weet. Het is een land waar geen plaats is voor een Navalny, of voor jonge mensen die hun leven niet in de goelag, maar in vrijheid willen doorbrengen.

Als Navalny had geweten wat hem na zijn arrestatie te wachten stond, dat de oppositie kansloos het onderspit zou delven, dat het regime een schandelijke oorlog tegen Oekraïne zou uitlokken – een schande die nog gesteund wordt door een meerderheid van de bevolking ook, zou hij dan dezelfde beslissing hebben genomen, naar Rusland zijn teruggekeerd om daar te worden opgesloten en zich te laten vermoorden?

Het antwoord weet ik niet, maar ik denk van wel. Er zullen altijd mensen zijn die sommige dingen dierbaarder vinden dan het leven zelf.

Hij heeft ons allemaal gesteund. Door te bestaan, door te weigeren om te zwichten, door dat ultieme offer te brengen, heeft hij ons allemaal hoop gegeven. Nu zijn wij zijn hoop.

Eerder verschenen in De Standaard, 21 februari 2024

 Sifra Coulet 

Sifra Coulet is conceptueel kunstenaar. Ze studeerde in 2021 af aan de 5-jarige avondopleiding van de Gerrit Rietveld Academie, richting fine arts. Terugkerende thema’s in haar werk zijn frictie,  verbinding, performatief bestaan, (zwarte) identiteit en vrouwzijn. Meer over haar werk kun je vinden op haar Instagram.

Sifra’s idee is helder en diepgaand. Haar ritueel vernieuwt bestaande tradities op 4 mei.

De jury over Sifra Coulet

Sifra Coulet maakte Pathos Pot; een keramieken container, een oordeelloze ruimte voor ons verlies. In een publiek ritueel op 4 mei geeft ze met papier en adem mensen de mogelijkheid hun verlies een fysieke plek in de wereld te geven. Op 29 april doet Sifra mee aan het programma Therapie voor de stad.

za 4 mei / 14:00

Idee & Verbeelding

Expositie: Pathos Pot

Open Call: Empathie

Een publiek ritueel over het delen van verlies, gecreëerd door kunstenaar Sifra Coulet

Meer Info Tickets

K&A 

K&A is een multidisciplinair kunstenaarsduo bestaande uit kunstenaar, muzikant, componist en performer Alexandra Bellon (FR/CH) en kunstenaar Karla Isidorou (NL/GR). Samen ontwikkelen ze poëtische en politieke concepten waarbij ze putten uit hun verschillende achtergronden en culturele wortels.

K&A onderzoeken empathie via een unieke auditieve ervaring. Hun praktijk is professioneel, hun artistieke taal poëtisch.

De jury over K&A

K&A presenteren op 4 en 5 mei hun installatie Radix: een adembenemende auditieve installatie die jouw perceptie van de grenzen tussen jezelf en de ander verlegt én tegelijkertijd de banaliteit van het kwaad ter discussie stelt.

za 4 mei / 13:00

Idee & Verbeelding

Exposition: Radix

A breathtaking sonic installation by artist duo K&A that will shatter your perception of the borders between you and the other.

Meer Info Tickets

Anna Theunissen 

Anna Theunissen studeerde Fotografie aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, Den Haag. In haar werk stelt ze het medium fotografie ter discussie door de positie van de kijker te onderzoeken. Via korte verhalen waarin het perspectief op een situatie blijft veranderen, wordt de dubbelzinnigheid van handelingen onderzocht.

Het moment dat Anna onderzoekt is ambigu en spannend. Het moment dat we elkaar observeren en mogelijk een connectie maken, valt namelijk net zo snel weer uit elkaar.

De jury over Anna Theunissen

In de serie ‘The City As A Blackbox’ probeert Anna Theunissen grip te krijgen
op het moment dat we elkaar observeren maar dit niet onder
woorden brengen. Op 4 en 5 mei
presenteert ze haar fotografisch onderzoek in De Balie.

za 4 mei / 10:00

Idee & Verbeelding

Exposition: The City as a Black Box

A photographic investigation of the fleeting encounter between strangers by Anna Theunissen

Meer Info Tickets

Literatuur

Juryleden: Niña Weijers, Andrée van Es & Yoeri Albrecht

Sara Eelen

Sara Eelen (Antwerpen, 1994) is schrijver en videomaker. Haar debuutbundel Het nodige breken (2022) werd bekroond met de Debutantenprijs van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en genomineerd voor de PrixFintroPrijs. Ze is een van de drijvende krachten achter de Klimaatdichters. Momenteel werkt ze aan twee voorstellingen en een essaybundel voor Querido uitgeverij.

Sara Eelens onderzoek of we empathie kunnen voelen naar niet-menselijke levensvormen past bij de huidige tijdsgeest en maakt nieuwsgierig.

De jury over Sara Eelen

Sara Eelen probeert al vier jaar lang een gedicht te schrijven vanuit het perspectief van een niet-menselijk dier. Maar kan dat wel, schrijven en denken vanuit een ander perspectief dan dat van je eigen soort? Hoe is het gesteld met ons empathisch vermogen ten aanzien van dieren? En wat is nodig om deze vaardigheden open te rekken of aan te leren? Haar essay is hier te lezen. Op 5 mei presenteert ze haar werk in het H’art museum.

Jente Posthuma

Jente Posthuma (Enschede, 1974) debuteerde zeer succesvol met Mensen zonder uitstraling (2016). Haar tweede roman Waar ik liever niet aan denk (2020) werd onlangs genomineerd voor de International Booker Prize 2024. Posthuma’s proza is vlijmscherp, opzettelijk laconiek en vaak absurd grappig.

Empathie als literair thema heeft het risico om snel hoogdravend wordt, maar Jente Posthuma maakt het een dagelijkse en concreet literair onderwerp.

De jury over Jente Posthuma

Jente Posthuma schrijft een kort verhaal waarin ze verschillende gesprekken vervlecht, waaronder een politieke discussie waarin ze zich beter niet had kunnen mengen, de merkwaardige conversatie tijdens een etentje met linkse denkers en een ongemakkelijk gesprek met een onbekende in haar dm’s. Het verhaal is hier volledig te lezen en werd in verkorte versie gepubliceerd in Trouw. Op 3 mei is ze te gast bij Plein Publiek. Op 29 april doet ze mee aan het programma Therapie voor de stad.

Emma Zuiderveen

Emma Zuiderveen combineert haar achtergrond in scheikunde en haar werk als milieuwetenschapper met poëzie en proza. Haar gedichten zijn gepubliceerd in literaire tijdschriften, zoals DW B en Kluger Hans. Haar debuutroman verschijnt in het najaar van 2024 bij Uitgeverij Prometheus. In haar teksten onderzoekt ze thema’s als eenzaamheid, lijfelijkheid en individuele en collectieve verantwoordelijkheid.

We bewonderen haar streven om technische nota’s en wetenschappelijk onderzoek affectief te maken via poëzie en muziek.

De jury over Emma Zuiderveen

Emma Zuiderveen maakt een audio-poëzie werk in samenwerking met muzikant Tarif El-Fasih waarin ze twee ecologische catastrofes uit het nieuws – de milieuramp in de Oder rivier en de Nova Kahkovka dambreuk in Oekraïne – vertaalt naar poëzie. Haar werk is te lezen op de website van De Balie en SLAA. Op 5 mei presenteert ze haar werk tijdens het programma Vrijheid @ Lola Luid.

In het hart van Amsterdam produceert De Balie talkshows en publieksprogramma’s over thema’s die ons allemaal aangaan voor zeer veel verschillende groepen. Met haar programmering vraagt De Balie voortdurend aandacht van publiek, politiek en media voor ontwikkelingen in de samenleving. 

De Balie heeft een groot cultureel café-restaurant met ongeveer 120 zitplekken aan het Leidseplein. We voeren een dagverse ontbijt-, lunch- en dinerkaart met huisgemaakte en seizoensgebonden producten. De Balie verzorgt ook regelmatig grote luxe diners, lunches of borrels uit eigen keuken voor groepen van 20 tot 200 gasten. Het café-restaurant is een ontmoetingsplek voor publiek van de programma’s van De Balie en de andere theaters, bioscopen en podia rondom het Leidseplein. Een vlugge doorloop is dan ook essentieel en vormt het uitgangspunt van het keukenbeleid. De Balie bestaat uit een bevlogen team van circa 70 collega’s waarvan ongeveer de helft binnen het horecateam werkzaam is. 

Waarom werken bij De Balie?

• Je vind het leuk om in een culturele omgeving te werken;
• Je houdt van aanpakken en wil graag alle ins en outs van het koksvak leren;
• Je wilt werken in een keuken waar de samenwerking tussen bar en keuken prettig is.

Wat bieden wij!

• Een salaris conform Horeca CAO in relatie tot je opleiding en ervaring;
• Een jaarcontract voor minimaal 24 uur per week, met de intentie tot verlenging;
• Eventuele overuren worden gecompenseerd d.m.v. een tijd-voor-tijd regeling;
• Je kunt gratis naar onze programma’s en dagelijkse cinema;
• Je komt terecht in een professioneel, bevlogen en gezellig team;
• Een inspirerende en dynamische werkplek in het hart van Amsterdam.

Wie zoeken we?

• Een man/-vrouw met passie voor koken en eten;
• Een teamplayer die goed samenwerkt en communiceert;
• Een persoon met een open houding die past bij De Balie.

Wat breng je mee?

• Aantoonbare ervaring als zelfstandig werkend kok en/of lunchkok;
• Je bent woonachtig in regio Amsterdam;
• Een flexibele inzetbaarheid, je bent ook in de avonden (tot 21:00 uur) en weekenden beschikbaar.

In het hart van Amsterdam produceert De Balie meer dan 400 talkshows en publieksprogramma’s per jaar over thema’s die ons allemaal aangaan voor zeer veel verschillende groepen. Met haar programmering vraagt De Balie voortdurend aandacht van publiek, politiek en media voor ontwikkelingen in de samenleving. Maar De Balie is meer: het is een kweekplaats voor nieuwe initiatieven en ideeën, het is een denktank. Het is de plek waar kunstenaars, wetenschappers en journalisten commentaar leveren op maatschappelijke ontwikkelingen en waar politici en beleidsmakers met kunstenaars, denkers, opinieleiders, aanstormende talenten en publiek met elkaar in contact komen.

Functie omschrijving

Binnen de afdeling communicatie zie jij als online redacteur waar kansen liggen mensen naar De Balie te trekken en het bereik op de sociale kanalen te vergroten. Je snapt hoe je uiteenlopende programma’s inhoudelijk kunt doorvertalen naar verschillende kanalen zoals Instagram, TikTok of online ads. Je kan vlot en foutloos schrijven en snapt wat visueel werkt, met Adobe programma’s ben je bekend. Je werkt nauw samen met de art director, de programmamaker en online video redacteur om tot de beste ideeën te komen ook al heb je daar niet altijd lang de tijd voor. Ook zie je waar kansen liggen om impact te vergroten via partners, communities en sprekers. Daarnaast analyseer je op basis van data wat het beste aanslaat. Kortom je bent een enthousiaste duizendpoot en gedreven om de missie van De Balie middels haar programma’s onder (nieuw) publiek op de beste manier onder de aandacht te brengen.

 Het team communicatie bestaat uit: Manager communicatie, online video redacteur, copywriter, pers en free publicity medewerker en art director. Aanvullend hierop zijn we opzoek naar een online redacteur.

Werkzaamheden

• Je bent samen met de online video redacteur de verbindende factor tussen De Balie en haar publiek;
• Samen met je collega’s van de communicatieafdeling maak je communicatieplannen om voor de verschillende programma’s het juiste publiek te bereiken, in samenwerking met eventuele samenwerkingspartners;
• Je zoekt online en offline actief naar groepen, communities en publiek om de diverse publieksprogramma’s en reeksen onder de aandacht te brengen;
• Je vindt een goede balans tussen verschillende thema’s en communicatiestijlen en je houdt de volgers geactiveerd en betrokken. Je hebt oog voor de behoeftes en interesses van verschillende doelgroepen. Je zorgt voor groei van de follow base en voor het bereiken en betrekken van nieuwe doelgroepen;
• Je zoekt aansluiting bij bepaalde publieksgroepen voor diverse programma’s van De Balie;
• In samenwerking met je collega’s ontwikkel je campagnes voor diverse festivals en programmareeksen en voert deze ook uit;
• Je coördineert en beheert betaalde advertenties offline; Je stemt organische en paid communicatie in alle kanalen optimaal af. Je analyseert resultaten en bouwt op basis van best practices continu aan optimalisatie van de onlinemarketing.
• Je bent allround sparringpartner voor je collega’s communicatie.
  

Wat breng je mee?

• Je hebt een passie voor maatschappelijke en algemene ontwikkeling;
• Je bent virtuoos in Nederlands en Engels;
• Je hebt ervaring met Adobe programma’s;
• Je hebt ervaring met social media-beheer en kennis van de daarbij horende plan- en publicatietools;
• Ervaringen met WordPress, Google Analytics en met online content optimaliseren voor zoekmachines zijn een pré;
• Je kunt je moeiteloos verplaatsen in verschillende doelgroepen;
• Je hebt een relevante opleiding en een HBO- of WO-werk- en denkniveau;
• Je snapt waar gevoeligheden liggen in het maatschappelijke debat;
• Je hebt minimaal 2 jaar werkervaring in soortgelijke functie;
• Je bent zorgvuldig, stressbestendig, gedreven en kan snel werken;
• Je hebt een goed verantwoordelijkheidsgevoel en hands-on mentaliteit;
• Je bent bij voorkeur woonachtig in Amsterdam of omgeving.

Wat bieden wij?

• Een inspirerende en dynamische werkplek in het hart van Amsterdam;
• Een dienstverband van 40 uur met een salaris passend bij de cultuursector en afhankelijk van ervaring;
• Een jaarcontract met de intentie tot verlenging;
• De mogelijkheid om naar hartenlust onze programma’s en films te bezoeken;
• De kans om je te ontwikkelen op een prominente plek, midden in de actualiteit; 
• Een open, professioneel en bevlogen team van collega’s.

Solliciteer

Stuur je motivatiebrief met CV o.v.v. “Sollicitatie online redacteur” naar solliciteren@debalie.nl
Voor inhoudelijke vragen kun je ook contact opnemen met Anne Heijs, manager communicatie.

Acquisitie naar aanleiding van deze vacature wordt niet op prijs gesteld.

De Balie en het Amsterdams 4 en 5 mei comité doen in aanloop naar 4 en 5 mei 2024 een oproep aan schrijvers, denkers en kunstenaars om ideeën in te leveren rondom het thema empathie. De toekomst is onzeker. Deze tijden van oorlog en crises vragen om reflectie op de samenleving die we zijn en willen zijn. Daarom hebben De Balie en het Amsterdams 4 en 5 mei comité opnieuw de handen ineen geslagen voor een Open Call. Ben jij een schrijver, spoken word artiest, kunstenaar of werk je op een andere manier met tekst of beeld? Dan willen jouw creatieve ideeën horen!

The Balie and the Amsterdam 4 and 5 May Committee are calling on writers, thinkers, and artists to submit ideas surrounding the theme of empathy, in the lead-up to 4 and 5 May 2024. The future is uncertain. These times of war and crises demand reflection on what kind of society we are and what kind we want to be. Therefore, The Balie and the Amsterdam 4 and 5 May Committee have once again joined forces for an Open Call. Are you a writer, spoken word artist, visual artist, or do you work with text or imagery in another way? We want to hear your creative ideas!

Empathie

Na de succesvolle editie in 2020 bieden De Balie en Amsterdams 4 en 5 mei Comité opnieuw een podium voor creatief talent. Dit jaar staat het thema ‘empathie’ centraal. De toekomst is onzeker. Deze tijden van oorlog en crises vragen om reflectie op de samenleving die we zijn en willen zijn. Wanneer leidt empathie tot het voorkomen van leed of geweld en wanneer tot uitsluiting?  Is er een manier om elkaar te blijven zien en horen, in het besef dat we ieder vanuit eigen standplaatsen de wereld om ons heen ervaren.

Deelnemers kunnen hun ideeën opsturen in de categorie ‘Literatuur’ of ‘Beeldende kunst’ (zie hieronder de voorwaarden per categorie). Een jury bestaande uit Yoeri Albrecht (artistiek directeur De Balie), Andrée van Es (voorzitter Amsterdams 4 en 5 mei comité), Azu Nwagbogu (curator and art critic) en Niña Weijers (schrijver) kiest welke deelnemers een geldbedrag ontvangen om hun idee uit te werken en te presenteren op 4 en 5 mei. Hieronder de voorwaarden per categorie.

Following the successful edition in 2020, The Balie and the Amsterdam 4 and 5 May Committee are once again providing a platform for creative talent. This year, the theme is ‘empathy.’ The future is uncertain. These times of war and crises demand reflection on the society we are and want to be. When does empathy lead to preventing suffering or violence, and when does it lead to exclusion? Is there a way to continue seeing and hearing each other, realizing that we all experience the world around us from our own perspectives?

Participants can submit their ideas in the categories of ‘Literature’ or ‘Visual Arts’ (see below for the conditions per category). A jury consisting of Yoeri Albrecht (artistic director of The Balie), Andrée van Es (chair of the Amsterdam 4 and 5 May Committee), Azu Nwagbogu (curator and art critic), and Niña Weijers will select which participants will receive a monetary prize to develop and present their idea on 4 and 5 May. Below are the conditions for each category.

Literatuur

Meld je uiterlijk 17 maart aan via dit formulier. Mocht dit niet lukken of bij vragen, mail dan naar opencall@debalie.nl met:

• Een korte bio;
• een voorbeeld van eerder werk;
• én jouw idee voor een tekst over het thema empathie in max 150 woorden.
• Het werk moet in het Nederlands zijn

Alle vormen van tekst zijn mogelijk: een essay, een gedicht, spoken word of een kort verhaal. 1 april maken we bekend welke drie schrijvers zijn geselecteerd voor de betaalde schrijfopdracht van €1500. Zij krijgen tot en met 30 april 2024 om hun idee uit te werken. De winnende werken worden op 4 en 5 mei door De Balie gepresenteerd. 

In the “Literature” category, participation is only possible in Dutch.

Beeldende kunst

Meld je uiterlijk 17 maart aan via dit formulier. Mocht dit niet lukken of bij vragen, mail dan naar opencall@debalie.nl met:

• Een korte bio;
• een impressie van je werk;
• én jouw idee voor een kunstwerk over het themaempathie in max 150 woorden.

Alle vormen van beeldende kunst zijn mogelijk. 1 april maken we bekend welke drie kunstenaars zijn geselecteerd voor de betaalde opdracht van €2000,- plus max €750,- aan eventuele materiaalkosten. De drie geselecteerde kunstenaars krijgen tot en met 30 april om hun idee om te zetten in een verder uitgewerkt ontwerp of schets. De winnende werken worden op 4 en 5 mei door De Balie gepresenteerd.

Visual Arts

Please register by March 17th using this form. If you encounter any issues or have questions, please email opencall@debalie.nl with:

• a short bio;
• a portfolio of your work;
• and your idea for an artwork on the theme of empathy in a maximum of 150 words.

All forms of visual art are welcome. On April 1, we will announce the three artists selected for the paid commission of €2000, plus a maximum of €750 for materials. The three selected artists will have until April 30 to develop their idea into a more detailed design or sketch. The winning works will be presented by De Balie on May 4 and 5.

Voor een Europees project van kunstinstellingen De Balie, Fondazione Feltrinelli en Humboldt Forum zijn we op zoek  naar mensen die willen deelnemen aan een gesprek over klimaatverandering. We maken een programma waarin we werken met een Grieks koor. Net zoals in een tragedie vervult het koor in dit project de rol van het volk. De toeschouwer die meeleeft, observeert en reageert. De groep hoeft niet met één mond te spreken. We proberen alle stemmen in het koor te laten horen en zijn op zoek naar een divers geluid uit de samenleving.

Heb jij affiniteit met klimaat en de vraagstukken rondom klimaatverandering? Meld je dan aan om je stem op een unieke manier te laten horen in het klimaatdebat.

Wie zoeken we?

• Mensen die op hun eigen manier bezig zijn met milieu en klimaat. Van onderzoeker, werken op het land tot betrokken burger.
• Ervaring is niet noodzakelijk, een professionele choreograaf gaat het koor begeleiden. De vorm waarin het koor zal reageren is nog volledig open.
• Nederlandssprekend.

Wanneer?

Repetities vinden plaats in het weekend van 6 en 7 april. Met een eenmalig optreden in De Balie op 8 of 9 april. Meer informatie volgt spoedig.

* Voor je inzet bieden we een vrijwilligersvergoeding aan, als dank voor je betrokkenheid en toewijding.

Iets voor jou? 
Meld je aan voor 27 januari als je interesse hebt, dan neemt De Balie contact met je op. Mocht je in de tussentijd vragen hebben, neem dan contact op met Katarina Schul.

We zijn op zoek naar een Bedrijfsleider Horeca. In deze rol ben je verantwoordelijk voor het horecateam waaronder de floormanagers, de horecamedewerkers, banqetingmedewerkers en publieksbegeleiders en werk je nauw samen met de chef-kok en de medewerkers van de afdeling verhuur en productie. Je bent verantwoordelijk voor de financiële gezondheid van deze afdelingen, het medewerkersbeleid, een fijne werksfeer en het halen van gestelde doelen. We hebben ongeveer 40 horecamedewerkers in dienst die ook de kassa en publieksbegeleiding verzorgen.

Wat ga je doen?

• Je bent eindverantwoordelijk voor de horeca, waaronder ook de uitvoering van de banqueting.
• Je optimaliseert de bezoekerservaring door het goed aansturen van verschillende bedrijfsprocessen;
• Je geeft leiding aan de horeca en aan de banqueting;
• Je stuurt op marges en houdt de inkoop/verkoop nauwlettend in de gaten;
• Je bent resultaatverantwoordelijk voor de omzet;
• Je zorgt voor verbetering van werkprocessen;
• Je doet voorstellen voor jaarlijkse prijsstijgingen, verbeteringen en overkoepelende zaken;
• Je rapporteert aan de operationeel manager.

Wie zoeken we? Je…

• Hebt minimaal 2 jaar ervaring als leidinggevende in de horeca;
• Beschikt over voldoende productkennis (wijnkennis is een pré)
• Bent in het bezit van diploma Sociale Hygiëne
• Bent sterk met cijfers/inslag/marges;
• Hebt een overkoepelende blik en kunt meerdere processen tegelijk aansturen;
• Ziet waar kansen liggen ter verbetering van omzet van horeca;
• Je vindt het niet erg je handen uit de mouwen te steken en een goed voorbeeld te zijn op de werkvloer;
• Bent kritisch, hebt een groot verantwoordelijkheidsgevoel en kan goed tegen stressvolle situaties;

Wat breng je mee?

Belangrijker dan de specifieke kennis en vaardigheden vinden we je competenties. Mensen die werken in De Balie typeren zich als nieuwsgierig, maatschappelijk betrokken, dapper en gastvrij.

Wat bieden wij?

• Een fulltime dienstverband met een marktconform salaris, afhankelijk van leeftijd en ervaring;
• De mogelijkheid om naar hartenlust onze programma’s en films te bezoeken;
• De kans om je te ontwikkelen op een prominente plek waar altijd wat gebeurt;
• Een inspirerende, dynamische en internationale werkplek in het hart van Amsterdam;
• Een open, professioneel en bevlogen team van collega’s.

Solliciteer
Stuur je motivatiebrief voor 22 februari, met cv o.v.v. “Sollicitatie bedrijfsleider Horeca” naar solliciteren@debalie.nl. Voor inhoudelijke vragen over de functie kun je contact opnemen met Max Prins via max.prins@debalie.nl

Referentieonderzoek zal onderdeel vormen van deze sollicitatieprocedure.

Acquisitie naar aanleiding van deze vacature wordt niet op prijs gesteld.

Good evening everybody,

It’s good to be here at the opening of another edition the Freethinkers Festival, on the eve of the city’s seven hundred and forty eighth anniversary.

This year’s theme is: Amsterdam Queer Capital?

With a question mark at the end.

Answering the question with a clear yes is presumptuous.

But it certainly is an ideal we cherish.

And this evening about trans literature is contributing to this ideal.

The Dutch novelist Connie Palmen says that we live in the age of trans.

I quote:

“What once most clearly determined a person’s fate – the country and body in which you were born – has gradually lost its fatal grip on a human life and has made way for a tempting and yet frightening freedom. The tormenting unfreedom of fate has made way for the terrifying freedom of choice. Fate has become plot.” [1] [End of quote].

When fate becomes plot, we need fiction writers more than ever.

So I warmly welcome Torrey Peters to Amsterdam!

I also welcome the age of trans.

But I think we’re not quite there yet.

To truly have an age of trans, we need not only the possibility of being of trans, but also the acceptance of trans.

This means embracing transgender people and the whole queer community, and standing in solidarity with their struggle for equal rights and complete acceptance by society.

But like Connie Palmen, I’d also like to advocate the idea of trans as a broader concept.

The idea that not everything is fixed.

That not everything is black or white.

That things can change and will change.

And that both unfreedom and freedom can make us anxious.

In other words, a true age of trans is filled with empathy and tolerance.

The empathy and tolerance that great literature can teach us.

Frankly, I worry about the lack of empathy and tolerance.

In the world, and in this city.

People who deviate from mainstream society because they’re queer, because of their convictions or background, still suffer from ongoing discrimination.

This is sometimes subtle, sometimes far from subtle.

Attempts to educate people about transgender issues, for example, are often met with the hostile reaction that this is an ideology being forced on society.

This reaction completely lacks empathy for people who really deserve it.

Let me be clear: transgender people are strong and don’t need our pity, but they’re vulnerable when they become the object of hate and nobody stands up for them. Hate because of who they are. The choices trans gender people make, to transition, or as in the novel by Torrey Peters, detransition, are choices they make to become who they are.

The queer community, migrants and other minorities face this kind of hate because of who they are.

But Amsterdam is a city made up of minorities.

Our city runs on empathy and tolerance.

It would be ruined, as it has been in the past, by hatred.

When I refer to the need for empathy and tolerance, I can’t ignore the situation in Israel and Gaza, and the effect it’s having on Amsterdam and other cities. Please allow me to say a few words on this.

The City of Amsterdam has condemned the brutal attack by the Hamas terrorists. It has called for attention for the dire situation of the people in Gaza and is contributing to humanitarian aid.

The Israeli government deserves harsh criticism for violating human rights and international law in Gaza and on the West Bank.

Jewish people, here and elsewhere, cannot be blamed for the wrongdoings of Israel.

They deserve our empathy.

They feel vulnerable.

They feel vulnerable when fellow citizens refuse to condemn Hamas.

Or when they see dog whistles like “one ummah, one flag, one army, one solution.”

They feel seriously threatened when they hear calls for the destruction of Israel.

And they’re terrified when they see social media posts praising Hitler and the gas chambers.

I stand for the freedom to protest, and freedom of expression.

It’s almost impossible to stop anonymous social media trolling.

But in this city, which didn’t prevent the murder of 60,000 Jewish residents 80 years ago, I will not be silent when antisemitism rears its ugly head.

I call on everyone who has feelings of solidarity with Palestinians to also show empathy towards Jewish people.

Please make a distinction between the government of Israel and Jewish people.

I call on everyone to look beyond the positions people take in this conflict and see the basic humanity that we all share.

A man waving a Palestinian flag is also a son and maybe a loving father and a an inspiring teacher.

A woman wearing the star of David around her neck is also a daughter and maybe a caring sister and  a lifesaving doctor.

Their tears both spring from deeply felt sorrow.

Supporters of the Palestinian cause and members of the Jewish community initiate dialogues and promote mutual understanding.

Despite their sometimes strong disagreements, they are doing everything they can to prevent the conflict from flaring up here in Amsterdam.

We should all support these efforts.

We should all, to the best of our ability, reach for our empathy and our tolerance.

Dear guests,

The age of trans as an age of empathy and tolerance hasn’t arrived yet.

But together we can bring it a step closer.

In view of world events, listening to great writers seems like a small step, but it is a meaningful step.

Because writers can infect us with hope.

Enjoy the evening, baby.

Heb je een passie voor techniek en een hart voor cultuur? Dit is jouw kans om deel uit te maken van een inspirerend en dynamisch team in het bruisende hart van Amsterdam!

In het hart van Amsterdam produceert De Balie talkshows, publieksprogramma’s en films over thema’s die ons allemaal aangaan. Met haar programmering vraagt De Balie voortdurend aandacht van publiek, politiek en media voor ontwikkelingen in de samenleving. Deze programma’s zijn live te bezoeken en worden via livestream ook online getoond.

De Balie is meer dan een podium; we zijn een broedplaats voor vernieuwende ideeën en diepgaande gesprekken over thema’s die er echt toe doen. Onze programmering reikt van hoogstaande talkshows en publieksprogramma’s tot aan boeiende filmvertoningen. Deze evenementen zijn niet alleen live te bezoeken, maar worden ook via livestreams online gedeeld.

Waarom je bij ons wil werken?

• Je wordt onderdeel van een bevlogen team van ongeveer 100 collega’s die allemaal één ding gemeen hebben: passie voor hun vak.
• Je krijgt de kans om jezelf te ontwikkelen en aan uitdagende en veelzijdige projecten te werken.
• Een inspirerende werkplek in het centrum van Amsterdam, waar geen dag hetzelfde is!

Wie zoeken wij?

Voor onze afdeling Techniek zijn we op zoek naar een junior technicus die kan bijdragen aan de technische uitvoering van onze programmering. Je komt te werken in een team dat nauw samenwerkt met verschillende afdelingen zoals programmering, productie en gebouw- en systeembeheer.

Waaruit bestaan je werkzaamheden?

• Je verzorgt de opbouw en bediening van apparatuur en richt de zalen in bij programma’s van De Balie en haar huurders.
• Tijdens het programma ben je aanspreekpunt met betrekking tot technische aspecten voor de programmamakers en/of externe gebruikers van de zaal.
• Je verricht onderhouds-, reparatie- en vervangingswerkzaamheden aan de (podium)technische apparatuur.
• Je werkt veilig met de (podium)technische installaties en – hulpmiddelen en let op de publieksveiligheid.

Wat breng je mee?

• Minimaal 1 jaar relevante werkervaring.
• Minimaal mbo werk- en denkniveau.
• Een opleiding in theatertechniek is een pré.
• Je bent enthousiast, collegiaal, oplossingsgericht en stressbestendig.
• Servicegerichte instelling en goede communicatie skills.
• Je kunt zowel zelfstandig als in teamverband werken.
• Flexibiliteit in inzet, bereid tot werken op onregelmatige tijden.
• In het bezit van geldig BHV-certificaat of bereid deze te halen.
• Woonachtig in Amsterdam of omgeving.
• Affiniteit met de missie en activiteiten van De Balie.

Wat bieden wij?

• Een contract van 32 uur per week (dit is een jaargemiddelde).
• Marktconform salaris, afgestemd op je ervaring en competenties.
• De mogelijkheid om onze boeiende programma’s en films gratis of met korting te bezoeken.
• Een jaarcontract met de intentie tot verlenging.

Ben jij de allround technicus die wij zoeken? Wacht niet langer en solliciteer nu om deel uit te maken van ons team!