In De Balie Boekenclub nodigen we elke editie twee schrijvers uit om een maatschappelijk thema vanuit een literair perspectief te onderzoeken. Deze keer staat het programma in het teken van vaders. 

Het literaire landschap lijkt vaak te worden gedomineerd door verhalen over moeders en moederschap, maar hoe zit het met vaders? Wanneer je zoekt naar boeken over vaderschap kom je al snel terecht bij titels als ‘Help, ik word vader’ of ‘Vaderschap voor dummies’.

Vaderfiguren in boeken zijn vaak afwezig, complex of geïdealiseerd. Welke literaire voorbeelden van vaderschap kennen we, en wat zeggen die over onze blik op vaders en hun rol? Deze editie van De Balie Boekenclub onderzoeken we hoe vaders worden verbeeld, gevierd, en bekritiseerd.

De Balie Boekenclub-diner

Voor boekenliefhebbers die graag andere lezers willen ontmoeten, organiseren we voorafgaand aan het programma een Balie Boekenclub-diner. Schuif gezellig aan! Tijdens dit etentje kun je alvast opwarmen voor de avond en met andere geïnteresseerden in het onderwerp duiken. Hiervoor raden wij het boek van Pepijn Lanen aan genaamd Vad3r aan. U bent vanaf 18.45 welkom. Om 19.00 uur begint het diner (een vegetarische maaltijd, € 18,50).

Let op: De voorstelling vindt plaats bij Huis van de Wijk De Evenaar, Kometensingel 189, Amsterdam

Een alleenstaande moeder verhuist naar de rand van de stad om rust te vinden, maar een doordringende geur van een nabijgelegen fabriek verstoort al snel haar frisse start. Hoewel de fabriek zich aan alle regels houdt, maken de moeder en haar buurtgenoten zich zorgen over hun gezondheid. Een betrokken ambtenaar wil ingrijpen, maar stuit op de grenzen van wet- en regelgeving. Wie trekt er in de strijd tussen woningbouw, gezondheid en industrie aan het kortste eind?

Wat doe je als je buurman een chemische fabriek is? Dit najaar onderzoekt de redactie van De Balie Live Journalism samen met AT5 de dilemma’s tussen de overlastgevende industrie en oprukkende woningbouw. Op basis van interviews met betrokkenen in Amsterdam is de theatervoorstelling Wat u inademt, heet immissie gemaakt.

Credits
Regie: Jelle Zijlstra
Scenario: Merlijn Geurts, Muziek: Jelle Visser
Spel: Reneé de Graaff, Dennie Lukkezen, Lize van Olden
Onderzoek Amsterdam: Larissa Biemond, Katarina Schul, Zara Toksöz, Sylvia Vegter
Onderzoek Zaanstad: Jannie Schipper en Christian Sier

Na haar zeer succesvolle roman Vallen is als vliegen richt schrijver Manon Uphoff zich in haar nieuwe boek Laat me binnen op een genre waar ze als geen ander van houdt: het korte verhaal. Een literaire vorm waar in de Nederlandse literatuur, in tegenstelling tot de VS, maar weinig aandacht voor is. Hoe kan dat? In de week van het korte verhaal spreken we met Manon Uphoff over haar nieuwe boek en haar liefde voor het genre.

In Laat me binnen zijn de personages verbannen uit hun huis en uit het leven zoals ze dat kennen. De jonge vrouw uit het titelverhaal wordt opgejaagd door iets ongrijpbaars van binnenuit: het verleden, waar ze nog niet naar kan kijken. In het tweede verhaal moet Hebibovic, die zachtaardiger is dan hem als man wordt toegestaan, de oorlog in – om daarna als een splinter in het leven van zijn vrouw en zoon te blijven steken. In het laatste verhaal overziet Linde, nadat ze ten val komt in haar atelier, haar leven en dat van haar broer, en onderzoekt ze wat hen van elkaar heeft vervreemd na hun gedeelde jeugd. Allen zoeken ze in een aangetaste wereld naar een plek waar vrijheid en zorg voor een ander naast elkaar kunnen bestaan.

Manon Uphoff (1962) is schrijver, scenarist en beeldend kunstenaar. Haar vorige boek Vallen is als vliegen was volgens NRC de beste roman van 2019. Vallen is als vliegen stond op de shortlist van de grote prijzen en werd vertaald in het Engels, Spaans en Hongaars. Sinds 2024 is Uphoff lid van de Akademie van Kunsten.

Programmamaker Irene van den Bosch gaat met theatermaker en regisseur Boukje Schweigman in gesprek over makerschap en de kracht van zintuigelijke ervaring.

In de zomer van 2024 presenteerde Boukje Schweigman, samen met performancekunstenaar Johannes Bellinkx, de immersieve installatie Binnenste Buiten. Een muzikale en lichamelijke ervaring die de toeschouwer laat kennismaken met de grenzen van het eigen lichaam en de zintuigen. Schweigman wordt ook wel ‘de koningin van het ervaringstheater’ genoemd. Wat is het geheim achter haar dramaturgie van de beleving? 

Boukje Schweigman is theatermaker, regisseur en sinds 2008 artistiek leider van haar eigen gezelschap Schweigman&. Na een vliegende start met haar veelgeprezen afstudeervoorstelling in 2003, heeft Boukje Schweigman in de afgelopen jaren een unieke stempel op de Nederlandse theaterwereld gedrukt. Haar voorstellingen worden gekenmerkt door de fysieke en zintuigelijke ervaring van haar toeschouwer. Zij won in haar carrière diverse prijzen, waaronder tweemaal de VSCD mimeprijs voor haar voorstellingen Spiegel (2012) en For The Time Being (2018).

Mag je uit naam van de veiligheid een bevolkingsgroep (online) surveilleren? In deze editie van Techdenkers gaan we in gesprek over de controversiële methodes die gemeenten hanteerden om moskeeën in de gaten te houden.

Op 4 februari bracht de Ombudsman Metropool Amsterdam een rapport uit over de surveillance van moskeeën door de gemeente Almere. De Ombudsman deed onderzoek naar hoe er zonder toezicht persoonlijke gegevens van bestuurders, imams en docenten kunnen worden vastgelegd. In andere gemeenten zijn er soortgelijke onderzoeken uitgevoerd waarbij er gegevens werden vastgelegd zoals familiebanden, geloofsovertuigingen en contacten met Marokkaanse autoriteiten. Dit onderzoek werd in opdracht van de gemeente uitgevoerd door het bureau Nuance door Training en Advies (NTA), dat met de versterkingsgelden door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) werd gefinancierd. Als toenmalig hoofd van de NCTV prees Dick Schoof dergelijke surveillancemethodes bij de burgemeester van Almere aan. Ook andere gemeenten maakten gebruik van dit bureau.

Deze praktijken roepen vragen op over de grens tussen veiligheid en privacy. Wanneer wordt surveillance gedoogd in de naam van veiligheid? En wie moeten wij veilig houden? Daarover gaan wij deze avond in gesprek door eerst in te zoomen op de gemeente Almere en daarna uit te zoomen naar de implicaties van dergelijke praktijken voor het gehele openbaar bestuur in Nederland.

Over de sprekers

Munish Ramlal is sinds 2021 ombudsman voor de Metropoolregio Amsterdam. Na zijn promotie in de rechtssociologie aan de Erasmus School of Law heeft hij zijn expertise op het gebied van burger-overheid vraagstukken verder ontwikkeld en ingezet als adviseur bij de Nationale Ombudsman, organisatieadviseur en hoofd Systeemtoezicht bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Evelyn Austin is sinds 2019 directeur van Bits of Freedom, een stichting die zich inzet voor communicatievrijheid en privacyrechten op het internet. Sinds 2014 zet Evelyn zich bij Bits of Freedom in als programmamaker voor een vrije en gelijkwaardige samenleving waarin macht en tegenmacht in balans zijn.

In wiens belang is buitenlandse adoptie? Om daar antwoord op te krijgen deed Maarten Dallinga samen met adoptiemoeder Annemieke Figee ruim een jaar lang onderzoek voor de verhalende podcast De Optie Adoptie. Programmamaker Katarina Schul gaat met Maarten Dallinga in gesprek.

Dallinga, onder meer bekend van podcasts Niet van de Wereld en Verstrikt, werkte voor dit project intensief samen met de mensen om wie het gaat. Hoe werkt hij met zijn, soms kwetsbare, personages samen, zonder een open vizier te verliezen? En hoe bewaart hij het evenwicht tussen het journalistieke en emotionele verhaal?   

Maarten Dallinga is zelfstandig journalist en podcastmaker. Hij heeft inmiddels twintig podcastseries gemaakt, waaronder Niet van de Wereld, Anoniem Intiem en Verstrikt. Met zijn podcasts won hij verschillende prijzen, waaronder de Tegel en beste podcasthost van 2023 bij de Dutch Podcast Awards. Maarten publiceert vooral over geestelijke gezondheid, diversiteit en zingeving.

Yoeri Albrecht gaat in gesprek met schrijver en journalist Caspar Janssen aan de hand van zijn prijswinnende boek Aard van het beestje. Hierin onthult Janssen de verborgen schoonheid van alledaagse natuur en laat hij zien hoe kleine observaties grote inzichten kunnen bieden.

Caspar Janssen (1962) is schrijver, journalist en natuurbeschouwer. Voor de Volkskrant schrijft Janssen over natuur en duurzaamheid. Met zijn scherpe pen en liefde voor het buitenleven weet hij complexe milieuvraagstukken toegankelijk te maken. Samen met illustrator Margot Holtman ontving Janssen voor Aard van het beestje de Natuurboekenprijs 2024.

Bonnie Honig is one of the world’s foremost democratic theorists. Arnon Grunberg will engage in conversation with Honig about, among other topics, Hannah Arendt, shock politics, and democracy in disrepair.

Bonnie Honig embodies the public intellectual like few others. With her funny and fine-edged essays analyzing Trump’s shock politics, the significance of Stranger Things’ popularity, and feminist resources for defending democracy. At the same time, she is one of the world’s foremost democratic theorists, combining sources as diverse as Nietzsche, Arendt, Rousseau, Lars von Trier, 12 Angry Men, Antigone and gothic romance novels in her writings on democracy.

One of the major themes of her work is how contestation, rather than consensus, should be central in a democracy. She is a founding thinker of the agonistic democratic movement, driving its inspiration from the ancient Greek culture’s emphasis on the agon, for struggle. In recent work she explores how ‘public things’, like education, national parks and healthcare, are a precondition for democracy – but are often under pressure from privatization and neoliberalism.

Tonight, Honig enters into conversation with Arnon Grunberg. They will talk about public things, emergency and shock politics, her feminist interpretations of Hannah Arendt and democracy in disrepair. Bastiaan Rijpkema, who wrote an introduction to the first Dutch translation of one of Honig’s works: Publieke dingen, will introduce the evening.

The day after the event, Honig will receive an honorary doctorate from Leiden University, nominated by Leiden Law School. Bonnie Honig in conversation with Arnon Grunberg at De Balie also marks of the publication of the first Dutch translation of Honigs work: Publieke dingen.

In several democratic elections last year, radical right-wing populist movements have gained momentum, capturing the votes of working-class and minority communities. What has attracted voters to these political parties? In cooperation with the Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS-KNAW), the Van Leer Institute and the Max-Weber-Institute-for-Sociology, De Balie organizes an event on the appeal of the populist right-wing movement.

In the months after Donald Trump’s second presidential win, Democrats are asking themselves the uncomfortable question: how did we lose the working class vote? Republicans gained strong support from white workers in labor unions without a college degree, and also made significant gains among non-white Americans with similar education levels. Many left-leaning progressive political movements elsewhere, including in the Netherlands, are now engaged in a similar process of soul-searching as the radical right gains ground internationally. 

With cultural sociologists Michèle Lamont (Harvard University), Nissim Mizrachi (Tel Aviv University, Van Leer Institute), and Elisabeth Jane Topkara (Heidelberg University), we explore how marginalization, stigma, and neoliberal society can turn people toward populist right-wing political parties. 

What role does the need for belonging play in this electoral shift to the radical right?  And what strategies can minority groups use to counter stigmatization in a polarized society?