De Balie zoekt een directie assistent (24-32 uur per week)

In het hart van Amsterdam produceert De Balie talkshows en publieke programma’s over thema’s die ons allemaal aangaan voor zeer veel verschillende groepen. Met haar programmering vraagt De Balie voortdurend aandacht van publiek, politiek en media voor ontwikkelingen in de samenleving.

In bijna 40 jaar is De Balie uitgegroeid tot een fenomeen op het gebied van spraakmakende gesprekken en ontmoetingen, films en kunstprojecten. Onze programma’s zijn vaak een mengvorm van kunst: film, theater, literatuur, muziek of beeldende kunst. In De Balie hebben we een levendige horeca met 120 zitplaatsen. De Balie maakt jaarlijks ongeveer 450 eigen programma’s, en we vertonen meer dan 2.000 films in onze filmzaal. Hiernaast verhuren we onze zalen aan veelal culturele partijen, en verzorgen wij hier de banqueting voor, uit eigen keuken.

We zijn op zoek naar een directie assistent voor de algemeen en artistiek directeur. In deze rol ben je verantwoordelijk voor de ondersteuning van de algemeen- en artistiek directeur en je werkt nauw samen met de redactie, de afdeling development en de afdeling verhuur en productie.

Als directie assistent zorg je voor optimale ondersteuning van de algemeen- en artistiek directeur.

Wat ga je doen?
· Ondersteunen van de artistiek directeur in de volle breedte, waaronder agendabeheer, beheer van mailbox en telefoon, het opstellen en afhandelen van correspondentie, het schrijven en redigeren van documenten en het bewaken van gesprekscycli, inclusief notuleren;
· Inhoudelijk voorbereiden van programmering, lezen van stukken en boeken;
· Organiseren en coördineren van de planning, het voorbereiden van vergaderingen, het verzorgen van verslaglegging en het bewaken van de opvolging van actiepunten;
· Ontvangen en begeleiden van relaties en externe contacten;
· Beheren en structureren van het archief van de directie en de Raad van Toezicht;
· Coördineren van werkzaamheden rondom de Raad van Toezicht, waaronder het plannen van afspraken, het verspreiden van stukken, het onderhouden van contact en het notuleren van vergaderingen;
· Afstemmen en coördineren van uiteenlopende administratieve en organisatorische werkzaamheden ten behoeve van de algemeen- en artistiek directeur;
· Fungeren als schakel en afschermend aanspreekpunt tussen de artistiek directeur en de rest van de organisatie.

Wie zoeken we? Je…

· Hebt minimaal 4 jaar ervaring in een soort gelijke functie;
· Beschikt over HBO of universitair werk- en denkniveau;
· Beschikt over affiniteit en kennis van de programmering van De Balie;
· Beschikt over een uitgebreide kennis van Microsoft Office en computervaardigheden;
· Beschikt over uitstekende mondelinge en schriftelijke vaardigheden in het Nederlands en Engels;
· Bent bereid om bij een programma of vergadering in de avond aanwezig te zijn en/of te notuleren;
· Hebt een overkoepelende blik en kunt meerdere processen tegelijk overzien;
· Hebt een open, enthousiaste, proactieve en collegiale werkhouding;
· Hebt een representatieve en klantgerichte instelling.

Wat breng je mee?

Naast de eigen specifieke kennis en vaardigheden voor de uit te voeren functie, vind De Balie dat iedere werknemer voldoende mate van zelfstandigheid, flexibiliteit, initiatief, creativiteit, goede sociale vaardigheid en representativiteit moet bezitten voor het beoefenen van zijn of haar functie.

Wat bieden wij?

· Een dienstverband van 24-32 uur per week met een marktconform salaris tussen de € 3.100 en de € 3.600 bruto per maand op fulltime basis, afhankelijk van leeftijd en ervaring;
· De mogelijkheid om naar hartenlust onze programma’s en films te bezoeken;
· De kans om je te ontwikkelen op een prominente plek waar altijd wat gebeurt;
· Een inspirerende, dynamische en internationale werkplek in het hart van Amsterdam;
· Een open, professioneel en bevlogen team van collega’s.

Solliciteer

Stuur je motivatiebrief met CV o.v.v. “Sollicitatie directie assistent” uiterlijk 24 mei 2026 naar solliciteren@debalie.nl. Voor inhoudelijke vragen over de functie kun je via datzelfde mailadres contact opnemen.

Referentieonderzoek zal onderdeel vormen van deze sollicitatieprocedure. De sollicitatiegesprekken vinden plaats op vrijdag 29 mei tussen 10:00 en 15:00.

Acquisitie naar aanleiding van deze vacature wordt niet op prijs gesteld.

Solliciteer

Stuur je motivatiebrief met CV o.v.v. “Sollicitatie directie assistent” uiterlijk 24 mei 2026 naar solliciteren@debalie.nl. Voor inhoudelijke vragen over de functie kun je via datzelfde mailadres contact opnemen.

Acquisitie naar aanleiding van deze vacature wordt niet op prijs gesteld.

IND houdt bezoek belangrijke gast De Balie tegen

Mohamedou Ould Slahi zat 14 jaar lang onterecht en zonder proces gevangen in Guantánamo Bay. Hij schreef twee boeken, zijn leven werd verfilmd (The Mauritanian met o.a. Jodie Foster en Benedict Cumberbatch won een Golden Globe). De Balie vroeg Mohamedou Ould Slahi tijdens het Vrijdenkersfestival 2021 te spreken op vrijdag 29 oktober, maar Ould Slahi is nog altijd niet in Nederland. 

Hoewel hij tijdig een aanvraag voor een gecombineerde vergunning voor werk en verblijf heeft ingediend bij de IND, en hij aan alle voorwaarden voldoet, blijft de IND de behandeling van zijn aanvraag onnodig vertragen. Eerder miste hij ook al de première van FREEDOM, de dansvoorstelling die hij schreef voor Guy Club en Roni. Bij het Groningse NITE is Ould Slahi writer-in-residence.

Na 14 jaar onterechte gevangenschap in Guantánamo Bay, is hij nog altijd niet vrij, en moet Ould Slahi nog steeds wachten op overheden die zonder uitleg zijn vrijheid beperken. Ook de Nederlandse overheid heeft wederrechtelijk deelgenomen aan het vervoeren van gevangenen uit Guantánamo Bay naar plekken waar ze gemarteld konden worden, de zogenaamde extraordinary rendition. Het zou de Nederlandse overheid sieren als ze Ould Slahi niet verder beperken in zijn vrijheid.

Hoewel Ould Slahi gevangen zat in Guantánamo Bay, werd er nooit een aanklacht tegen hem geformuleerd. Hij werd er vernederd en gemarteld. In 2015, terwijl Ould Slahi nog vastzat, verscheen zijn boek Guantánamo Diary, waarin hij zijn ervaringen in de gevangenis beschreef. In 2016 werd Ould Slahi vrijgelaten, zonder ooit aangeklaagd te zijn geweest. Hij verhuisde terug naar Mauritanië, waar hij nu woont. Op 29 oktober opent hij het door De Balie georganiseerde Vrijdenkersfestival 2021. Met directeur van De Balie, Yoeri Albrecht, gaat hij in gesprek over zijn gevangenschap, over vrijheid en over vergeving. Helaas is het nog altijd de vraag of hij er fysiek bij mag zijn. Dit terwijl alle procedures correct zijn gevolgd.

Het is uiterst schrijnend te moeten constateren dat de willekeur die Ould Slahi heeft getroffen ook vandaag nog voort duurt.

Op deze manier wordt het Club Guy & Roni en De Balie onmogelijk gemaakt om de samenwerking met Ould Slahi verder te ontwikkelen en de programmering op te zetten die zij op artistieke en inhoudelijke gronden belangrijk vinden. De weigering om onze gast, collega en spreker Ould Slahi tijdig een verblijfsvergunning te verstrekken doet denken aan censuur.

De aanvraag voor een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid werd op 17 mei 2021 gedaan. Normaliter is er binnen drie maanden bekend of deze zogenoemde GVVA wordt verleend. Voor Ould Slahi is dit vertraagd tot 18 februari 2022.

Vrijdenkersfestival
Van donderdagavond 28 tot en met zaterdagavond 30 oktober organiseert De Balie het Vrijdenkersfestival 2021, met onafhankelijke geesten uit alle windhoeken, de een nog moediger dan de ander. Naast Mohamedou Ould Slahi zijn onder andere internationale mensenrechtenactivisten, schrijvers, feministen en journalisten als Can Dündar, Deborah Feldman, Maryam Namazie en Masih Alinejad te gast.

De voorstelling FREEDOM is te zien tot 28 januari 2022. De complete speellijst is te vinden op www.nite.nl/freedom. Tijdens het Vrijdenkersfestival is FREEDOM te zien in ITA, op 30 en 31 oktober 2021.

Een gevangenis, midden op het Leidseplein

SİLİVRİ. prison of thought: van 25-31 oktober op het Leidseplein.

Locatie
Leidseplein
Datum
25-31 oktober
Mede mogelijk gemaakt door
Vfonds

Silivri is de naam van een beruchte gevangenis even buiten Istanboel. Maar behalve een plek waar meerdere kritische journalisten, publieke intellectuelen en mensenrechtenactivisten worden vastgehouden, is Silivri een symbool voor de netelige positie waarin vrijdenkers in autoritaire systemen overal ter wereld zich bevinden. De gevangenis is daarnaast een tastbaar bewijs voor hun onbreekbare vechtlust, want ook achter gesloten deuren en hoog opgetrokken muren leven hun vrije gedachtes voort. 

De cel die op het Leidseplein staat is een levensgrote kopie van de ruimte waarin de Turkse journalist Can Dündar werd vastgehouden. De cel meet slechts 3.94 bij 3.71 en is van geen enkel gemak voorzien. Het confronteert bezoekers met de realiteit waarin vrijdenkers worden opgesloten vanwege het wek dat ze maken, de woorden die ze uitspreken of de gedachtes die ze denken. 

Can Dündar 
In de afgelopen decennia groeide Can Dündar uit tot een wereldwijd icoon van de vrije pers. Hij was hoofdredacteur van de onafhankelijke Turkse krant Cumhuriyet, schreef 20 boeken, en werd in 2020 in Turkije veroordeeld tot 27 jaar cel na publicatie van kritische artikelen over de regering van president Erdoğan. Die beschuldigde Dündar ervan staatsgeheimen te publiceren. 

Sinds 2015 woont en werkt Dündar in Duitsland, waar hij naartoe vluchtte nadat hij in Turkije werd gearresteerd en vastgezet in Silivri. Vanuit zijn ballingschap zet Can Dündar zich onvermoeibaar in voor de persvrijheid overal ter wereld. Dit weekend is hij een van de hoofdgasten tijdens het Vrijdenkersfestival 2021 in De Balie.

Vrijdenkersfestival 2021
In aanloop naar het 750-jarige bestaan van Amsterdam staan we stil bij ons vrijheidsbegrip en wat voor betekenis dit heeft. Van donderdagavond 28 tot en met zaterdagavond 30 oktober organiseert De Balie daarom in samenwerking met de Gemeente Amsterdam het Vrijdenkersfestival 2021, met onafhankelijke geesten uit alle windhoeken, de een nog moediger dan de ander.

Curator: Can Dundar

Scenografie: Shahrzad Rahmani

Producent: Maxim Gorki Theater, Berlijn

Sponsor: Hauptstadtkulturfonds, Berlijn

Statement De Balie

We krijgen vanuit verschillende hoeken vragen. Over een programma van volgende week, en waarom we het laten doorgaan. Het antwoord daarop raakt aan het hart van onze organisatie.

We vinden het belangrijk om ontwikkelingen in kunst en maatschappij kritisch te volgen en van context te voorzien. Het is ons werk om te zorgen dat we dat, eenmaal op het podium, zorgvuldig doen. Daarvoor heeft De Balie een goede redactie, en klinken er tijdens redactievergaderingen diverse geluiden. In die zin verschillen we niet zo heel erg van Het Parool of NRC Handelsblad, al zal onze avond volgende week een kritischer context geven dan de recente stukken in deze dagbladen.

De redactie heeft er veel over gesproken en een weloverwogen beslissing gemaakt. Wij denken dat we zo precies zullen en kunnen doen waar we voor zijn: binnen goed afgewogen kaders programma’s en voorstellingen maken die ingaan op de belangrijke onderwerpen in de samenleving.

Wie voor tirannen zwicht

Een tijdelijk monument voor vrijdenkers.

Programmamaker
Merlijn Geurts
Kunstenaar
Sarah van Sonsbeeck
Je ziet het er niet aan af, maar het gebouw van De Balie kent een zeer turbulente geschiedenis. Lange tijd was het pand een gevangenis. De afgelopen decennia groeide het uit tot veilige haven voor het vrije woord. Samen met kunstenaar Sarah van Sonsbeeck brengen we dat verleden tot leven. In het kader van het Vrijdenkersfestival 2021 presenteren we  het tijdelijke monument Wie voor tirannen zwicht.

De Balie, een voormalig kantongerecht, was sinds 1891 onderdeel van een groot gevangeniscomplex, Huis van Bewaring I, en werd dus tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikt door de Duitse bezetter om verzetshelden op te sluiten en te verhoren. In het huidige gebouw herinnert enkel een deur (verboden toegang) aan de voormalige rechtstreekse doorgang naar de beruchte gevangenis. In de jaren ’90 is het complex gerenoveerd, de gevangenis deels afgebroken en de doorgang verbroken. De historische muur is vervangen door een witgepleisterde wand.

Om de verbintenis met de geschiedenis te herstellen gebruiken we deze muur als canvas voor de beroemde tekst van journalist en verzetsheld H.M. Van Randwijk (1909-1966), hoofdredacteur van Vrij Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Een volk dat voor tirannen zwicht,
zal meer dan lijf en goed verliezen,
dan dooft het licht

De tekst staat op het Van Randwijk-monument vlak naast het eerste Weteringsplantsoen. Daar werden op 12 mei 1945 dertig verzetsstrijders geëxecuteerd die eerder in De Balie gevangen zaten.  

Voor dit kunstwerk vertaalden vier hedendaagse Vrijdenkers de tekst naar hun moedertaal: de Turkse journalist Can Dündar, de Iraanse journalist en activist Masih Alinejad, Natalia Kaliada, oprichter van het Belarus Free Theatre, en de Marokkaanse-Franse journalist Zineb el Rhazoui.


Zalime yenik düşen bir ulus,
Cismiyle mülkünden fazlasından olur.
Sonra da karanlığa boğulur.

Als hoofdredacteur van de onafhankelijke Turkse krant Cumhuriet plaatste de Turkse journalist Can Dündar kritische artikelen over de regering van president Erdogan. Hij werd beschuldigd van het onthullen van staatsgeheimen en 92 dagen vastgehouden in de beruchte Silivri-gevangenis. Tijdens zijn proces werd er een aanslag op zijn leven gepleegd. Hij overleefde en vluchtte naar Duitsland van waaruit hij blijft strijden voor persvrijheid.

ملتی که تسلیم ستمگران شود
فقط جان و مال آسیب نمی‌بیند.
بعد روشنایی از بین می‌رود

Activist Masih Alinejad verzet zich al sinds 2014 tegen de Iraanse wet die vrouwen verplicht een hoofddoek te dragen. Haar protestacties kregen zoveel aandacht, dat ze gevaar liep en haar geboorteland Iran ontvluchtte. Ze zet nu haar strijd voort vanuit de Verenigde Staten, maar nog steeds niet zonder gevaar. Afgelopen juni nog probeerden vier leden van de Iraanse geheime dienst haar te ontvoeren in haar woonplaats New York.

Саступаючы ўладзе дыктатара
ты рызыкуеш большым,
чым жыцце i здароўе
ты рызыкуеш
пагасiць святло!

Natalia Kaliada richtte in 2005, samen met haar man Nicolai Khalezin, het Belarus Free Theatre op, als artistiek protest tegen het dictatoriale regime van President Lukashenko in Belarus. Sinds de oprichting opereert het theatergezelschap ondergronds. Voorstellingen zijn illegaal en zowel acteurs als bezoekers zijn meerdere keren opgepakt en gevangen gezet. Sinds 2010 wonen Natalia en Nicolai in Londen, maar vanuit de UK zette ze hun werk voort.

Na de Arabische Lente ontvluchtte journalist Zineb El Rhazoui Marokko waar ze scheef over de mensenrechtensituatie. Ze ging aan de slag bij de redactie van Charlie Hebdo en overleefde als een van de enige de aanslag op de redactie. Sindsdien is activist Zineb El Rhazoui doelwit van doodsbedreigingen en daarmee de best bewaakte vrouw van Frankrijk. Ondanks de dreigingen blijft ze zich fel uitspreken over de onderdrukking van vrouwen uit naam van religie.

Huis van Bewaring en kantongerecht I
Verboden toegang, voormalige doorgang van De Balie naar gevangenisgebouw
Tekst Van Randwijkmonument, Weteringsplantsoen Amsterdam

Can Dündar
Masih Alinejad | Foto door: Cole Wilson/The New York Times
Belarus Free Theatre
Zineb el Rhazoui in De Balie, 2018 | Foto: Jan Boeve / De Balie

Masih Alinejad strijdt voor het recht geen hoofddoek te hoeven dragen

Vrijdenker
Auteur
Jeroen Pen
Jeroen Pen

Op 30 oktober komt een van de belangrijkste vrouwelijke activisten van het moment naar Amsterdam. Tijdens het Vrijdenkersfestival vertelt Masih Alinejad in De Balie over haar strijd.

Dat ze op onze uitnodiging ingaat, is niet vanzelfsprekend. Afgelopen juni nog probeerden vier leden van de Iraanse geheime dienst haar te ontvoeren in haar woonplaats New York.

Masih Alinejad verzet zich al geruime tijd tegen een Iraanse wet die vrouwen verplicht buiten de deur een hoofddoek te dragen. Die strijd voert ze noodgedwongen op afstand. Na kritische publicaties en projecten zag ze zich genoodzaakt haar geboorteland te verlaten.

Het is Alinejad te doen om keuzevrijheid, vertelde ze in 2018 aan Brandpunt+. ‘Ik wil niet dat vrouwen gedwongen worden om een hoofddoek te dragen. Maar ook niet er één af te doen. De geschiedenis heeft ons geleerd dat dwang niet werkt. Vrouwen zijn volwassen genoeg om zelf te beslissen wat ze op hun hoofd dragen.’

In 2014 begon ze een Facebook-pagina waarop Iraanse vrouwen foto’s plaatsen van hun haar zonder hidjab. De pagina kreeg meer dan een miljoen volgers en zette de kwestie in heel Iran hoog op de agenda. Het bracht haar en andere deelnemers in groot gevaar. In 2017 begon ze daarom een andere protestactie: witte woensdagen. Vrouwen protesteerden toen tegen het regime en de nog steeds geldende wetgeving door foto’s te delen waarop ze witte hoofddoeken dragen, in tegenstelling tot het voorgeschreven zwart.

Twee jaar later worden in Iran drie familieleden van haar gearresteerd in een poging haar tot zwijgen te intimideren. De Iraanse overheid liet weten elke vorm van contact met Alinejad te beschouwen als een strafbaar feit.

Afgelopen juli werden vier mannen gearresteerd en aangeklaagd voor een poging om Alinejad te ontvoeren in haar nieuwe woonplaats New York. Alle vier waren leden van de Iraanse geheime dienst. Met de verijdelde ontvoering zou Iran hebben geprobeerd ook andere critici in het buitenland zodanig te intimideren dat ze voortaan zouden zwijgen.

Dat Masih Alinejad ondanks dit alles naar De Balie komt, illustreert haar onverzettelijkheid en heldenmoed. We kijken ernaar uit haar te ontvangen.

za 30 oktober / 13:00 / Masih Alinejad in de Balie. Koop hier tickets.

Can Dündar: icoon van de vrije pers

Auteur
Nils de Lange
Nils de Lange
Can Dündar werd veroordeeld tot 27 jaar cel omdat hij zijn werk (te) goed deed.

De Turkse journalist Can Dündar weet als geen ander welke prijs er staat op het verdedigen van het vrije woord in een land waar persvrijheid geen vanzelfsprekendheid is. Dündar (1961) maakte in zijn geboorteland naam als journalist, en groeide uit tot een van de bekendste mediapersoonlijkheden van Turkije.

Als hoofdredacteur van de onafhankelijke krant Cumhuriyet plaatste Can Dündar kritische artikelen over de regering van Erdoğan, onder meer over de levering van wapens aan strijders in Syrië. De Turkse president beschuldigde hem vervolgens van het openbaren van staatsgeheimen, waarop Dündar werd opgepakt en 92 dagen vastgehouden in de beruchte Silivri-gevangenis.

Tijdens zijn proces werd op de stoep voor de rechtbank in Istanboel een aanslag op Dündars leven gepleegd. Een gewapende man schoot vijf keer op hem. Tevergeefs: Dündar bleef ongedeerd. Daarna zag hij zich genoodzaakt te vluchten, en vestigde zich in Duitsland. Bij verstek veroordeelde de rechtbank hem tot ruim 27 jaar cel.

In ballingschap blijft Can Dündar zich inzetten voor het vrije woord. Hij is columnist voor Die Zeit, werkt voor Reporters Sans Frontières en hield in 2017 een Vrijheidslezing in De Balie. Onlangs richtte hij Özgürüz Press op, een uitgeverij voor boeken die in Turkije verboden zijn, of die door druk vanuit de regering nergens kunnen worden uitgegeven. Sinds de mislukte staatsgreep in Turkije in 2016 sloot de overheid minstens 30 uitgeverijen.

Voor zijn inzet voor de persvrijheid werd Dündar onder meer onderscheiden met een CPJ International Press Freedom Award, een Oxfam Novib/PEN Award en de Prix Europe prijs voor Europees journalist van het jaar 2017.

Tijdens het Vrijheidsfestival is Can Dündar een van de hoofdgasten. Donderdagavond houdt hij een lezing in de grote zaal. Op zaterdagmiddag is Dündar een van de sprekers tijdens het programma ‘De lange arm van…’. Daarnaast staat de installatie Silivri – Prison of thoughts op het plein voor De Balie. Dit is een replica van de cel waarin hij gevangen heeft gezeten.

Lees meer over het Vrijdenkers- festival

Artikel

Vrijdenkersfestival 2021: Stadslucht maakt vrij

Met onafhankelijke geesten uit alle windhoeken, de een nog moediger dan de ander. Het begrip vrijheid is onlosmakelijk verbonden met Amsterdam. De stad deed in de 17e eeuw al dienst als veilige haven. Voor vrijdenkers, afvalligen en andere lastpakken. Vanzelfsprekend trokken scherpe geesten als René Descartes, John Locke en Baruch de Spinoza naar de stad.

Lees meer

Mohamedou Ould Slahi zat 14 jaar in Guantánamo Bay

Op 29 oktober vertelt hij in De Balie over zijn gevangenschap en over vergeving.

Vrijdenker
Auteur
Nils de Lange
Nils de Lange
Mohamedou Ould Slahi zat 14 jaar zonder aanklacht vast in Guantánamo Bay. Hij werd er gemarteld, maar er werd nooit een aanklacht tegen hem geformuleerd. Tijdens de opening van het Vrijdenkersfestival vertelt hij over zijn ervaringen.

Slahi werd in 1970 in Mauritanië geboren als zoon van een kamelendrijver. Toen hij 18 was kreeg hij een studiebeurs waarmee hij in Duitsland bouwkunde studeerde. In 1991 reisde hij naar Afghanistan om daar met de Mujahideen te vechten tegen de Sovjet-overheersers ­– een strijd die werd gesteund door onder meer de Verenigde Staten.

In Afghanistan volgde Slahi een training in een kamp van Al Qaida, destijds één van de partijen die het opnamen tegen de Sovjets. In 1992 verhuisde hij terug naar Duitsland. Toen zijn verblijfsvergunning daar niet werd verlengd, trok hij naar Canada. In 2000 keerde hij terug naar Mauritanië. Daar werd hij enkele maanden na de aanslagen van 11 september 2001 gearresteerd door de CIA op verdenking van betrokkenheid bij de aanval. Die verdenking was deels gebaseerd op zijn tijd in het Al Qaida-kamp, en deels op contact dat Slahi had met zijn neef, die nauw samenwerkte met Osama Bin Laden.

De Amerikanen brachten hem over naar Jordanië, waar hij naar eigen zeggen acht maanden lang werd gemarteld. Vervolgens werd hij overgebracht naar Afghanistan, en daarna naar de beruchte gevangenis in Guantánamo Bay op Cuba. Daar werd hij veertien jaar lang zonder proces vastgehouden.

Tijdens zijn gevangenschap werd Slahi opnieuw gemarteld. Hij werd onder meer lange tijd wakker gehouden, mocht vaak niet naar buiten, kreeg langere periodes geen eten en werd blootgesteld aan onder meer extreme kou en lawaai. Over zijn ervaringen in de gevangenis schreef hij nog voor zijn vrijlating het boek Guantanamo Diary, dat verscheen in 2015 en een internationale bestseller werd. Het boek werd dit jaar verfilmd onder de titel The Mauritanian.

Een buitengewoon verslag van uitlevering, gevangenschap en marteling.

The Guardian over Guantanamo Diary

In 2016 werd Mohamedou Ould Slahi eindelijk vrijgelaten, zonder dat er ooit een aanklacht tegen hem was geformuleerd. Hij verhuisde terug naar Mauritanië, waar hij nog steeds woont, en heeft de Amerikanen die hem gevangen hielden vergeven. Vrijdag vertelt hij tijdens de opening van het Vrijheidsfestival in De Balie over zijn ervaringen.

Op vrijdag 29 oktober is Mohamedou Ould Slahi de hoofdgast tijdens de opening van het Vrijdenkersfestival.

Lees meer over het Vrijdenkers-festival

Artikel

Vrijdenkersfestival 2021: Stadslucht maakt vrij

Met onafhankelijke geesten uit alle windhoeken, de een nog moediger dan de ander. Het begrip vrijheid is onlosmakelijk verbonden met Amsterdam. De stad deed in de 17e eeuw al dienst als veilige haven. Voor vrijdenkers, afvalligen en andere lastpakken. Vanzelfsprekend trokken scherpe geesten als René Descartes, John Locke en Baruch de Spinoza naar de stad.

Lees meer

Van wereldvreemd naar wereldberoemd: vrijdenker Deborah Feldman

Auteur
Jeroen Pen
Jeroen Pen
Op 30 oktober vertelt Deborah Feldman in De Balie over de kwetsbare positie van vrouwen in religie en over de systemen die ten grondslag liggen aan vrouwenonderdrukking.

Het tegenovergestelde van een onbezorgde jeugd. Deborah Feldman (1986) groeit grotendeels ouderloos op in New York. Haar moeder wordt al snel verliefd op een andere vrouw en verdwijnt uit beeld. Haar vader is er nog wel, maar heeft een verstandelijke beperking en kan nog geen kamerplant in leven houden. De enige reden dat Feldman bestaat, was omdat haar ouders deel uitmaakten van de Satmar-gemeenschap, een notoir in zichzelf gekeerde subgroep binnen de toch al ultraorthodoxe chassidische Joden. Voor hen is reproduceren het hoogst haalbare in het leven, waardoor vaders werk er na de bevruchting wel weer opzit. Het project-Deborah geldt immers al als geslaagd.

Haar vangnet bestaat uit een verstikkend hechte gemeenschap, met een lange lijst ondoenlijk strenge regels, die ook nog eens om de haverklap worden aangescherpt. Zelfs lezen mag ze amper. Alle Engelstalige boeken zijn verboden.

Aan Trouw vertelt Feldman: ‘Het komt erop neer dat de Holocaust een straf van God was, omdat zoveel Joden zich in de negentiende eeuw geassimileerd hadden en het verbond overtraden dat we aan het begin van de diaspora met God hadden gesloten.’ Als de Satmar niet vroom genoeg leven, gebruikt de schepper natuurrampen, terroristische aanslagen of ongeneeslijke ziektes om zijn ongenoegen te uiten.

Op haar zeventiende wordt Feldman uitgehuwelijkt aan iemand die ze niet kent, maar met wie ze twee jaar later wel een zoon krijgt. Wanneer het huwelijk stukloopt, verzamelt Feldman al haar moed en breekt met de Satmar-sekte.

Er gaat letterlijk een wereld voor haar open, zelfs het menselijke was haar vreemd. Ze wisselt de stortvloed aan nieuwe indrukken af met uren achter haar schrijftafel. Binnen twee jaar verschijnt het autobiografische Unorthodox, dat uitgroeit tot een New York Times-bestseller en door Netflix wordt verwerkt tot een internationale successerie.

Haar oude gemeenschap deelde het enthousiasme van andere lezers en kijkers niet, met een nog steeds voortdurende lastercampagne als gevolg. Feldman woont inmiddels in Berlijn met haar zoon. Op 2 november verschijnt een Nederlandstalige, herziene editie van Exodus, het vervolg op haar debuut. Tijdens het Vrijdenkersfestival 2021 gaat ze in gesprek over de innige vriendschap tussen religie en het patriarchaat.

Lees meer over het Vrijdenkers-festival

Artikel

Vrijdenkersfestival 2021: Stadslucht maakt vrij

Met onafhankelijke geesten uit alle windhoeken, de een nog moediger dan de ander. Het begrip vrijheid is onlosmakelijk verbonden met Amsterdam. De stad deed in de 17e eeuw al dienst als veilige haven. Voor vrijdenkers, afvalligen en andere lastpakken. Vanzelfsprekend trokken scherpe geesten als René Descartes, John Locke en Baruch de Spinoza naar de stad.

Lees meer

Maryam Namazie: ‘Vrouwen zijn een makkelijk doelwit voor religie’

Vrijdenker
Auteur
Jeroen Pen
Jeroen Pen
Vooraanstaand mensenrechtenactivist Maryam Namazie zet zich al decennia in voor een seculiere samenleving. Schijnbaar onvermoeibaar trekt ze ten strijde. Vóór vrouwenrechten, het lot van vluchtelingen en het lot van afvallige moslims. Tegen islamisme, radicaal-rechts en segregatie.

Het leven van Maryam Namazie uit Teheran staat op het punt te beginnen als ayatollah Khomeini in 1979 de Islamitische Republiek Iran uitroept. Tot afgrijzen van haar ouders, die beseffen dat ze geen tijd te verliezen hebben. Het land waarin ze hun dertienjarige dochter hoopten groot te brengen is in een kort tijdbestek verworden tot een totalitaire nachtmerrie. Ze nemen een drastisch maar weloverwogen besluit. Maryam wordt geen brugklasser, maar vluchteling. Binnen een jaar verlaten ze Iran.

‘Het eerste wat het nieuwe islamitische regime deed was de sluier verplicht stellen,’ blikt Namazie terug. Ze maakt haar school af in India, en gaat in 1983 naar de univresiteit in Amerika om te studeren. Alsnog op piepjonge leeftijd: ze is dan zeventien. Vanaf dat moment timmert ze aan de weg als mensenrechtenactivist. Vastberaden zet ze zich in voor afvalligen, vluchtelingen en vrouwen. ‘Islamisten en radicaal-rechts zijn geobsedeerd door vrouwenlichamen,’ zegt ze daarover. ‘Ze willen ons monddood maken, dat we gesluierd en vastgebonden door het leven gaan.’

Ze verhuisde vlak na de eeuwwisseling naar het Verenigd Koninkrijk en maakte boeken, documentaires, talkshows en naaktkalenders. Ook richtte ze om geloofsverlaters te helpen de Council of Ex-Muslims of Britain op. Tijdens het Vrijdenkersfestival gaat ze in gesprek over religie en het patriarchaat. De vrijzinnige feminist twijfelt geen moment aan een verband: ‘Religie richt zich altijd als eerste op vrouwen, zij zijn het makkelijkste doelwit.’

Lees meer over het Vrijdenkers-festival

Artikel

Vrijdenkersfestival 2021: Stadslucht maakt vrij

Met onafhankelijke geesten uit alle windhoeken, de een nog moediger dan de ander. Het begrip vrijheid is onlosmakelijk verbonden met Amsterdam. De stad deed in de 17e eeuw al dienst als veilige haven. Voor vrijdenkers, afvalligen en andere lastpakken. Vanzelfsprekend trokken scherpe geesten als René Descartes, John Locke en Baruch de Spinoza naar de stad.

Lees meer

Op zaterdag 30 oktober spreekt Maryam Namazie in De Balie over de bromance tussen religie en het patriarchaat. Met verder: Deborah Feldman, Nazmiye Oral en Nikki Sterkenburg.