Programmamaker Rosalie Dielesen gaat in gesprek met schrijver, podcastmaker en digitale kroegeigenaar Liesbeth Rasker. 

In haar recente documentaire Vroeg Verloren, onderzoekt Liesbeth Rasker de impact van het verlies van haar moeder op jonge leeftijd. Rosalie Dielesen gaat met Rasker in gesprek over makerschap, rouwverwerking en de connectie met haar online publiek.

Liesbeth Rasker (Amsterdam, 1988) is schrijver en podcastmaker. Ze heeft twee reisboeken gepubliceerd (Pinnen in Mongolië en Solo reizen) en werkt momenteel aan haar derde boek, dat begin volgend jaar verschijnt. Naast schrijven is ze actief als podcastmaker. Ze maakte onder andere de podcast Dag voor Dag, genomineerd voor de Podcast Awards, waarin ze met mensen uit haar omgeving over rouw spreekt. Ook presenteert ze voor de AIVD de serie De Dienst, over het werken bij deze organisatie. Op Instagram beheert ze het populaire concept Kroegpraat, dat nu wekelijks te beluisteren is als podcast onder de naam Kroegpraat de Podcast.

Wat is de toekomst van het atheïsme? Het militante atheïsme van weleer, aangevoerd door denkers als Richard Dawkins en Christopher Hitchens, lijkt uit het publieke debat verdwenen. Stine Jensen pleit daarom voor een nieuw atheïsme: strijdbaar, maar empathisch. Want de wereld heeft goddelozen nodig.

Bij te veel hete maatschappelijke hangijzers houdt het atheïsme zich tegenwoordig afzijdig, betoogt Stine Jensen in haar nieuwe boek Goddeloos. Of het nu gaat om boa’s en boerka’s, weigerambtenaren, seksuele voorlichting of onverdoofd slachten, het ongelovige geluid is te weinig hoorbaar in het debat.

Samen met Stine Jensen onderzoeken we daarom de contouren van een nieuw soort atheïsme. Waar staat de atheïst voor en waarom is dat belangrijk? Is het atheïsme slechts gestoeld op de ontkenning van andermans geloofsbeelden of is er ook een positief verhaal te vertellen? En hoe komen atheïsten – bij gebrek aan een kerk – samen om hun overtuigingen te belijden?

Het gezin is de hoeksteen van de samenleving. Althans, zo wil de politiek ons nog altijd graag laten geloven. Maar ‘het gezin’ is een betrekkelijk nieuwe vinding, zo toont historicus Lotte Houwink ten Cate in haar nieuwe boek De mythe van het gezin. Bovendien groeit het aantal alleenstaanden en alternatieve gezinssamenstellingen. Is het tijd voor nieuw perspectief?

Met Lotte Houwink ten Cate gaan we in gesprek over het ideaal van het gezin. Hoe zijn vader, moeder en twee kinderen de culturele norm geworden? Welke rol heeft de politiek daarin gespeeld? En hoe bevrijden we ons van benauwende opvattingen over het liefdes- en gezinsleven? Deze avond stellen we ideeën over het traditionele gezin ter discussie.

Lotte Houwink ten Cate (1990) is historicus gespecialiseerd in de sociale en politieke geschiedenis van West-Europa. Ze promoveerde op de feministische tweede golf en seksuele ethiek aan Columbia University in New York, en is Past & Present Fellow aan het Institute of Historical Research in Londen. Ze schrijft daarnaast columns voor de Volkskrant.

Ryan Rafael Raj Rian Ramharak werkt als beleidsmedewerker en activist aan een inclusievere wereld op het gebied van de zorg, het onderwijs, de media en op de werkvloer. Ryan maakte de documentaire “Ryan is zwanger” over diens zwangerschap als trans non-binair persoon.

Christien Brinkgreve (1949) is emeritus hoogleraar Sociale Wetenschappen. Ze schrijft over gedrag, gevoel en moraal, en bekijkt deze in de context van de tijd, van de heersende machtsverhoudingen en manieren van denken en spreken, en onderzoekt welke vaak verborgen eisen aan mensen worden gesteld. Belangrijke thema’s in haar werk zijn de intieme relaties tussen mannen en vrouwen en ouders en kinderen en het omgaan met emoties.

Rahil Roodsaz (1982) Rahil Roodsaz is universitair docent Antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. Zij onderzoekt de transformaties van liefde en intimiteit in de laatmoderne samenleving.

In het kader van het Symposium Mensenhandel speelt De Balie Live Journalism deze dag stukken uit de theatervoorstelling Misschien zie je haar vaak alleen.

De schoolmaatschappelijk werker die opmerkt dat het meisje steeds slechter voor zichzelf zorgt en vaak te laat komt. De hulpverlener die 24/7 bereikbaar is, omdat ze het zichzelf niet kan vergeven als een meisje iets zou overkomen en zij net op dat moment haar telefoon niet op zou nemen. En de advocaat die het slachtoffer bijstaat, maar haar eigenlijk afraadt een zaak aan te spannen. Omdat het jaren kan duren, het slachtoffer van alles moet oprakelen en de pooier soms alsnog vrijuit gaat.

Het publiek leeft mee met de verhalen van Amsterdammers die proberen vrouwenuitbuiting een halt toe te roepen. Allemaal stuiten ze op obstakels: een gebrek aan vertrouwen, slachtoffers die bang zijn om aangifte te doen of überhaupt niet inzien dat ze slachtoffer zijn. Deze indringende voorstelling is gebaseerd op échte gesprekken met slachtoffers van seksuele uitbuiting in Amsterdam en de mensen en instanties om hen heen. Er is heel veel hulp, opvang en begeleiding mogelijk – maar slachtoffers blijven veelal uit het zicht.

In 2023 deed de onderzoeksredactie Live Journalism samen met AT5 onderzoek naar vrouwenuitbuiting in Amsterdam. Negen op de tien minderjarige meisjes die slachtoffer zijn van uitbuiting komen niet in beeld van politie en hulpverlening, blijkt uit onderzoek van de Nationale Rapporteur Mensenhandel. Ze brengen deze wereld in kaart door met slachtoffers, hulpverleners, beleidsmakers, docenten, experts en ouders in gesprek te gaan. Theatermaker Jelle Zijlstra verwerkt de waargebeurde verhalen in een theatervoorstelling.

Well into the third year of the Russian grand scale invasion of Ukraine, drones have become one of the most defining weapons of the war. They are cheap, effective and don’t ask for human sacrifice. How is the war in Ukraine shaped by drones? And what are the political implications of drone warfare?

The war in Ukraine brought the development of drones into a new gear. In early September, Ukraine deployed a new kind of drone, named ‘dragon drone’, which spreads burning thermite that scorches everything it touches. They are as terrifying as they are effective. Inevitably, the Russians now use this weapon too.

What are the political and ethical implications of these rapid developments in drone warfare? What lessons do Nato-members draw from the drone-innovations on the Ukrainian battlefield? And how will drones shape the wars of the future?

Dr Ulrike Franke is a senior policy fellow at the European Council on Foreign Relations, based in the Paris office. Her areas of focus include German and European security and defence, the future of warfare, and the impact of new technologies such as drones and artificial intelligence on geopolitics and warfare.

Eva Hofman dook voor haar debuutroman Josephine in de wereld van zelfpresentatie, identiteit en sociale media. Programmamaker Katarina Schul gaat met Eva Hofman in gesprek. Hoe komt haar journalistieke achtergrond naar voren in haar literaire werk? En waarom neemt ze autofictie met een korreltje zout?

Iedereen wil Josephine zijn. Dat denkt in ieder geval Eva, het hoofdpersonage uit Josephine (met niet toevallig dezelfde naam als de auteur van het boek). Eva gaat mijlenver om steeds meer op Josephine te lijken, maar raakt steeds verder verwijderd van zichzelf. Josephine is een parodie op autofictie, een boek over navelstaren, esthetiek als culturele analyse en een internet dat verzadigd is van de verhalen die we over onszelf vertellen – of die nou kloppen of niet.

Eva Hofman (Amsterdam, 1995) werkt als onderzoeksjournalist en technologieverslaggever bij weekblad De Groene Amsterdammer. Ze schrijft over internetcultuur, feminisme en de macht van big tech.

De sluipwesp, de snor, de kneu, de bootcamper, de hasjroker, de forens, de toerist, de horecabaas en de dagdrinker: het Vondelpark herbergt vele soorten. Soorten die allemaal om ruimte vragen. Maar in het park waar jaarlijks zo’n 10 miljoen mensen zijn, ontbreekt koers. Waar blijft het nieuwe plan Vondelpark?

Joggers, honden, dagdrinkers, sluipwespen en miljoenen bezoekers strijden om ruimte, terwijl de natuur steeds verder terrein verliest. De bodem zakt letterlijk onder onze voeten weg, en rustzoekers worden opgejaagd door voorbijrazende fatbikes.

Hoe zorgen we ervoor dat het Vondelpark haar ziel behoudt als het groene hart van Amsterdam, waar mens en natuur in harmonie samenleven? Wie neemt de verantwoordelijkheid om dit iconische park klaar te maken voor de toekomst, met een gezonde balans tussen natuur, rust en recreatie?

Almere is de achtste stad van Nederland, maar op cultureel niveau blijft de stad zwaar achter bij de rest van de steden in het land. De nieuwe stad groeit hard, maar het beperkte aanbod dat er is, krijgt niet de middelen om mee te groeien met de bevolking. Integendeel. Dit jaar werd er bezuinigd op verscheidene Almeerse culturele instellingen.

Met de grote groei van de stad is er veel aandacht geweest voor wonen, maar te weinig voor het sociale leven van de Almeerders. De stad heeft het hoogste percentage eenzaamheid onder volwassenen in Nederland. Terwijl cultuur een belangrijke verbinder is, krijgt de culturele sector in Almere niet de kans om zichzelf verder te ontwikkelen. En dit roept vragen op. Want zou niet juist in een grote stad cultuur breed toegankelijk moeten zijn? Wat mag kunst en cultuur kosten? Waarom is cultuur zo belangrijk voor een stad? Wat is het ons waard? En, wie betaalt er eigenlijk voor? 

Deze vragen bespreken we in Casa Casla met politici en mensen uit de Almeerse culturele sector. 

Meer over De Balie on Tour
Dit programma is onderdeel van De Balie on Tour. De Balie gaat met verschillende podia in het land een samenwerking aan om programma’s te maken over onderwerpen die dicht bij de inwoners liggen. Thema’s als jeugdcriminaliteit, ongelijkheid en vertrouwen in de overheid komen voorbij.

De Balie on Tour wordt mede mogelijk gemaakt door de Nationale Postcode Loterij.

Wat voor man was Theo van Gogh? Samen met David de Jongh bespreken wij de psychologie en de politiek van de filmmaker. Ook kijken wij naar nog niet eerder vertoonde scènes uit De hunkering, de nieuwe documentaire over het leven van Theo van Gogh.

Theo van Gogh werd deze dag 20 jaar geleden vermoord. Met De hunkering schetst documentairemaker David de Jongh een psychologisch portret van de regisseur. Samen met De Jongh kijken we naar fragmenten uit de documentaire en gaan we in gesprek over van Goghs leven en zijn radicale zoektocht naar liefde, aandacht en bovenal vrijheid. Wie was deze man, die zo empathisch en zo kwetsend kon zijn? We denken na over wat Van Gogh bewoog, ook politiek gezien.

David de Jongh is de documentairemaker van de serie Theo van Gogh, de Hunkering. Hij maakte eerder documentaires over zijn vader, Vrij Nederland fotograaf Eddy de Jongh, Renate Rubenstein en Otto Frank.

Of het nu gaat om spoed- en noodwetten, stikstofdeposities of het corona-beleid: politieke vraagstukken worden in Den Haag regelmatig vernauwd tot juridische kwesties of wetenschappelijke voldongen feiten. Durven politici te weinig politieke keuzes te maken?

‘Dat houdt geen stand bij de rechter/Brussel/Raad van State.’ Met dat argument worden de plannen van populistische politici regelmatig afgeschreven. Hoe terecht die bezwaren vaak ook zijn, de onderliggende politieke discussie wordt er niet mee geadresseerd. Het lijkt in Den Haag steeds meer te gaan over wat we willen, en steeds minder over wáárom we dat willen.

Ondertussen laat de technocraat zich erop voorstaan ‘problemen op te lossen’. Maar juist dat lukt de Nederlandse politiek steeds minder goed. Is een nieuwe waardegedreven politiek het antwoord? En hoe krijgen we de bestuurbaarheid terug aan de regeringstafel?

Over de sprekers

Martin Sommer (1956) vertrok na 36 jaar bij de Volkskrant, waarvoor hij onder meer correspondent in Frankrijk en chef van de Haagse redactie was. Sinds een jaar schrijft hij politieke columns voor EW. Op 16 oktober verschijnt zijn boek De Nieuwe Standenstaat over hoe het gelukkigste land ter wereld zijn humeur verloor.

Wim Voermans is hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, gespecialiseerd in constitutioneel recht en wetgevingsprocessen. Hij publiceert en adviseert over democratische vernieuwing, de rechtsstaat en wetgeving. Voermans vervult regelmatig adviesfuncties en levert juridische analyses voor media, gericht op politieke en constitutionele vraagstukken in binnen- en buitenland.