De rol van de vertaler staat ter discussie. Dat werd duidelijk met het debat dat ontstond rondom de Nederlandse vertaling van het werk van Amanda Gorman, maar het speelt al veel langer. Gek genoeg hoor je in de publieke discussie weinig vertalers en redacteuren die dagelijks met het vertaalvak bezig zijn. Tegen welke dilemma’s lopen zij aan in hun huidige werkpraktijk? Wat is er nodig om deze meer inclusief te maken?

De Balie organiseert een constructief gesprek waarin betrokkenen zich over deze steeds terugkerende kwestie buigen. We spreken met schrijvers, redacteuren en columnisten, maar vooral met de vertalers zelf. Zij zijn gewend te werken onder tijdsdruk, niet zelden voor een laag honorarium. Waar lopen ze onderweg tegenaan? Hoe rijmen ze dat met hun maatschappelijke functie? En wie draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid: zij of de uitgever?

Ook voor “Gorman-gate” waren er incidenten. In de Nederlandse vertaling van Hunger (2017), een boek van prominent feminist en antiracist Roxane Gay, dook ‘blank’ op als vertaling van ‘white’. Dat had ‘wit’ moeten zijn, vinden critici. Zij wijzen erop dat de auteur dit zelf in geen honderd jaar zo had gedaan. Ook de Nederlandstalige uitgave van Colson Whitehead’s roman The Nickel Boys leidt in 2019 tot stevige kritiek. De vertaler zou toch al kwetsende Amerikaanse termen hebben omgeruild voor nog kwetsender Nederlandse termen. Had een zwarte collega niet meer oog gehad voor zulke gevoeligheden? Of kan een goede vertaler zich in elk personage, tijdsgewricht en omstandigheid verplaatsen? 

Over de sprekers

Jenny Mijnhijmer heeft ruime ervaring als beleidsmaker en adviseur (o.a. Raad voor Cultuur, Amsterdam Fonds voor de Kunst). Mijnhijmer studeerde Engelse Literatuur en Letterkunde, vertaalde voor theater en film en de biografie van Esther Vergeer Fierce and Vulnerable. Recent vertaalde ze Sister Outsider van Audre Lorde (Uitgeverij Pluim i.s.m. Dipsaus Podcast).

Nicolette Hoekmeijer werkt al een kleine dertig jaar als (literair) vertaler Engels, en heeft onder meer werk vertaald van Toni Morrison, John Irving, Nathan Englander, Justin Torres en Edward St. Aubyn. Recent vertaalde ze het lovend ontvangen cultboek De Argonauten van Maggie Nelson. Daarnaast is ze docent aan de Vertalersvakschool in Amsterdam en verzorgt ze vertaalateliers voor de Master Literair Vertalen.

Canan Marasligil (zij/haar) is een feministisch schrijfster, literair vertaalster, kunstenares, redactrice en curatrice van culturele programma’s. Ze werkt in het Engels, Frans, Turks, Nederlands en zo nu en dan in het Spaans en is actief op het gebied van literatuur, comics, cultuurkritiek en kunst. In het kader van het Read My World International Literature Festival heeft ze de Creative Translators Workshop georganiseerd, met als doel een diverse groep vertalers en meertalige verhalenvertellers bijeen te brengen. Meer informatie vind je op cananmarasligil.net.

Esther Hendriks werkt sinds 2013 als redacteur bij uitgeverij De Arbeiderspers. Waar ze zich bezig houdt met het acquireren en begeleiden van Nederlandse en Vlaamse auteurs bij het schrijven van literaire fictie en non-fictieboeken en het acquireren van vertaalrechten van literaire fictie en non-fictieboeken uit het Angelsaksische taalgebied. Voorheen werkte ze bij NRC Handelsblad en diverse uitgeverijen.

Adiëlle Westercappel is recent afgestudeerd aan de Rijksuniversiteit Groningen waar ze European Languages and Cultures studeerde en zich daarbinnen focuste op taalwetenschap en vertalen. Binnenkort verschijnen met bemiddeling van Alphabet Street/de Tank haar eerste literaire vertalingen van BIPOC auteurs: debuutroman Open water van Caleb Azumah Nelson en The fat lady sings van Jacqueline Roy. Op dit moment vertaalt zij Jacqueline Woodsons If you come softly.

Marcella van der Kruk (1986), neerlandica en cultureel antropoloog, begon in 2015 bij uitgeverij Atlas Contact als acquirerend redacteur. Ze werkte met Nederlandse auteurs, maar ook met internationale namen zoals Sohaila Abdulali, Maggie Nelson en Samantha Power. Op 1 juli dit jaar trad zij aan bij Atlas Contact als uitgever non-fictie, om te werken aan diverse soorten boeken: literaire non-fictie, natuur- en reisboeken, geschiedenis en publiek debat.

Because images speak much louder than words and because the stories of our fellow human beings teach us much about ourselves, we present to you this vasty program about the representation of migration in film, together with the WCA filmfestival.

During this program, we’ll investigate what it means to be in a place where you don’t belong, weren’t born, aren’t rooted. We look at migration through four different films, from four different perspectives, from four corners of the world, and with four different protagonists. They are young and old, on the run or (temporarily) settled.  What does it mean for a human being to migrate? To leave everything behind and rebuild it all in a different place but with continuous uncertainty and a constant and dormant longing for a place called home.  We’ll watch clips from the WCA films Fighter (Jeró Yun, South Korea), Ensilumi (Hamy Ramezan, Finland/Iran), Eyimofe (Arie & Chuko Esiri Nigeria) & The Man who Sold his Skin (Kaouther Ben Hania) and discuss them with four special guests.  

Fighter (2020) / Directed by Jéro Yun
Fighter is a character study of a woman, excellently played by Lim Seong-mi, for whom keeping her head up is a daily struggle in itself.

With special guest Germaine De Randamie

Ensilumi (2020) / Directed by Hamy Ramezan
Director Hamy Ramezan shows how people manage to keep their dignity even when faced with an indifferent government that can determine their future at the stroke of a pen.

With special guest Kaweh Modiri

Eyimofe (2020) / Directed by Arie & Chuko Esiri
In their feature debut, twins Arie and Chuko Esiri present a true picture of everyday life in Lagos, a city where the road to a better life is fraught with many obstacles.

With special guest Chuko Esiri  

The Man who Sold his Skin (2020) / Directed by Kaouther Ben Hania
His own body turned into a living work of art and promptly exhibited in a museum, Sam, a Syrian refugee, will soon realize to have sold away more than just his skin.

With special guest Renzo Martens

Steeds vaker maakt klimaatverandering de stad onaangenaam heet. Met name in steden zorgt dit voor hittestress, ziekte en oversterfte. Het zadelt ons op met een even urgent als ingewikkeld probleem. Hoe zorgen we dat de stad leefbaar blijft? Hoe maken we hem klimaatbestendig?

Naast de toename van de hittegolven speelt bovendien dat het in steden vaak warmer is dan erbuiten. De warmte kan er moeilijk weg, zodat het ’s nachts in Amsterdam zomaar 6 graden warmer kan zijn dan vlak erbuiten. Bewoners van dichtbebouwde wijken lopen hierdoor een verhoogd risico op gezondheidsproblemen.

Ga er maar aan staan als stadsbestuurder, belast met de leefbaarheid van iedere inwoner. Want waar te beginnen? Hoe stampen we klimaatbestendige stedenbouw uit de grond, die leidt tot minder sociale ongelijkheid en niet meer? Wat, of misschien ook wel wie, verdient nu prioriteit?

Sprekers:

Jeroen Kluck is lector Water in en om de stad aan de Hogeschool van Amsterdam en brengt de hitte van van de stad in kaart. Hij doet onderzoek naar richtlijnen om maatregelen te nemen die helpen tegen een heet stadsklimaat.

Ruwan Aluvihare is landschapsarchitect en hoofdontwerper Openbare ruimte bij de afdeling Ruimte en Duurzaamheid van de gemeente Amsterdam. Hij was projectleider van het nieuwe Leidseplein en ontwerpt nu onder andere het Westelijke Havengebied van Amsterdam.

Ingrid Houtepen behartigt namens Stichting !Woon de belangen van bewoners in de stad Amsterdam. De stichting krijgt steeds meer meldingen van bewoners dat hun huis te warm is.

Teun van de Keuken modereert deze avond. Hij is journalist en columnist.

Martin Knuijt is oprichter van OKRA Landschapsarchitecten en leidde onze videomakers rond langs de Westerkade in Rotterdam.

De Koplopers is een samenwerking met Regieorgaan SIA. SIA bevordert de kwaliteit en de impact van het praktijkgericht onderzoek van hogescholen. In de serie De Koplopers bespreken we de grootste maatschappelijke vraagstukken die we in Nederland de komende jaren samen het hoofd moeten gaan bieden. We onderzoeken wat we kunnen verbeteren door goed grondgebruik. Elke keer staan twee koplopers centraal: Waarom lukt het bij hun wel, en waarom kunnen of willen hun buren nog niet mee in de transitie? Deze vraag beantwoorden we met lectoren van hogescholen die praktijkonderzoek doen, politici die verantwoordelijk zijn voor de regels en ervaringsdeskundigen die een oplossing zoeken.

Sprekers

Jeroen KluckHogeschool van Amsterdam

Ruwan AluvihareLandschapsarchitect

Ingrid HoutepenStichting !Woon

Teun van de KeukenModerator

Martin KnuijtOKRA Landschapsarchitecten

Dit programma is opgenomen op maandag 5 juli en wordt vanavond – gratis – uitgezonden. Er zijn dus geen kaarten beschikbaar.

Wetenschappers kunnen wolken witter maken. Hierdoor wordt zonlicht weerkaatst en kan warmte worden tegengehouden – waardoor de aarde minder snel opwarmt. Handig! Toch? Maar overzien we de gevolgen wel, en wie is verantwoordelijk als het mis gaat? Geo-engineering en de mogelijkheid tot manipulatie van het klimaat, willen we dat wel?

Binnen de wetenschap is nu een fel debat gaande over de vraag of dit soort onderzoek om klimaatverandering tegen te kunnen gaan zou moeten plaatsvinden. Verschillende mensen en instellingen zijn bang dat dit soort technieken in de toekomst als excuus gebruikt zullen worden om gewoon door te gaan met het uitstoten van CO2.

Oftewel: wij hoeven ons niet aan te passen aan het klimaat, de technologie lost het wel voor ons op en wij kunnen doorgaan met vervuilen. Directeur van De Balie Yoeri Albrecht spreekt vanavond met onderzoeker Jeroen Oomen en hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans over de voor- en nadelen van geo-engineering.

Jeroen Oomen is onderzoeker aan de Urban Futures Studio, Department of Sustainable Development van de Universiteit Utrecht. Onlangs verscheen zijn boek Imagining Climate Engineering: dreaming of the designer climate (uitg. Routledge).

Jan Rotmans is hoogleraar transitiekunde aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam. Hij publiceerde meer dan 200 maal over klimaatverandering, klimaatmodellen en duurzame veranderingen. Hij is oprichter van ICIS, Drift, Urgenda en Nederland Kantelt.

Imagine you find yourself on an island in the sea, not far from the mainland. You live there with all kinds of people. How can you best protect the island and the islanders if a disaster strikes the land?

The Island is an exciting online social experiment in which a diverse group of citizens from Coventry democratically have to create a shared home on an island under various circumstances. What rules do we need to ensure peace and tranquility? At what price can prosperity be maintained? When and why is solidarity needed?

In the past months 12 Coventry residents started this journey. The recorded interviews and sessions will be edited into a short film that will premiere in Coventry on August 22^nd followed by a panel and audience discussion. The online premiere of the film will be available on this webpage.

The Island is a project produced by De Balie, The Netherlands’ foremost venue for contemporary arts, politics and culture, the Hungarian theatre- and film director Árpád Schilling, and Coventry the UK City of Culture 2021. The Island is a sequel to The Vaccine, a similar experiment developed within the context of the Forum on European Culture 2020.

Online premiere

The online film premiere of The Island will appear at 16:00 on our homepage. Or you can watch the premiere on YouTube.

In Brussel worden belangrijke besluiten genomen, maar veel krijgen we daar niet van mee. ‘Brussel’ is voor de vaderlandse journalistiek zelden een sleutelonderwerp. Met alle gevolgen van dien. Journalist Lise Witteman (Follow the Money, De Groene) geeft in haar boek Sluiproute Brussel een inkijk in de Europese lobby voor Nederland tijdens Rutte I, II en III. Vanavond kijken we achter de schermen van Europese politiek.

Van de herintroductie van omstreden beleggingsproducten tot het jongleren met privacyvraagstukken, van het handjeklap met platformbedrijven tot de ondermijning van productveiligheidsregels, van halve waarheden over dierenwelzijnsstandaarden tot belangenverstrengeling rond wapensubsidies en achterkamertjespolitiek met fossiele grootmachten. Het gaat in de Nederlandse politiek al een jaar regelmatig over macht en tegenmacht. Witteman laat zien dat er ook een Brusselse Rutte-doctrine is, die buiten het zicht van de massa blijft mede omdat de journalistiek verzaakt.

Hoe werkt Europese politiek? Hoe lopen de lijntjes tussen Den Haag en Brussel en vice versa?
En hebben we genoeg zicht op wat er uitonderhandeld wordt in Brussel?

Dit is een Testen voor Toegang-evenement. Lees hier wat je moet doen voor je bezoek.

Dit is een programma van De Vierde Golf, De Balie voert geen inhoudelijke redactie op deze avond.

Links progressieve partijen maken zich vanouds hard voor burgerrechten en verzetten zich vanuit het ideaal van individuele ontplooiing en zelfbeschikking tegen een autoritaire staat. Zij onderscheiden zich traditioneel van rechts-liberale partijen door nadruk te leggen op de sociale plichten van de overheid om die individuele vrijheid mogelijk te maken. Zoals het bevorderen van volksgezondheid en milieu, en het zorgen voor onderwijs, voldoende woongelegenheid en culturele ontplooiing.

Toch hebben tijdens de coronacrisis vrijwel alle partijen meegestemd met ingrijpende maatregelen die indruisten tegen fundamentele vrijheden en links progressieve waarden. De kritiek op het lockdownbeleid werd hoofdzakelijk vertolkt door uiterst rechtse partijen, links progressieve partijen vonden het beleid vaak nog niet restrictief genoeg! Er leken slechts twee posities mogelijk: óf je was een wetenschapssceptische ‘sociaal-darwinist’ die de belangen van de markt verdedigde, of je was solidair met de kwetsbaren voor het virus en pleitte voor een ingrijpende controle door een autoritaire, op deskundigen leunende staat. Het was wappie of wetenschap, economische vrijheid versus controlestaat.

In een serie bijeenkomsten staan we stil bij de vraag waar was progressief links in de coronacrisis? Waarom was het zo oorverdovend stil? Waarom was er niets te merken van de noodzakelijke worsteling, of de maatregelen wel de toets van rechtmatigheid, proportionaliteit, noodzakelijkheid doorstonden?

Woensdag 30 juni om 20.30 uur is de startbijeenkomst waarin Marli Huijer (arts en hoogleraar publieksfilosofie, Erasmus Universiteit Rotterdam) haar visie deelt over hoe de begrippen solidariteit en vrijheid terecht en onterecht werden gebruikt in de politiek maatschappelijke discussie. Zij geeft een lezing over hoe ‘solidariteit’ als menselijk, natuurlijk vermogen politieke condities nodig heeft om te floreren, hoe volgens haar die condities in onze economie zijn geërodeerd en vervolgens verder zijn aangetast door de maatregelen tijdens de pandemie. Huijer zal o.a. pleiten voor een overheid die die condities om solidair te zijn faciliteert – en dit ook als opdracht meegeven aan linkse partijen. 

Na een reactie van Martijntje Smits (techniekfilosoof) op de lezing van Marli Huijer gaan we het gesprek aan met Saskia Kluit (Eerste Kamerlid GroenLinks), Jazie Veldhuyzen (Fractievoorzitter Amsterdam BIJ1) en Klara Boonstra (Directeur van het wetenschappelijk bureau van de PvdA en hoogleraar internationaal arbeidsrecht VU). Wat is hun kijk op solidariteit in tijden van besmettingsgevaar. Welke vragen zouden politieke partijen zichzelf moeten stellen als zij nadenken over een pandemiebestendige samenleving? En welke positie zouden progressieve partijen in dit gesprek moeten innemen? Het gesprek wordt geleid door Rosalie Smit en Farid Tabarki.

De Vierde Golf – Wie zijn wij?

De Vierde Golf is een collectief van leden uit verschillende links progressieve  politieke partijen. Wij vinden dat een verdiepend gesprek nodig is over de politieke lessen van de coronacrisis, voorbij de huidige diepe politieke en sociale patstellingen. Doel is om de dilemma’s te bespreken rond solidariteit, grondrechten en gezondheid(szorg), op zoek naar nieuwe, democratische perspectieven op een pandemische bedreiging. Ons doel is een “pandemiebestendige democratie”. Daartoe organiseren we lezingen en gesprekken, en schrijven we artikelen.

Na de zomervakantie zetten we de gesprekkenreeks voort met onderstaande thema’s:

1. Omgaan met onzekerheid: Meer technocratie of meer democratie? Over de noodzaak van wetenschappelijke pluraliteit in een crisis. 
   
2. Politieke grondrechten in crisistijd: mag pandemiebestrijding ten koste gaan van individuele vrijheidsrechten?
   
3. Gezondheidspolitiek: Hoe ver mag de plicht van de overheid gaan om ons leven te beschermen? Is lang leven een politiek doel? 
   
4. De veerkrachtige, pandemiebestendige democratie: hoe moet de samenleving zich voorbereiden op nieuwe (gezondheids)crises? 

Dit is een programma van 529 Events i.o.v. de gemeente Amsterdam

Vandaag bood de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema excuses aan voor het slavernijverleden van de stad. In De Balie praat de gemeente hierover na met een groep voortrekkers uit de culturele sector. Wat betekenen excuses voor de Amsterdamse kunst- en cultuursector?

Met o.a. Valika Smeulders (hoofd geschiedenis bij het Rijksmuseum), Charl Landvreugd (hoofd onderzoek & curatorial practice Stedelijk) en Reggie Baay (auteur) gaan we onder leiding van Henry Timisela (directeur van het Moluks Museum) in gesprek. Na afloop geeft wethouder cultuur Touria Meliani een reactie. Dit gesprek is te volgen via een livestream op deze pagina of via AT5.

Hoe kunnen toonaangevende Amsterdamse culturele instellingen zorgen voor de juiste representatie van verleden en heden?

Over de excuses
Amsterdam was driehonderd jaar lang intensief betrokken bij slavenhandel en slavernij in Afrika, Azië en de Amerika’s. Het bracht de stad grote welvaart. De slavernij werd pas eind 19e eeuw afgeschaft. De racistische ideeën die verspreid werden om de slavernij te rechtvaardigen, werken tot op de dag van vandaag door in onze samenleving.

Dit programma wordt gratis uitgezonden via een livestream. Deze verschijnt circa 5 minuten voor aanvang van het programma op deze pagina.

Studio 52nd heet je welkom in het dierenrijk, waar mannelijke flamingostellen andermans eieren uitbroeden en de anemoonvismannetjes in vrouwtjes veranderen. Waar niemand ooit van homo, hetero of trans heeft gehoord. Want alleen de mens zet zijn soortgenoten vast in hokjes. En wie zijn hokje durft te verlaten, krijgt vaak de volle laag.

Geschreven door jongeren en uitgevoerd door professionele theatermakers.

In FOK ME HOKJE hoor je teksten die jongeren schreven over hun genderidentiteit en seksuele oriëntatie. Hoe het is om uit de kast te komen, of er liever in te blijven. Maar ook over wat er zo moeilijk is aan het accepteren van verschillen. Onder regie van Gable Roelofsen gebruiken Dionisio Matias (Bonte Hond), Diederik Kreike (VPRO – Koken met konijnen) en Smita James (Shrew Her) hun verhalen, scènes en sketches om mensenhokjes aan de kaak te stellen.

Tijdens Pride 2021 speelt FOK ME HOKJE van 31 juli t/m 8 augustus op diverse locaties in Amsterdam. Op 6 augustus kun je de voorstelling bezoeken in De Balie. Alle voorstellingen worden vervolgd met een nagesprek, deze avond gaan we in op veiligheid van lhbtiq+’ers op school. Dan doen we met Kinderombudsman van Amsterdam Anne Martien van der Does, docent en hoofdredacteur van de Paarse Vrijdag Krant Bas Hageman en Kamil, een van de leerlingen die aan de voorstelling heeft meegeschreven.

Credits:

Regie: Gable Roelofsen | Dramaturgie: Saar Vandenberghe | Artistiek advies: Romy Roelofsen | Spel: Dionisio Matias, Diederik Kreike, Smita James | Tekst: Jongeren uit het GSA Netwerk en uit Amsterdam Oost | Ontwikkeling concept, productie en educatie: Studio 52nd | Conceptadvies: Bram Jansen | Lichtontwerp: Ellen Knops | Geluidsontwerp: George Dhauw | Choreografie: Winston Ricardo Arnon | Kostuumontwerp: Kevin Pieterse | Decorontwerp: Davy van Gerven | Techniek: Bram Anneveldt | Productieleiding: Raoul Petersen | Beeld: Ingrid Jongens | Inhoudelijk advies:  Mounir Samuel, Olave Nduwanje, Hanneke Felten (KIS en Movisie), Glenn Helberg en Leticia Nieto

Myanmar is in crisis. In 2020, government leader Aung San Suu Kyi won the country’s elections for the second time. The army disagreed with the outcome, organized a coup d’etat and arrested her. The 33^rd Freedom Lecture will be given by the leading young Myanmarese activist Thinzar Shunlei Yi. After the coup in February, protests followed that persist to this day.