Wat is de prijs van vrijheid? Dat kan geld zijn, tijd of ruimte. Je kunt betalen met emoties, aandacht, en gevoelens. Misschien betekent vrijheid dat je de geur van je thuisland moet missen. En misschien moet je er zelfs het leven van of met een ander persoon voor opgeven; een familielid, een vriend, je partner.

In A NITE OF FREEDOM onderzoekt Babaddaar vrijheid in een theatervoorstelling: er wordt gedanst, gezongen en gesproken. Over waarom vrijheid zo belangrijk is, juist voor nieuwkomers, die als geen ander weten hoe het is als je vrijheid wordt afgepakt.

Babaddaar

Babaddaar is een cultuurpodium voor nieuwkomers (met een migratieachtergrond) en meer, onderdeel van NITE (Noord Nederlands Toneel + Club Guy & Roni). Babaddaar werkt aan diversiteitsprojecten rondom voorstellingen van NITE.

Deze avond is gratis te bezoeken.

Een steeds grotere groep Amsterdammers werkt zich een slag in de rondte, maar heeft toch moeite om het einde van de maand te halen. Het gaat om zowel zzp’ers, ondernemers, oproepkrachten als mensen in loondienst, die niet rondkomen ondanks het feit dat ze werken.

In 2019 onderzocht De Balie Live Journalism de positie van werkenden met een laag inkomen, en het gemeentelijk beleid dat hen zou moeten helpen overleven in een stad die almaar duurder wordt.

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart volgend jaar gaan Amsterdamse raadsleden met elkaar in debat over de vraag hoe we kunnen zorgen dat mensen een eerlijke beloning voor hun werk krijgen, en welke rol de gemeente speelt bij het voorkomen en verhelpen van deze problematiek.

Voor deze avond kan je een gratis ticket reserveren.

Let op! Een gekocht ticket geeft toegang aan twee personen.

In de voedingsmiddelenindustrie is al jaren een ware revolutie gaande, waarin wordt gezocht naar manieren om duurzamer en efficiënter eten te produceren voor een almaar groeiende wereldpopulatie. Hoe ziet die revolutie eruit? En wat voor invloed heeft die op ons dagelijks dieet? Een programma over vertical farming, de opleving van oude landbouwmethodes en waarom we allemaal (zee)wier moeten gaan eten. We gaan in gesprek met experts en producenten die al hun kennis inzetten om ons later ook te kunnen voeden, en geven het publiek een (letterlijk) voorproefje, gemaakt door de chef van De Balie.

Met:

Hoe maak je gewassen weerbaarder tegen extreme hitte of droogte? Hoogleraar Plant-Microbe Interactions Guido van den Ackerveken leidt de komende tien jaar een groot onderzoek waarin ze o.a. kunstmatige intelligentie inzetten om planten klimaatbestendig te maken.

Zeekraal, ijskruid, strandbiet en zeebanaan. Marc van Rijsselberghe is pionier op het gebied van zilte landbouw. Met zijn bedrijf Salt Farm Foundation verbouwt hij zilte groenten, vraagt hij aandacht voor verzilting van landbouwgronden, en geeft wereldwijd advies.

Een luchtfoto uit 1944 van de akkergronden uit die tijd vormde de inspiratie voor de ’toekomstboerderij’ van Winny en Arjen van Buuren. Samen runnen ze twee natuurinclusieve biologisch gemengde boerderijen waar ze oude landbouwmethodes met nieuwe technologieën combineren.

Twee ons groente per persoon per dag verbouwen op slecht één vierkante meter. Vanuit de eerste plantenfabriek in Nederland is Leon van Duijn, oprichter van Plantlab, met een ware revolutie bezig om de wereld te voeden met verse groenten en fruit die geen grond nodig hebben en groeien op Led-licht. Is vertical farming de productiemethode van de toekomst?

De tijd waarin het gros van de vrouwen thuisbleef om voor de kinderen te zorgen, terwijl de man kostwinner was, lijkt lang verleden tijd. Vrouwen zijn de afgelopen decennia veel meer gaan studeren, werken en verdienen, maar thuis nemen ze nog altijd de meeste zorgtaken op zich. Van de goede voornemens om de taken en het huishouden eerlijk te verdelen, komt vaak weinig terecht. Hoe kan het anders? Daar gaan we tijdens deze avond over in gesprek met Ragna Heidweiller, die een boek schreef over hoe het eerlijker en gelijkwaardiger kan en moet, met bijdragen van haar partner Samuel Levie.

De cijfers liegen er niet om, driekwart van de Nederlandse heterostellen die een gelijkwaardige verdeling van werk en zorg willen, lukt het niet om dat voor elkaar te krijgen. Er is maatschappelijk gezien veel discussie over het gebrek aan arbeidsparticipatie van Nederlandse vrouwen, maar hoe zit het eigenlijk met de zorgparticipatie van mannen? Tijdens deze avond gaan we met Ragna Heidweiller en met ervaringsdeskundigen en wetenschappers in gesprek. Waarom blijft het traditionele rolmodel van de man als kostwinner en de vrouw als verzorger zo hardnekkig? Hoe krijgen we de man meer achter het aanrecht?

Over de sprekers

Ragna Heidweiller is een NOBCO-gecertificeerde loopbaancoach, trainer en docent. Daarnaast behaalde Ragna twee bachelors in Nederland en een master publishing aan UCL London. Ze werkte meer dan tien jaar in het bedrijfsleven, twee jaar in het onderwijs en was projectleider bij een bureau voor maatschappelijke vraagstukken. Als loopbaancoach en trainer verdiept Ragna zich in de thema’s mentale last, emotiewerk, onbetaalde arbeid en genderrollen.

Hedy d’Ancona is een van de oprichtsters van de actiegroep man-vrouw maatschappij en startte het feministische maandblad Opzij. Daarnaast was Hedy actief als tv-producer bij de VARA en wetenschappelijk hoofdmedewerker in de sociale geografie aan de UVA. In 1974 trad ze toe als lid van de Eerste Kamer namens de Partij van de Arbeid en werd hierna staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en later minister van welzijn, volksgezondheid en cultuur.

Glenn Helberg studeerde geneeskunde aan de universiteit van Utrecht. Na enige tijd werkzaam te zijn geweest als huisarts op Curaçao ging hij aan de slag met de studie psychiatrie en kinder- en jeugdpsychiatrie aan de UMC Groningen en het UMC Utrecht. Ook was Glenn voorzitter van de Antilliaanse belangenorganisatie Ocan, lid van de Raad van Advies van het College voor de Rechten van de Mens, en voorzitter van de Denktank Sociale Cohesie in Zeeburg.

Robin van Tilburg is journalist. Hij is oprichter van het online platform VADER magazine en schrijft daarnaast artikelen over vaderschap en ouderschap voor diverse (print) media. In 2020 verscheen zijn boek Kickstart je Vaderschap, over vader worden en de beste start creëren als gezin. Het boek is een pleidooi voor gelijkwaardig ouderschap vanaf het allereerste begin.

Stéfanie André is socioloog en universitair docent bij de vakgroep Bestuurskunde aan de Radboud Universiteit op het thema “(on)bedoelde gevolgen van beleid”. Haar onderzoeksproject FLAME “FLexible work Arrangements among MEn” richt zich op het (on)vrijwillig part-time en full-time werken van mannen en hoe zij dit combineren met zorg. Daarnaast doet zij onderzoek naar de taakverdeling en werkdruk van ouders in corona-tijd.

Met actrice en theatermaker Sam Ghilane en filosoof en oprichter van Theater Na de Dam Jaïr Stranders, ouders van een dochter, praten we over hoe zij de werk- en zorg georganiseerd hebben.

Hoe verder de wetenschap zich ontwikkelt, hoe maakbaarder het leven wordt. Dat geldt in het bijzonder voor de medische wetenschap, waarin wetenschappelijke en technologische vooruitgang letterlijk het verschil tussen leven en dood betekenen. Maar dat je een leven kúnt redden, betekent dat ook per definitie dat je dat moet doen?

Rinske Hillen schreef het boek Mannenmaal, een spannende filosofische roman over euthanasie, kunst en het verlangen vrij te leven, zonder compromissen. Vragen medische ontwikkelingen ook om een nieuwe ethiek? En hoe maakbaar is ons lot eigenlijk?

Met verschillende mensen praten we over het spanningsveld tussen maakbaarheid en zingeving. Zijn we in de afgelopen decennia waarin de mens zich razendsnel heeft ontwikkeld, misschien ook iets kwijtgeraakt?

Roser/Asselbergs ft. Jorinde Kuiper
Daniel Roser (piano) en Gustan Asselbergs (drums) vormen een uniek duo dat op het snijvlak van jazz en klassiek opereert. Voor het programma van deze avond zullen zij samen met zangeres Jorinde Kuiper roman-fragmenten uit Mannenmaal muzikaal begeleiden.

Als leraar draag je dagelijks bij aan de ontwikkeling van leerlingen. Ze leren rekenen, de hoofdstad van Oostenrijk en wat een democratie is, maar wat leer je als leraar zelf eigenlijk? De wereld verandert constant, en juist daarom is het belangrijk dat iedereen – ook leraren – een lerende houding aannemen.

Dat is de kern van de korte documentaire Iedereen is leerling van Tjeerd Dijkstra en Maarten Stuifbergen. In de film onderzoeken zij op welke wijze mensen na het initiële onderwijs nog steeds onderdeel uitmaken van een collectieve leergemeenschap.

De centrale vraag van de film is: wat is de grootste kracht van de leerling? Zo hebben ze deze vraag gesteld aan onder andere: Barbara Baarsma, Foppe de Haan, Karen Heij, Senna Maatoug en Jan Terlouw.

Deze avond trappen we feestelijk af met de première van Iedereen is leerling waarna we vervolgens de inhoud induiken. We gaan met de documentairemakers en andere genodigden in gesprek over de uitdagingen die moeten worden overwonnen om mee te bewegen in een almaar veranderend onderwijslandschap. 

In 2017 maakte Maarten Stuifbergen en Stephan de Haas de korte documentaire Iedereen is leraar; een krachtige ode aan de professional die iedere dag vol bezieling opstaat voor onze toekomstige generaties. Wat is de kracht die je hebt als leraar en hoe kan die het beste worden ingezet ten behoeve van de kansen van kinderen? Een visuele essay waarin de kracht van de leraar op een betekenisvolle manier wordt onderzocht. Voor eenieder die de film niet gezien heeft, een kijk tip.

Hoe om te gaan met het leed van een wereld in crisis? Michael Ignatieff ging op onderzoek. Wat kunnen we van onze voorouders leren over troost?

In de onheilspellende eerste coronamaanden weet Michael Ignatieff soms niet wat hij met zichzelf aan moet. Sombere, onzekere tijden dienen zich aan, en door lockdowns verwerken we het in afzondering. Hoe om te gaan met dat individuele leed? Ignatieff veronderstelt dat er geen troost bestaat zonder hoop. Maar wat betekent ergens troost uit putten überhaupt? 

De Canadese schrijver, wetenschapper en oud-politicus Ignatieff begint aan een zoektocht die zal uitmonden in een boek. Hij doorloopt de geschiedenis en analyseert in verschillende tijdsgewrichten en culturen waar mensen troost uit putten. Zo ontdekte hij dat een Romein zich bij verdriet vooral niet uit het veld moest laten slaan: de bewondering voor zo veel zelfbeheersing werd dan weer als troostend ervaren. Ook muziek kan een hoofdrol spelen. Zo verloor een Weense pianiste haar kind van drie en raakte in een maandenlange depressie waarin ze niet kon huilen. Tot Beethoven langskwam voor een privéconcert. Binnen een uur stroomden de tranen over haar wangen – en voelde zij zich getroost.

Ignatieff maakte zelf enkele jaren geleden kennis met de helende kracht van psalmen. Bij een uitvoering van het Nederlands Kamerkoor raakte hij tot zijn eigen verbazing overmeesterd door emoties. Niet eerder had hij zich zo getroost gevoeld als toen deze muziek door de ruimte galmde. Hoe kon het dat hij, een geenszins religieuze man, ten diepste geraakt werd door gezang over ‘De heer is mijn herder’? Wat vertellen oude tradities ons over getroost worden en troosten?

Sopraan Mónica Monteiro van het Nederlands Kamerkoor, onder begeleiding van Mike Fentross op theorbe, voorzien de middag van troostrijke muzikale begeleiding in de vorm van verschillende psalmen.

ENGLISH: Michael Ignatieff will discuss his new book ‘On Consolation: Finding Solace in Dark Times’. The conversation he will be having with Yoeri Albrecht will be held in English.

PEN is de internationale schrijversvereniging die zich inzet voor verdrukte schrijvers en journalisten en de vrijheid van expressie. In de serie PEN spreekt wordt deze middag aandacht besteed aan Belarus.

Schrijver Sophie Zijlstra interviewt Lena Davidovich en Evelina Domnitsch, beiden kunstenaar en curator van Screams of the silenced. Deze tentoonstelling, afgelopen augustus nog in Den Haag, was een gebaar van solidariteit met Belarussisch kunstenaars die protesteren tegen een ontspoorde dictatuur. Om vervolging te voorkomen, maakten de kunstenaars slim gebruik van taal en beeldspraak.

Na de pauze wordt het 50-jarige bestaan van het PEN EMERGENCY FUND gevierd: Michel Maas interviewt voorzitter van het fonds Job Degenaar. PEF helpt jaarlijks bedreigde schrijvers en journalisten over de hele wereld. Met bijvoorbeeld juridische bijstand, of geld voor een vliegticket om hun land te ontvluchten.

Om dit jubileum te vieren, heeft PEN Nederland een bijzonder boek samengesteld: Zoveel zielen, zoveel zinnen. Daarin staan bijdragen van (oud) bestuursleden en PEN-vrienden, onder wie Hester Knibbe, René Appel, Manon Uphoff. Het boek is al maanden af, maar kon maar niet gepresenteerd worden. Vanavond is het eindelijk zover.

Zielen, al dan niet verwant, ontmoeten elkaar weer, zinnen mogen eindelijk weer klinken. In een zaal. Met publiek.

Sprekers

Kunstenaar Alena Davidovich woont en werkt in Amsterdam, Verenigde Staten. Ze studeerde aan de Belarussische Staatsacademie voor Kunsten in Minsk en aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. In haar werkt combineert Davidovich vaak muurschildering, videobewerking en performance.

Evelina Domnitch (Belarus) en Dmitry Gelfand (Rusland) creëren omgevingen voor zintuiglijke immersie waarin natuurkunde, scheikunde en informatica worden gecombineerd met griezelige filosofische praktijken. Nadat ze het gebruik van opname- en fixatieve media hebben verworpen, bestaan hun kunstwerken als steeds transformerende fenomenen die ter observatie worden aangeboden. De praktijk van het duo is ontstaan door onorthodoxe samenwerkingen met baanbrekende onderzoeksgroepen, waaronder LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory), RySQ (Rydberg Quantum Simulator) en het EU Quantum Flagship. Ze ontvingen de Witteveen+Bos Award (2019), Meru Art*Science Award (2018), Japan Media Arts Excellence Prize (2007) en vijf Ars Electronica Honorary Mentions (2007, 2009, 2011, 2013, 2017).

Ondanks dat Algerije het grootste Afrikaanse land is, blijven de ontwikkelingen in Algerije vaak buiten de dagelijkse berichtgeving in Nederland. In 2019 gingen Algerijnen, veelal jongeren, de straat op om het aftreden van oud-president Bouteflika te eisen. Inmiddels is er een nieuwe regering, maar jongeren worstelen nog steeds met een hoge werkloosheid en hun beperkte participatieve rol in de binnenlandse politiek.

In de regio heeft Algerije een belangrijke positie, waar het enerzijds een onlosmakelijke speler is in o.a. Mali en Libië, maar ook middenin de spanningen in de regio zit. In de afgelopen maanden hebben we kunnen zien hoe de verhoudingen tussen Frankrijk en Algerije in zeer korte tijd onstabieler werd. Daarnaast verbrak Algerije eind augustus de diplomatieke betrekkingen met buurland Marokko.

Nederlandse belangen in Algerije zijn breed en, gezien de buitengewone context waarin het land zich bevindt, van gewichtig belang.

Tegen die achtergrond bedrijft Janna van der Velde, onze vrouw in Algerije, diplomatie voor Nederland. Hoe ziet Nederland de rol van jongeren in Algerije en het politieke systeem? Welke rol kan of moet Nederland daarin spelen? En hoe bedrijf je diplomatie met een land als Algerije?  

Onze Man / Vrouw in
Een serie die we maken in samenwerking met het Ministerie van Buitenlandse Zaken, waarin een Nederlandse ambassadeur wordt uitgenodigd om zijn of haar ervaring te delen. In vorige afleveringen waren de ambassadeurs uit onder andere Jemen, Marokko en Zuid-Afrika te gast.

Let op: bij binnenkomst vragen we om een vaccinatie- of testbewijs. Lees hier wat je moet doen voor je bezoek.

Onze programmaserie Grote Denkers bestaat vijf jaar en dat vieren we met een speciale, vierdelige editie van de Grote Denkers leesclub. We besteden aandacht aan het werk van vier schrijvers die een veel prominentere plek in de geschiedenis verdienen. Met deze keer Fatima Mernissi.

De Marokkaanse socioloog en schrijver Fatima Mernissi (1940-2015) werd beroemd met haar subversieve sociologische en historische studies naar de positie van de vrouw in de islamitische en westerse wereld. Haar historische onderzoek naar vrouwelijke islamitische geleerden en leiders wordt vaak gezien als basis van het islamitische feminisme.

We bespreken het werk van Fatima Mernissi in intieme setting met Hasna El Maroudi, NRC-columnist en mede-oprichter van feministisch mediaplatform Lilith. Wat is er zo bijzonder aan haar werk, en hoe relevant zijn haar ideeën voor vandaag?

Voor deze leesclub lezen we Europese Harem. Als je een ticket hebt gekocht sturen we je per mail een pdf met de tekst.

Grote Denkers Leesclub

Wil jij kennismaken met het werk van een van de andere auteurs (en geloof ons, dat wil je), kom dan ook naar de andere leesclub avonden waarin het werk van Andreas Burnier en Anais Nin centraal staat.

13 januari – Andreas Burnier met Tobi Lakmaker
Schrijver en criminoloog Andreas Burnier (1931-2002) was een van de eerste vrouwelijke hoogleraren van Nederland. Ze werd gezien als boegbeeld van de feministische beweging, maar vocht zelf tegen alle vormen van hokjesdenken en pleitte radicaal voor individualiteit. Ze scheef vele essays en beroemde literaire werken als Het jongensuur en Een tevreden lach en haar vele essays.

Tobi Lakmaker veroverde vorig jaar in één klap zijn plek in het Nederlandse literaire landschap met zijn debuut De Geschiedenis van mijn Seksualiteit, dat onder meer werd genomineerd voor de Boekenbon Literatuurpijs.

Voor deze leesclub lezen we Een tevreden lach. Als je een ticket hebt gekocht sturen we je per mail een pdf met de tekst.

Koop hier je ticket voor de leesclub van 13 januari

10 februari – Anaïs Nin met Roanne van Voorst
Schrijver Anaïs Nin (1903 – 1977) schreef als een van de eerste vrouwen met succes erotische verhalen. Ze werd evenveel bewonderd als gehaat om haar talloze dagboeken, erotische proza, haar driehoeksverhouding met Henry en June Miller en haar bigamie (die pas na haar overlijden aan het licht kwam).

Roanne van Voorst is auteur en ’toekomst-Antropoloog’. Haar nieuwe boek – een onderzoek naar de toekomst van liefde, seksualiteit, vriendschap en intimiteit – verschijnt begin 2022.

Voor deze leesclub lezen we erotische verhalen uit de bundel Delta of Venus. Als je een ticket hebt gekocht sturen we je per mail een pdf met de tekst.

Koop hier je tickets voor 10 februari

Over Grote Denkers
Grote Denkers is een programmareeks waarin inspirerende vrouwelijke schrijvers/denkers uit de wereldgeschiedenis centraal staan. Vrouwen die stuk voor stuk onze kijk op de wereld hebben veranderd en teksten schreven die vandaag de dag nog steeds tot de verbeelding spreken.

Gastspreker

Hasna El MaroudiColumnist en journalist | foto: Laila Cohen

Data Grote Denkers leesclub

• 4 november | Audre Lorde
• 13 januari | Andreas Burnier
• 10 februari | Anais Nin
• 10 maart | Fatima Mernissi