De loonkloof kan dicht. Het is 2022 en nog steeds worden mannen en vrouwen ongelijk beloond: gemiddeld verdient een vrouw €300.000 minder dan een man in haar werkende leven, voor hetzelfde aantal uren. Daar moeten én kunnen we meer aan doen.

Wat is het stappenplan voor werknemers en werkgevers? Wat zijn de blokkades die zich privé en professioneel opwerpen? Na deze avond moeten werknemers en werkgevers weglopen met een cheatsheet: wat zijn de stappen die je kan ondernemen?

Econoom Sophie van Gool, auteur van het boek Waarom vrouwen minder verdienen (2021) doet een voorzet. Op deze avond brengen we sprekers samen om het beste plan van aanpak mogelijk op tafel te leggen. We spreken over de rol van de overheid, wat werkgevers en werknemers kunnen doen. Wat heeft het dichten van de loonkloof zolang tegengehouden, en hoe kunnen we nú in actie komen?

Sprekers

Sophie van Gool (1991) is econoom met als missie om de loonkloof te dichten. Met haar bedrijf Salaristijger zet ze zich in voor gelijke beloning op de arbeidsmarkt. Ze is columnist voor Het Financieele Dagblad en medepresentator van de podcast I’m Speaking. Haar boek Waarom vrouwen minder verdienen – en wat we eraan kunnen doen verscheen in september 2021. ‘Sophie van Gool onderzoekt de oorzaken van de hardnekkige (financiële) ongelijkheid tussen man en vrouw, de gevolgen hiervan en hoe we dit kunnen veranderen (…) een urgent en fris pleidooi voor feminisme waarin geen enkele makkelijke mening of drogreden standhoudt.’ ●●●●● – NRC

Bas van Weegberg (1996) is lid van het dagelijks bestuur van vakbond FNV. Eerder was hij voorzitter van FNV Young & United. Hij werkt aan een sterke publieke sector, groene economie met goede banen en inclusieve arbeidsmarkt.

Agnes Jongerius is Europarlementariër namens de PvdA. Ze zet zich vanuit die hoedanigheid in voor onder meer het dichten van de loonkloof.

Gwenda Nielen is als socioloog, gedragsonderzoeker, voormalig luitenant-kolonel en directeur van TILT al meer dan 20 jaar werkzaam op de thema’s hybride conflict, online & offline beïnvloeding, desinformatie en strategische communicatie. Ze kan daarbij putten uit ervaring in onder andere Irak, Afghanistan, Georgië, de Sahel Regio en Syrië en haar betrokkenheid bij online manipulatie rondom verkiezingen, COVID-19 en de oorlog in Ukraine. Van boots on the ground tot defensiebeleid over gedragsonderzoek en van online monitoring van desinformatie tot seriously fun games tegen fake news en radicalisatie. Als werkgever zet ze zich in tegen de loonkloof.

Coco van Beveren is religiewetenschapper, geestelijk verzorger (in opleiding) en medepresentator van de podcast I’m Speaking. Ze deelt haar ervaring met onderhandelen over loon.

Rosanne Bakker is HR-specialist en een Amsterdammer die zich inzet voor mensen. In de eerste tien jaar van haar loopbaan deed ze dat in het bedrijfsleven in verschillende HR rollen bij Danone Nutricia Research en Kentucky Fried Chicken (KFC). Hier zette ze zich in voor een inclusieve werkomgeving, bijvoorbeeld in de campagne United by the Bucket (2020). 

Jamila el Mourabet is founder van Inclusionair en adviseur en trainer op het gebied van diversiteit en inclusie vraagstukken. Zij heeft ruim 15 jaar ervaring met deze thema’s vanuit werving en selectie, coaching, consultancy, talentontwikkeling en leiderschap. Ze helpt corporates met de visievorming, strategie ontwikkeling en implementatie van diversiteit & Inclusie beleid. Jamila staat bekend om haar hands-on mentaliteit en maakt altijd de vertaalslag naar DOEN.

Let op: dit programma is verplaatst naar 22 maart

In deze editie van Publieke Intellectuelen buigt auteur Stephan Sanders zich over het werk van de Surinaamse schrijver Edgar Cairo.

In zijn essay over het werk van Cairo richt Stephan Sanders zich op het feit dat Cairo niet in hokjes te plaatsen is. Met zijn mix-taal, waarin hij Sranan, Surinaams-Nederland en Nederlands met elkaar verweefde, bracht Cairo zijn vaak zeer politieke boodschap op volstrekt persoonlijke en individuele wijze. Cairo’s werk en taal over kolonialisme en slavernij zijn ook in de huidige tijd van belang.

Nadat Cairo in 2000 in zijn woonplaats Amsterdam overleed, dreigde de vergetelheid. Hoewel hij tijdens zijn lange carrière aandacht voor zijn werk zowel in Suriname als in Nederland kreeg, verstomde deze na zijn overlijden. Gelukkig is het tij – mede dankzij de inzet van de Werkgroep Caraïbische Letteren – gekeerd en worden zijn unieke taal en zijn strijd tegen cultuurkolonialisme opnieuw op waarde geschat.

Tijdens dit programma gaat Sanders in gesprek met Rasit Elibol, die in 2020 een essay schreef over het werk en de taal van Cairo, een schrijver die zijn tijd ver vooruit was.

Het essay van Stephan Sanders verschijnt op 2 maart in De Groene Amsterdammer.

Over de sprekers:

Stephan Sanders is publicist en journalist, en was redacteur van De Groene Amsterdammer. Van zijn hand verschenen essay- en verhalenbundels, reisverhalen, een roman en memoires ter herinnering aan Anil Ramdas. Sanders schrijft voor de Volkskrant, Vrij Nederland, NRC Handelsblad en Trouw. Onlangs verscheen zijn nieuwe boek Godschaamte. Een eigentijdse expeditie op zoek naar God.

Rasit Elibol is redacteur van De Groene Amsterdammer, waar hij schrijft over het Nederland van nu. Hij kreeg voor zijn werk verschillende onderscheidingen, waaronder in 2021 de Haagse Persprijs en de European Press Prize (runner-up). Namens De Groene stelde hij De nieuwe koloniale leeslijst samen, een essaybundel over klassiekers en vergeten meesterwerken uit de Indische, Surinaamse en Antilliaanse letteren.

War is as ugly as life gets. Wherever war is waged, there are victims to mourn: both in the military and amongst innocent civilians. That’s a horrific reality, and wars seem to be the epitome of lawlessness. But that is not entirely true. There is a certain set of rules to abide when it comes to warfare: the rules of war.

On behalf of the International Committee of the Red Cross, Albert Schoneveld travels through South Sudan to educate local fighters in these rules. Filmmaker Guido Hendrikx followed Albert during his work and made a fascinating documentary that raises a lot of questions.

Is there even such a thing as humane warfare? And how ‘universal’ are these rules of war? After the premiere of the film, we will discuss these questions with Albert Schoneveld and other experts.

Als er geen al te gekke dingen gebeuren, viert Gert-Jan Segers komende september zijn tienjarig jubileum als lid van de Tweede Kamer. Voor de tweede verkiezing op rij loodste Segers de ChristenUnie als fractievoorzitter naar een stabiele vijf zetels, én een plek in Kabinet Rutte IV.

De draai van Segers, die eerder tijdens de formatiegesprekken nog uitsloot dat zijn partij opnieuw in een kabinet met de VVD zou plaatsnemen, kwam hem op kritiek te staan. Toen hij vervolgens ook nog belangrijke formatiedocumenten kwijtraakte in de trein (waarna de Volkskrant eruit publiceerde), moest Segers diep door het stof. Toch is zijn positie binnen de ChristenUnie onomstreden.

Gert-Jan Segers (1969) groeide op in een gereformeerd gezin in Leeuwarden. Hij studeerde politicologie in Leiden en haalde een master aan de John Hopkins University in Washington D.C, deed zendingswerk in Egypte, schreef twee romans en is sinds 2015 fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer.

Operatie Interview

In het Operatie Interview wordt het vraaggesprek ontleed. Eén gast en drie vlijmscherpe interviewers. Wie de interviewers zijn, blijft tot op het podium geheim voor de gast. Het publiek weet naar welke antwoorden de interviewers vissen; de hoofdgast niet. Lukt het de interviewers om binnen de tijd onthullende antwoorden te ontlokken of de hoofdgast tot tranen te roeren? Wie heeft de ‘kunst van het interviewen’ volledig onder de knie?

Operatie Interview kende al spannende, spraakmakende en ontroerende edities. Zo werd burgemeester Eberhard van der Laan – tot zijn grote verrassing – ondervraagd door zijn eigen vrouw, ging Sylvana Simons de confrontatie aan met interviewer Wilfred Genee, en bekeerde Hedy d’Ancona topvrouw Neelie Kroes tot het feminisme.

De woningcrisis, wachtlijsten voor de ggz en etnisch profileren: het zijn stuk voor stuk onderwerpen waar scholieren zich zorgen om maken. Maar je mag pas stemmen als je 18 bent. Daarom organiseert de 5e klas van het Barlaeus Gymnasium een scholierendebat over de toekomst van de stad. 

In de afgelopen maanden deden scholieren onderzoek naar thema’s die voor hen van belang zijn. Tijdens het scholierendebat zullen zij hun analyses delen, waarna politici van negen politieke partijen met elkaar in debat gaan.

Hoewel jongeren pas vanaf hun 18e mogen stemmen voor de gemeenteraad, laten zij op deze manier hun stem horen. Met dit debat willen de scholieren van het Barleus Gymnasium er voor zorgen dat de stem van jongeren een duurzame plek krijgt in het democratische debat.

Hoe maken we Amsterdam gezonder, veiliger en rechtvaardiger? Die vragen staan tijdens het scholierendebat centraal.

Foto: Documentaire Alleen tegen de Staat | Regie: Stijn Bouma

Wat betekent het om altijd op je hoede te zijn voor je achternaam, je afkomst, je dubbele nationaliteit? Schrijftalent Maxine Palit de Jongh schreef het theaterstuk Vecht (werktitel) waarin ze het toeslagenschandaal dat plaatsvond van 2005 tot 2019, maar tot op de dag van vandaag doorwerkt, terugbrengt tot de kern. Hoe voelt het om uitgekleed te worden door de overheid? Vanavond draagt actrice Mariana Aparicio Torres de tekst voor het eerst voor publiek en gaan we er met psychiater Glenn Helberg en de zaal over in gesprek.

Glenn Helberg is psychiater en medeoprichter van het Expertisecentrum Transculturele Therapie waarin voorbij de dominante westerse psychiatrie kijkt hoe de mens wordt gevormd door taal, historie en cultuur. Begin dit jaar publiceerde hij het boek Als ik luister, waarin hij aan de hard van persoonlijke ervaringen en die van patiënten beschrijft hoe zijn ideeën over het vak psychiatrie zijn gevormd.

Maxine Palit de Jongh (1993) schrijft toneel, poëzie, proza en scenario. Ze is afgestudeerd in de richting Writing for Performance aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU), ging op residentie naar Parijs met Vlaams-Nederlands Huis deBuren, schreef jeugdpoëzie voor theatergezelschap BonteHond en volgde het Slow Writing Lab VI van het Nederlands Letterenfonds. In 2021 won ze de El Hizjra Literatuurprijs voor Poëzie met haar gedicht tjongklak/congklak.

De Affaires

In opdracht van Likeminds schrijven de drie jonge theaterschrijvers Maxine Palit de Jongh, Vera Morina en Shabnam Baqhiri nieuwe toneelstukken over institutioneel racisme in Nederland: De Affaires. Beginnend met lezingen in De Balie eindigen De Affaires als volwaardige theatervoorstellingen bij Likeminds in Amsterdam-Noord in mei en september. Likeminds en De Balie willen de vinger op de zere plek leggen en met deze teksten de huidige staat van institutioneel racisme in Nederland onderzoeken.

Ik teer op tekorten
Dat is nog erger dan op niks

Uit Vecht van Maxine Palit de Jongh

Sprekers

Glenn HelbergTranscultureel psychiater

Maxine Palit de JonghSchrijver

Mariana Aparicio TorresActrice

Van 12.00 tot 20.00 staat De Balie in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen. Lokale politici gaan in gesprek met mensen uit alle hoeken van de samenleving en Nederland. De gesprekken duren steeds 30 minuten en gaan over de belangrijkste thema’s die nu spelen, zoals woningbouw, gezondheidszorg en duurzaamheid.

Ieder thema wordt ingeleid door een persoonlijk verhaal van een ervaringsdeskundige, daarna gaat een gezelschap experts met elkaar in gesprek over de pijnpunten binnen dat thema en tot slot volgt een een-op-een debat tussen twee lokale politici Bezoekers kunnen tussendoor wisselen, even naar buiten om de benen strekken of de balans op maken aan de bar. Bij de tickets is een consumptie inbegrepen.

Ook aanwezig is een panel met politiek betrokken jongeren die niet verbonden zijn aan een specifieke politieke partij: Amisha Radjie, Bas Bots, Amina Hassan Sheikh Ali en Mohamed Mejdi. Tijdens de dag mogen ze om verduidelijking vragen aan de sprekers of opmerkingen plaatsen. Aan het einde van de dag maken ze de balans op. Heeft een van de politici ze kunnen overtuigen?

De Balie organiseert in samenwerking met de Nationale Postcode Loterij De grote verkiezingsestafette.

Spel is dé oplossing voor een aantal van onze maatschappelijke problemen. Van gebrek aan connectie met ons lichaam, tot motivatie, productiviteit en creativiteit. Gamedesigners Niki Smit en Simon van der Linden van Monobanda gebruiken spel als “Trojaans paard voor gedragsverbetering”, voor maatschappelijke verandering. Hoe doen ze dat? En gaan wetenschappers, beleidsmakers en ziekenhuizen het potentieel van spel überhaupt benutten, in een leefruimte waaruit spel en spelen zijn verdreven?

Deze avond laten gamedesigners Niki Smit en Simon van der Linden (Monobanda) zien wat de kracht van spel is én hoe spel in de toekomst een nog grotere rol kan krijgen bij het redden van onszelf.

Sprekers

Niki Smit en Simon van der Linden zijn gamedesigners en de oprichters van Monobanda: “[…] an award winning studio that explores and expands the boundaries of play and interaction. Our projects connect the human body, physical space and the virtual world. By creating new forms of meaningful play, our work fills the space between art, science and education.”  

Caroline Nevejan is Chief Science Officer bij Gemeente Amsterdam, Professor by special appointment, Amsterdam School of Social Science Research Research fellow, Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions

Lisa van Ginneken is sinds maart 2021 lid van de Tweede Kamer voor D66. Lisa heeft onder andere de portefeuille Digitale Zaken, cybersecurity en privacy. Ze heeft veel ervaring als IT’er. Er was weinig expertise op het gebied van digitale zaken in de Kamer.

Gwenda Nielen is als socioloog, gedragsonderzoeker, voormalig luitenant-kolonel en directeur van TILT al meer dan 20 jaar werkzaam op de thema’s hybride conflict, online & offline beïnvloeding, desinformatie en strategische communicatie. Ze kan daarbij putten uit ervaring in onder andere Irak, Afghanistan, Georgië, de Sahel Regio en Syrië en haar betrokkenheid bij online manipulatie rondom verkiezingen, COVID-19 en de oorlog in Ukraine. Van boots on the ground tot defensiebeleid over gedragsonderzoek en van online monitoring van desinformatie tot seriously fun games tegen fake news en radicalisatie.

Constant101 x De Balie

Dit jaar wordt de 101e verjaardag van visionair kunstenaar Constant Nieuwenhuys, geboren in Amsterdam, gevierd. De Cobra-kunstenaar weidde zijn leven aan het vormgeven van de samenleving van de toekomst. In De Balie reflecteren drie hedendaagse, vernieuwende makers op Constants ideeën vanuit hun eigen werk: wat betekenen ideeën over de spelende mens, technologie en de kracht van het experiment voor deze jonge architecten en kunstenaars? Zij gaan – live op het podium – op zoek naar een antwoord op de vraag die Constant bezighield: hoe moet de samenleving van de toekomst eruit zien?

Kunstmatige intelligentie sluipt gestaag ons leven binnen. Steeds meer toepassingen zijn onderdeel van ons dagelijks leven, de politiek en de economie.

Bij de toeslagenaffaire waren het de algoritmes van de belastingdienst die bepaalden wie fraude pleegden. In China worden burgers minutieus gemonitord, opdat er niemand meer door een rood stoplicht loopt. En in Amerika mogen bepaalde auto’s gereden worden met de handen voor langere tijd van het stuur. 

Wat is kunstmatige intelligentie precies? Welke toepassingen heeft het nu en in de toekomst? Wat is daarvan het effect op onze vrijheid, democratie en rechtsstaat? Zijn die effecten wel wenselijk en welke waarden willen we meegeven aan ontwikkelingen op het gebied van AI?

We gaan in gesprek met pleitbezorgers, criticasters en ethici over de vrijheid om vergeten te worden, het recht op toevalligheid en andere fundamentele vraagstukken die abstract lijken, maar in feite tot onze hedendaagse realiteit behoren.

Over de sprekers

Robert Glas is beeldend kunstenaar en momenteel resident bij de Rijksakademie voor de Beeldende Kunsten. In zijn werk onderzoekt Glas door middel van film, fotografie en literatuur – zowel wetenschappelijke literatuur als fictie – de technologieën die in toenemende mate door overheden worden ingezet om de wet te handhaven.

Max Welling is hoogleraar Machine Learning aan de Universiteit van Amsterdam en Distinguished Scientist bij Microsoft Research. Verder is hij mede-directeur van onderzoekslab QUVA en Fellow bij het Canadian Institute for Advanced Research (CIFAR) en het European Lab for Learning and Intelligent Systems (ELLIS).

Stefan Buijsman is filosoof en AI onderzoeker aan de TU Delft. Stefan studeerde op zijn achttiende af als filosoof aan de Universiteit Leiden, waarna hij naar Zweden vertrok om te promoveren op de filosofie van de wiskunde. Hij behaalde zijn doctorstitel op zijn twintigste, waarmee hij in Zweden de jongste doctor ooit werd. Nu werkt hij aan de TU Delft als universitair docent aan het verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie. Hij schreef daarnaast populairwetenschappelijke boeken, de meest recente over kunstmatige intelligentie, AI: Alsmaar Intelligenter.

Dasha Simons werkt als Senior AI & AI Ethics consultant voor het techbedrijf IBM. In haar werk wordt ze gedreven door een passie om technologische ontwikkelingen te voorzien van een ‘menselijke hartslag.’ Als consultant bij IBM gebruikt zij haar creativiteit en haar menselijke perspectief om nieuwe manieren te vinden hoe technologie ons leven kan verbeteren. Hierbij staan voor haar de volgende vragen centraal: hoe kan kunstmatige intelligentie ons helpen financiële criminaliteit op te sporen? Hoe creëren we nieuwe businessmodellen en toekomstbestendige strategieën? Maar ook, hoe ontwerpen we eerlijke AI? 

Pim Haselager is hoogleraar kunstmatige intelligentie aan het Donders Instituut voor Brein, Cognitie en Gedrag aan de Radboud Universiteit. Zijn onderzoek richt zich op de implicaties van cognitieve neurowetenschappen en kunstmatige intelligentie op de samenleving en op het menselijk bewustzijn. Hij onderzoekt onder andere de ethische en maatschappelijke vraagstukken die opduiken bij het onderzoek naar, en de ontwikkeling van nieuwe technologieën door, CNS en AI, zoals robotica, Brain Computer Interfacing en Deep Brain simulaties.

Hoe kan een kleine groep supersterbedrijven zo’n dominante greep hebben op onze economie? En wat betekent dat voor de rest van de maatschappij? Daarover spreken we deze avond met Jan Eeckhout, auteur van het boek De Winstparadox, en andere deskundigen.

Onze economie wordt meer en meer beheerst door een paar gigantische bedrijven, die kleine concurrenten opslokken en hun monopolieposities steeds verder verstevigen. Dat is – behalve misschien voor een klein groepje mensen – slecht nieuws.

In een geheel vrije markt is het ontstaan van zulke supersterbedrijven als Amazon, Walmart en Google onvermijdelijk. “Het probleem met competitie is dat er iemand wint,” schreef George Orwell daar al in 1944 over. Het bestaan van zulke supersterbedrijven zorgt ervoor dat een steeds kleiner deel van de winst die wordt gemaakt naar arbeid gaat, en kapitaal steeds belangrijker wordt. Hoewel de productiviteit steeds verder toeneemt, blijven de lonen achter. Dat is niet alleen slecht voor de onderbetaalde arbeider, maar ook voor de rest van de economie. Lage lonen leiden immers tot een lage koopkracht.

Wat zijn de gevolgen van het bestaan van zulke supersterbedrijven voor onze maatschappij en valt het tij nog te keren?

Over de sprekers

De Vlaamse econoom Jan Eeckhout is onderzoeker aan de Universitat Pompeu Fabra in Barcelona. Voorheen was hij als hoogleraar verbonden aan o.a. University College London, Princeton en University of Pennsylvania. Over zijn paper over marktmacht werd geschreven in gerenommeerde internationale publicaties als The Economist, Financial Times en The New York Times.

Esther-Mirjam Sent is hoogleraar Economische Theorie en Economisch Beleid aan de Radboud Universiteit Nijmegen en lid van het Sustainable Finance Lab. Sinds oktober 2021 is zij voorzitter van de Partij van de Arbeid (PvdA).

Hans Stegeman is hoofdstrateeg bij Triodos Investment Management en columnist bij Het Financieele Dagblad. Hij schreef o.a. voor RTL Nieuws, Het Financieel Dagblad en Trouw.

Economieredacteur Marieke de Ruiter schrijft voor De Volkskrant over ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Afgelopen jaar ging ze voor haar onderzoek naar misstanden in de pakkettenbranche zelf aan de slag als pakketbezorger.  

Theatermaker in residency Max Wind verzorgt het intermezzo.