TV NL EN

De Republiek

Georganiseerd door
Maatschappij Discordia

Het kunstenaarscollektief ‘de (eerste) republiek’ wordt begin jaren negentig opgericht door een aantal Amsterdamse toneelspelers en hun gezelschappen, schrijvers, dichters, journalisten, beeldend kunstenaars, grafici en ontwerpers.

Elke eerste maandag van de maand (met uitzondering van juli en augustus) is er een presentatie waarin gelezen, voorgesteld, geïnterviewd, gespeeld en over van alles gesproken wordt. In ons meer dan dertigjarige bestaan zijn we op veel plaatsen samengekomen om vanaf de vroege jaren van deze eeuw steeds elke maand van het seizoen in De Balie post te vatten. Iedereen is ten allen tijde welkom. Het programma, het nieuwe repertoire wordt op de avond zelf voor aanvang door de dan aanwezigen vastgesteld. Er worden geen toegangsprijzen geheven. Meer weten over de voorgaande bijeenkomsten? Klik hier.

We verwachten zoals altijd, plotseling of voorbedacht, nieuwe bijdrages, discussie en reacties.

Spraakverwarring

opeens verhaspelde hij zijn woorden,

sloeg rare taal uit,

moest snel even gaan zitten,

liet een lepeltje vallen op het marmer.

het klonk als een los schroefje.

meteen daarna

stak hij weer een verhaal af

waaraan wel degelijk een touw viel vast te knopen.

je kon er de punten en komma’s in horen

bij wijze van spreken.

Jan Eijkelboom

Een geïllustreerd verslag van de avond met alle credits en teksten haal je van de website van discordia.

De Republiek (open kunstenaarscollectief sinds 1992)

Reakties: riserv@gmail.com

De Republiek

Georganiseerd door
Maatschappij Discordia

Het kunstenaarscollektief ‘de (eerste) republiek’ wordt begin jaren negentig opgericht door een aantal Amsterdamse toneelspelers en hun gezelschappen, schrijvers, dichters, journalisten, beeldend kunstenaars, grafici en ontwerpers.

Elke eerste maandag van de maand (met uitzondering van juli en augustus) is er een presentatie waarin gelezen, voorgesteld, geïnterviewd, gespeeld en over van alles gesproken wordt. In ons meer dan dertigjarige bestaan zijn we op veel plaatsen samengekomen om vanaf de vroege jaren van deze eeuw steeds elke maand van het seizoen in De Balie post te vatten. Iedereen is ten allen tijde welkom. Het programma, het nieuwe repertoire wordt op de avond zelf voor aanvang door de dan aanwezigen vastgesteld. Er worden geen toegangsprijzen geheven. Meer weten over de voorgaande bijeenkomsten? Klik hier.

We verwachten zoals altijd, plotseling of voorbedacht, nieuwe bijdrages, discussie en reacties.

Dingende zaken

druk bezig

met vele dringende zaken

vergat ik

dat je ook nog

moet sterven

lichtzinnig

bleef ik die plicht verzuimen

of slechts oppervlakkig

uitvoeren

met ingang van morgen

zal dat allemaal anders zijn

stipt zal ik beginnen te sterven

wiojs en vol goede mkoed

zonder nog tijd te verliezen

Tadeusz Rózewicz 1963

Uit de bundel ‘gezichten’ 1981

Een geillustreerd verslag van de avond met alle credits en teksten haal je van de website van Discordia.

De Republiek (open kunstenaarscollectief sinds 1992)

Reakties: riserv@gmail.com

De Republiek

Georganiseerd door
Maatschappij Discordia

Het kunstenaarscollektief ‘de (eerste) republiek’ wordt begin jaren negentig opgericht door een aantal Amsterdamse toneelspelers en hun gezelschappen, schrijvers, dichters, journalisten, beeldend kunstenaars, grafici en ontwerpers.

Elke eerste maandag van de maand (met uitzondering van juli en augustus) is er een presentatie waarin gelezen, voorgesteld, geïnterviewd, gespeeld en over van alles gesproken wordt. In ons meer dan dertigjarige bestaan zijn we op veel plaatsen samengekomen om vanaf de vroege jaren van deze eeuw steeds elke maand van het seizoen in De Balie post te vatten. Iedereen is ten allen tijde welkom. Het programma, het nieuwe repertoire wordt op de avond zelf voor aanvang door de dan aanwezigen vastgesteld. Er worden geen toegangsprijzen geheven. Meer weten over de voorgaande bijeenkomsten? Klik hier.

We verwachten zoals altijd, plotseling of voorbedacht, nieuwe bijdrages, discussie en reacties.

bwoehoeoe!

grote boze wereld!

bwoehoehoehoeoeoeoeoeoeoeoe!

ik koop een windbuks

ik huur een sportschool

ik trek een pak met krijtstreepjes aan

grote mond? slechte manieren?

beng!

kapsones? commentaar?

beng!

vandaag heb ik de troonrede gelezen

vandaag heb ik de mobilofoons gehoord

vandaag heb ik de beursberichten begrepen!

bwoehoehoeoeoe!

mij pakken ze niet meer

iedereen die over rente zeurt

iedereen die visie voor status verruilt

iedereen die zijn grote hond uitlaat

iedereen die in de ondergang gelooft

iedereen die over alles en iedereen een mening heeft

basta!

spraakmakende gemeente

u bent gewaarschuwd

ik sla terug

k.michel

de vorige keer op 2 september jl. lazen we de volgende teksten:

Matthias de Koning, wislawa szymborska – uit: ‘einde en begin’ 1993

vertaling Gerard Rasch

Annette Kouwenhoven, jo elsendoorn – uit: ‘de blaaspijpers van de montelbaan’ 1964

Jan Joris Lamers, interview met jo elsendoorn – uit: ‘de blaaspijpers van de montelbaan, monument voor de nieuwmarktbuurt’ van renée simons

Kors Eijkelboom, cor dik – uit: ‘van de grote weg af’

Cees Walburgh Schmidt, bert brecht – uit: ‘messing koper’ 1939/1942

Margijn Bosch, k. michel – uit de verzameldwerkbundel: ‘speling zoeken’
‘gedachten tussen a’dam zuid en bussum zuid’
‘brief over het regeringsbeleid aan mijn vader’
‘morgen win ik de staatsloterij’
‘om te verdwalen’
‘bwoehoeoe!’
‘grote boze wereld!’

Miranda Prein & Zephyr Brüggen, alice rohrwacher. 2018 – uit: interview

Merel de Groot, hoofdstuk zes – uit: ‘de winkel’ 2024

Florian Diepenbrock, nachoem wijnberg – uit: ’namen noemen’ 2022waar poëzie goed voor is

Erik Bindervoet, djuna barnes – uit: nachtwoud, 1936

Jair Stranders, michael ignatieff interview hassan bahara 2024
‘kijk rechts, kijk links, leven’

een geillustreerd verslag van de avond met alle credits en teksten haal je van de website van discordia.

https://discordia.nl/de-republiek

de republiek (open kunstenaarscollectief sinds 1992)

reakties: riserv@gmail.com

De Republiek

Georganiseerd door
Maatschappij Discordia

Het kunstenaarscollektief ‘de (eerste) republiek’ wordt begin jaren negentig opgericht door een aantal toneelspelers en hun gezelschappen, schrijvers, dichters, journalisten, beeldend kunstenaars, grafici, filosofen en ontwerpers.

Elke eerste maandag van de maand (met uitzondering van juli en augustus) is er een presentatie waarin gelezen, voorgesteld, geïnterviewd, gespeeld en over van alles gesproken wordt. In ons meer dan dertigjarige bestaan zijn we op veel plaatsen samengekomen om vanaf de vroege jaren van deze eeuw steeds elke maand van het seizoen in De Balie post te vatten. Iedereen is ten allen tijde welkom. Het programma, het nieuwe repertoire wordt op de avond zelf voor aanvang door de dan aanwezigen vastgesteld. Er worden geen toegangsprijzen geheven. Meer weten over de voorgaande bijeenkomsten? Klik hier.

We verwachten permanent, plotseling of voorbedacht, nieuwe bijdrages, discussie en reacties.

les yeux fertiles

men kan mij niet beter

kennen dan jij me kent

jouw ogen waarin wij slapen

allebei

hebben aan mijn licht als man

een beter lot geschonken dan aan de nachten van de wereld

jouw ogen waarin ik reis

hebben aan de bewegingen van de wegen

een zeis gegeven van de aarde verheven

in jouw ogen zijn zij die ons

onze eindeloze eenzaamheid onthullen

niet langer wat zij meenden te zijn

men kan je niet beter

kennen dan ik je ken

Paul Eluard

uit : ‘les yeux fertiles’ 1936

vertaling: hans lodeizen

on ne peut me connaître

mieux que tu me connais

tes yeux dans lesquels nous dormons

tous les deux

ont fait à mes lumières d’homme

un sort meilleur qu’aux nuits du monde

tes yeux dans lesquels je voyage

ont donné aux gestes des routes

un sens détaché de la terre

dans tes yeux ceux qui nous révèlent

notre solitude infinie

ne sont plus ce qu’ils croyaient être

on ne peut te connaître

mieux que je te connais.

De vorige keer: op 3 juni lazen we de volgende teksten:

Matthias de Koning

Wislawa Szymborską

uit: ‘het moment’ 2002

‘enige woorden over de ziel’

vertaling: gerard rasch

Annette Kouwenhoven

Shi Tiesheng

uit: ‘notities van een theoreticus’ 1996

vertaling: Mark Leenhouts

Jan Joris Lamers

Franz Kafka

uit: ‘onderzoekingen van een hond’ 1922

vertaling: Willem van Toorn 2022

Wim van der Grijn

Joseph Brodsky

‘grote elegie voor john donne’

uit: ‘de herfstkreet van de havik’ xx

vertaling: arthur langeveld

Alied Blom

Abraham Sutzkever

uit: ‘groen aquarium’1954

‘de allerlaatste blinde’

vertaling Willy Brill en Mira Rafalowicz

Maureen Teeuwen

Céleste Albaret

George Belmont (ghostwriter)

uit: ‘céleste’ ca. 1975

‘zijn soirees’

vertaling: sophie de boer

Cees Walburgh Schmidt

‘sketch six’ 2024

dialoog losjes geinspireerd op

William Blake’s ‘island in the moon’

Margijn Bosch

Samuel Beckett

vertaling: erik bindervoet

Erik Bindervoet

‘proust op het waterlooplein’

(een stuk uit 2002 dat teruggaat tot de sneeuw van 1982)

Anette Kouwenhoven

Chantal Akerman

uit: ‘mijn moeder lacht’ 2013

vertaling marine woudt

Florian Diepenbrock

Erik Ader

citaat uit: ‘oorlogen & oceanen” 2020

Enmma Eemmelts

Rutger Kopland

uit: ‘forensen tussen literatuur en wetenschap’

‘over de verhouding tussen wetenschap & poezie’

‘lijsterbessen’

‘i cavalli di leonardo’

Een geïllustreerd verslag van de avond met alle teksten en credits, haal je van de website van Discordia.

https://discordia.nl/de-republiek

Correspondentie:

riserv@gmail.com

De Republiek

Georganiseerd door
Maatschappij Discordia

De Republiek in De Balie’

Op maandag 3 juni 2024

Aanvang: 20 uur 30

Het kunstenaarscollektief ‘de (eerste) republiek’ wordt begin jaren negentig opgericht door een aantal Amsterdamse toneelspelers en hun gezelschappen, schrijvers, dichters, journalisten, beeldend kunstenaars, grafici en ontwerpers.

Elke eerste maandag van de maand (met uitzondering van juli en augustus) is er een presentatie waarin gelezen, voorgesteld, geïnterviewd, gespeeld en over van alles gesproken wordt. In ons meer dan dertigjarige bestaan zijn we op veel plaatsen samengekomen om vanaf de vroege jaren van deze eeuw steeds elke maand van het seizoen in De Balie post te vatten.

Iedereen is ten allen tijde welkom. Het programma, het nieuwe repertoire wordt op de avond zelf voor aanvang door de dan aanwezigen vastgesteld. Er worden geen toegangsprijzen geheven. Meer weten over de voorgaande bijeenkomsten? Klik hier.

We verwachten zoals altijd, plotseling of voorbedacht, nieuwe bijdrages, discussie en reacties.

Schets voor een modern liefdesgedicht

Een souffleur en een hoofdrolspeler lopen samen ops

De souffleur zegt: ik ben mijn tekst kwijt

De hoofdrolspeler werpt een blik naar links, een blik naar rechts, hij brengt een hand voor zijn mond

en hij zegt:

de omstandigheden lijken rustig maar er gebeurt van alles

dan zegt de souffleur: vergeet niet te ijsberen, straks

nee, zegt de hoofdrolspeler, ik zit te lezen, ik sta op,

ik besluit vijf rondjes te ijsberen, en daarna sta ik bij het raam

waarop de souffleur zegt: we wandelen over het aardoppervlak

wat de hoofdrolspeler herkent: Diderot!

bij de brug, maar aan de overkant van de gracht vraagt iemand met een bijrol: wanneer kom ik op?

de hoofdrolspeler roept: beloof dat je het vergeet

nu brengt de souffleur de gedachtewisseling tot een einde

tenminste, tot een voorlopig einde.

Martin. Reints 1974

De vorige keer op 6 mei lazen we de volgende teksten:

Annette Kouwenhoven

Natalia Ginzburg

uit:’familielexicon’ (1963)

vertaling: Jan ter Haar (2023)

Margijn Bosch

Alfred Döblin

uit: ‘fatale reis’ uitgave: (1982)

vertaling: Tine Ausma

Alied Blom

Rob Oudkerk

uit: ‘virrie’s kinderen’ (2024)

Miranda Prein, Jan Joris Lamers

Paul Auster

uit een interview met Michael Wood (2003)

Matthias de Koning

Hanny Michaelis

uit: ‘wegdraven naar een Nieuw Utopia’ (1971)

Wim van der Grijn

Paul Auster

uit: ‘verdwijningen’ (1994)

vertaling: Henk van der Waal

Jaïr Standers

Mo Husseini (2024)

uit: facts on the Palestinian/Israeli conflict.

Cees Walburgh Schmidt

Overpeinzing

Merel de Groot

uit: ‘de winkel’ (2024)

hoofdstuk 4: ‘de ander’ (vervolg)

Hans Dagelet

uit: ‘ik ben acteur, zei hij’ (2024)

Met 3 bijrollen voor het commentaar

Jan Joris Lamers

Tadeusz Rozewicz

uit: ‘gezichten’ (1960/1965)

vertaling Thomas Rasch

Adriaan Roland Holst

uit: ‘voorbij de wegen’ (1920)

Zwerversliefde

Een geillustreerd verslag van de avond met alle teksten en credits, haal je van de website van Discordia.

De Republiek (open kunstenaarscollectief sinds 1992) https://discordia.nl/de-republiek/

De Republiek

Georganiseerd door
Maatschappij Discordia

Het kunstenaarscollektief ‘de (eerste) republiek’ wordt begin jaren negentig opgericht door een aantal Amsterdamse toneelspelers en hun gezelschappen, schrijvers, dichters, journalisten, beeldend kunstenaars, grafici en ontwerpers.

Elke eerste maandag van de maand (met uitzondering van juli en augustus) is er een presentatie waarin gelezen, voorgesteld, geïnterviewd, gespeeld en over van alles gesproken wordt. In ons meer dan dertigjarige bestaan zijn we op veel plaatsen samengekomen om vanaf de vroege jaren van deze eeuw steeds elke maand van het seizoen in De Balie post te vatten. Iedereen is ten allen tijde welkom. Het programma, het nieuwe repertoire wordt op de avond zelf voor aanvang door de dan aanwezigen vastgesteld. Er worden geen toegangsprijzen geheven. Meer weten over de voorgaande bijeenkomsten? Klik hier.

We verwachten zoals altijd, plotseling of voorbedacht, nieuwe bijdrages, discussie en reacties.

Schets voor een modern liefdesgedicht

en toch kun je wit
het beste beschrijven door grijs
een vogel door een steen
zonnebloemen
in december

vroeger waren liefdesgedichten
beschrijvingen van het lichaam
beschreven ze dit of dat
wimpers bijvoorbeeld

en toch moet je rood
beschrijven door grijs de zon
door regen klaprozen in november
lippen ’s nachts

de meest tastbare
beschrijving van brood
is die van honger
daarin schuilt
de vochtige poreuze kern
het warme binnenste
zonnebloemen ’s nachts
de borsten buik dijen van cybele

de meest bruisende
doorschijnende beschrijving
van water
is die van dorst
van as
van woestijnen
zij roept een fata morgana op
wolken en bomen die
een spiegel binnengaan

gebrek honger
afwezigheid
van lichaam
is een beschrijving van liefde
is een modern liefdesgedicht

Tadeusz Rózewicz
zomer 1965

De vorige keer op 1 april jl. lazen we de volgende teksten:

Matthias de Koning
Bertolt Brecht
Jacques Fermin Vogelaar (inleiding)
uit: ‘geschichten vom herrn k’ 1926/1956
‘verhalen over meneer keuner’
vertaling: M. en L. Coutinho 1984

Florian Diepenbrock
Mirjam Elias, Roland Sweering
uit: ‘het verlaten hotel’ 2020

Wim van der Grijn
John Berger
uit: ‘een vrouw en een man bij een pruimenboom’
‘photocopies’ 1996
vertaling: Sjaak Commandeur

Vincent Vandenberg
Irene van der Linde
uit: ‘bloed en honing’ 2023
‘ontmoetingen op de grenzen van de balkan’

Margijn Bosch
Wim Brands
uit: ‘verzamelde gedichten’ 2017
‘auf dem holzweg sein’

Merel de Groot
uit: ‘de winkel’ 2024
vervolg hoofdstuk 3: ‘de klant’
hoofdstuk 4: ‘de ander’

Alied Blom
Lisa Fittko
uit: ‘vlucht over de pyreneeën’ 1985
vertaling: Michel Bolwerk. 2023

Carel Alphenaar
Chris Keulemans
uit: ‘verzet’ 2024

Jan Joris Lamers
Frans de Waal
uit: ‘anders’ (‘different’) 2022
laatste hoofdstuk ‘het lastige van het dualisme’
vertaling: Albert Witteveen

Erik Bindervoet
uit: ‘over het werkelijkheidsgehalte van de werkelijkheid’ 2024 ‘vader opgewekt op’

een geillustreerd verslag van de avond met alle teksten en credits, haal je van de website van Discordia.

de republiek (open kunstenaarscollectief sinds 1992)

De Republiek

Georganiseerd door
Maatschappij Discordia

Het kunstenaarscollektief ‘de (eerste) republiek’ wordt begin jaren negentig opgericht door een aantal Amsterdamse toneelspelers en hun gezelschappen, schrijvers, dichters, journalisten, beeldend kunstenaars, grafici en ontwerpers.

Elke eerste maandag van de maand (met uitzondering van juli en augustus) is er een presentatie waarin gelezen, voorgesteld, geïnterviewd, gespeeld en over van alles gesproken wordt. In ons meer dan dertigjarige bestaan zijn we op veel plaatsen samengekomen om vanaf de vroege jaren van deze eeuw steeds elke maand van het seizoen in De Balie post te vatten. Iedereen is ten allen tijde welkom. Het programma, het nieuwe repertoire wordt op de avond zelf voor aanvang door de dan aanwezigen vastgesteld. Er worden geen toegangsprijzen geheven. Meer weten over de voorgaande bijeenkomsten? Klik hier.

We verwachten zoals altijd, plotseling of voorbedacht, nieuwe bijdrages, discussie en reacties.

De Aankondiging

de aankondiging van poëzie

zaait bij een mens

die bruist van leven

paniek

de glans van het woord

verguld in de duisternis

een vuurtong

boven een zwijgend hoofd

hoofden’ van leeftijdsgenoten

stuiterden verder

biljartballen

op een groene weide

een jongeman

weert het gevleugelde woord af

glimlacht

haalt de schouders op

ik hou niet van poëzie zegt hij

ik weet niet wat ik ermee moet

hij is verloren verlaat

zijn ouderlijk huis

vermoeid door zijn omzwervingen

knielt hij boven een spiegel

verschrikt neemt hij de benen

en plotseling wordt hij dichter

raakt verliefd

op zichzelf

opgeslokt door ‘horror vacui’

vult de dichter

de leegte met woorden

zo lang put hij

uit de bron tot hij stuit

op een steen

onderweg verliest hij woorden

raakt blind ontsteekt een geel

klein kaarsje

in het aanschijn van een reusachtige zon

de bron

waaruit levende poëzie stroomt

is vlakbij

donkere gestalten

wassen er hun handen

waar het bloed vanaf druipt

een zwerfhond

slurpt in stilte

van het water

Tadeusz Rózewicz (1995)

De vorige keer op 4 maart jl. lazen we de volgende teksten:

Matthias de Koning, wislawa szymborska, uit: ‘dubbele punt” (2006)

Vertaling: Karol Lesman, ‘labyrint’

Annette Kouwenhoven, Iwan Toergenjev, uit: ‘notities van een jager’ (1852)

Vertaling: Froukje Slofstra, ‘het afspraakje’

Wim van der Grijn, Remco Campert, uit: ‘zonder roken bij mij geen poëzie’ (2016)

‘taartjes’

‘windstilte’

‘goddelijke adem’

‘het oefenen in het tijdig opstaan’

‘de goddelijke adem van Herman Gorter’

Zephyr Brüggen, John Berger (1971)

Vertaling: Peter Bergsma, ‘veld’

Pier Paolo Pasolini

‘io sono una forza del passato’

Vincent van den Berg, George Orwell

Vertaling: Lotte Coutinho en Martin Schouten, ‘over de pad’

Emma Remmelts, mensje van Keulen, uit: ‘alle dagen laat’ (2006)

‘15 februari’

’olympus’

Jair Stranders, David Grossmann, nyt, march 1 (2024)

‘Israel is falling into an abyss’

Merel de Groot, uit: ‘de winkel’ (2024)

‘1a’ ‘2’

Bert Wagenaar ven Kreveld

‘lente’

Een geïllustreerd verslag van de avond met alle credits en teksten haal je van de website van Discordia.

https://discordia.nl/de-republiek/

De republiek (open kunstenaarscollectief sinds 1992)

De Republiek

Georganiseerd door
Maatschappij Discordia

Het kunstenaarscollektief ‘de (eerste) republiek’ wordt begin jaren negentig opgericht door een aantal Amsterdamse toneelspelers en hun gezelschappen, schrijvers, dichters, journalisten, beeldend kunstenaars, grafici en ontwerpers.

Elke eerste maandag van de maand (met uitzondering van juli en augustus) is er een presentatie waarin gelezen, voorgesteld, geïnterviewd, gespeeld en over van alles gesproken wordt. In ons meer dan dertigjarige bestaan zijn we op veel plaatsen samengekomen om vanaf de vroege jaren van deze eeuw steeds elke maand van het seizoen in De Balie post te vatten. Iedereen is ten allen tijde welkom. Het programma, het nieuwe repertoire wordt op de avond zelf voor aanvang door de dan aanwezigen vastgesteld. Er worden geen toegangsprijzen geheven. Meer weten over de voorgaande bijeenkomsten? Klik hier.

We verwachten zoals altijd, plotseling of voorbedacht, nieuwe bijdrages, discussie en reacties.

o, en voorgoed

dit landschap heeft een slecht geheugen. de

oude molen heet het achtbaans viaduct dat

die molen verdreef. verderop flitst dan nog

wel het kouter van een ploeg, port nog een

lam het moederschaap.

verschrikkelijk verzonnen daarentegen is

weer de tot een heuvel park vermaakte

vuilstort. en dan is plotseling de dijk

niet meer de scherpe scheiding die een dijk

moet zijn, het soevereine overzicht verzand

tot opgehoogd terrein

langs ondoorgrondelijke wegen bereik ik

toch het huis waarnaar ik zocht.

het ligt er nog, zelfs onderaan een stuk

bewaard gebleven dijk, maar verder is het

zo gedrochtelijk verfraaid dat ik

de dag vervloek waarop ik zoeken ging

naar wat nu ook in het geheugen

voorgoed niet meer bestaat.

Jan Eijkelboom – uit: ‘het arsenaal’ (2000)

De vorige keer op 5 februari lazen we de volgende teksten:

Jan Joris Lamers, wislawa szymborska – uit: ‘dubbele punt’ (2005)

vertaling: Karol Lesman

Florian Diepenbrock, jorge semprun (28 oktober 1987) – ‘de revolutionairen van toen zijn spionnen geworden’

interview: ank maas, meindert fennema

Matthias de Koning, guus luijters – uit: ‘de lege stad’

verzamelde herinneringen (1943-1950)

Jochum Veenstra (18 december 2023) – uit: ‘in al het onbesprokene om me heen’

Merel de Groot – uit: ‘de winkel’ (2023)

Hans Dagelet – uit: ‘ik ben acteur, zei hij’ (2024)

Carel Alphenaar, albert verwey en zijn tijd – uit: ‘als een meeuw op de golven’

van Madelon de Keizer

Bo Tarenskeen,  hoe het werkt, wat een begin blijft (nachoem m. (mesoelam) wijnberg. 2023)

Cees Walburgh Schmidt, joseph schumpeter – uit: ‘socialisme, kapitalisme + democratie’ (1942)

Annette Kouwenhoven, Matthias de Koning, Maureen Teeuwen, Margijn Bosch, Vincent van den Berg, Miranda Prein, Manja Topper, enver husicic – uit: ‘hotel suriname’ (2024)

Een geïllustreerd verslag van de avond met alle credits en teksten haal je van de website van Discordia.

https://discordia.nl/de-republiek/

De Republiek (open kunstenaarscollectief sinds 1992)

Theater na de Dam: Stuk Stoppelman

Programmamaker
In samenwerking met
Mede mogelijk gemaakt door
Stichting Melanie

Op de avond van de Nationale Dodenherdenking op 4 mei om 21.00 uur zetten theatermakers en artiesten in heel Nederland zich in om deze dag van extra betekenis te voorzien. Elk jaar spelen gelijktijdig meer dan honderddertig voorstellingen die ieder op hun eigen manier betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog. Dit jaar wordt de voorstelling Stuk Stoppelman opgevoerd in De Balie. Een herbeleving van het oorlogsverleden van Marie, gespeeld door Gonny Gaakeer.

De Amsterdamse, Joodse arts Marie Stoppelman zat samen met broer Theo ondergedoken in Huize Wolfswaard in Wageningen. Een paar dagen voor Marie’s 30ste verjaardag in 1944 werden zij verraden en opgepakt. Vervolgens was hun eindstation Auschwitz. Als arts kreeg Marie de kans aan de gaskamers in Birkenau te ontkomen, werd noodgedwongen Kapo en assisteerde Mengele bij zijn gruwelijke experimenten.

Bij de bevrijding door het Rode Leger op 27 januari 1945 was Marie op sterven na dood. Ze werd in de ziekenboeg gehouden; men zei dat het geen zin had haar te verplaatsen, omdat ze niet levend aan zou komen. Deze zinnen hebben haar hele leven beïnvloed en levensdrift gegeven.

Deze kleine, pittige dame was niet stuk te krijgen en gaf alles, kosten wat het kost, om levens van kinderen te redden. Zij promoveerde, werkte in Amerika, kwam terug en werd Chef de Clinique Kindergeneeskunde in het Amsterdamse Binnengasthuis. Ondertussen leefde Mengele in Brazilië en was de meest gezochte Nazi.

Marie had meerdere officiële verklaringen afgegeven en wenste vurig dat deze sadist gepakt zou worden. Pas in 1992 bevestigde men Mengele’s dood, nadat zijn zoon DNA afstond. Tijdens Marie’s pensioen namen verdrongen herinneringen bezit van haar geheugen en beaamde zij Primo Levi; ‘Vrij, maar niet verlost’.

Stuk Stoppelman speelt ook op 5 en 6 mei in De Thomas, Amsterdam (nog niet uitverkocht):
https://dethomas.nl/activiteiten/stuk-stoppelman-5mei/
https://dethomas.nl/activiteiten/stuk-stoppelman-6mei/

Gonny Gaakeer over Stuk Stoppelman

“Marie Stoppelman wilde geen kinderen om haar trauma niet door te geven. Als kinderarts, gepromoveerd in taaislijmziekte en kinderkanker, was haar taak om ieder kind zo goed mogelijk, tot het uiterste, te behandelen. Dat mocht ze in Auschwitz niet doen. Marie was een pinnige dame. Ze is eenzaam geweest in haar trauma, heeft het weggestopt door veel en hard te werken. Ik bewonder haar overlevingsdrang en vraag mij af: hoe overleef je deze ervaringen? Wat doet dat met je leven? Hoe ga je een ‘gewoon’ leven aan? Zou ik het overleefd hebben, zou ik die kracht hebben? Of zou ik mezelf opgegeven hebben?”

Over Gonny Gaakeer

Actrice en theatermaker Gonny Gaakeer heeft veel gespeeld onder andere in het Duits, Fries en Engels. Zij is vanaf 2 mei 2024 via SKY te zien als Naomi Hoffmanova in de Engelse serie ‘The Tattooist of Auschwitz’ naar het gelijknamige boek van Heather Morris. Een greep uit films en series waarin zij speelde: De Joodse Raad, De Ring, Het verloren Transport, Het boek van alle dingen, Moffenmeid, All Stars, Nynke en de Duitse producties Mord mit Aussicht, Rentnercops. Bij Theaterproductiehuis Zeelandia initieerde Gonny het succesvolle Zeeuwse Vrouwen naar het boek van Kees Slager in regie van Dic van Duin.

Credits

Gonny GaakeerConcept, Tekst en Spel. Foto: Roeltje van de Sande Bakhuyzen
Gerardjan RijndersTekstbegeleiding en eindregie
Floris van der VlugtCompositie, muziek
Jaïr StrandersDramaturgische begeleiding
Patricia OldenhaveDramaturgische begeleiding

Altijd als eerste op de hoogte van onze programmering

De Balie Kijkt: Nuclear Now

programmamaker
Regisseur
Oliver Stone
Speeltijd
105′
Land
VS
taal
EN
Ondertiteling
NL
Gezien de voortdurende opwarming van de aarde als gevolg van fossiele brandstoffen, is het hoog tijd dat de mensheid haar kernenergieangst onder ogen ziet. Kernenergie is mogelijk de schoonste, veiligste en efficiëntste energiebron. Regisseur Oliver Stone verkent in ‘Nuclear Now’ de potentie van kernenergie. Na afloop van de film volgt een discussie over kernenergiegebruik: hoe groen is het eigenlijk? Wat zijn de opties voor het beheren van kernafval, en meer.

Al halverwege de 20e eeuw hebben Amerikaanse wetenschappers het potentieel van deze energiebron ontsloten. Echter, net toen de verschuiving van fossiele brandstoffen naar kernenergie momentum begon te krijgen, werd deze ontwikkeling ontspoord door een campagne die het imago van kernenergie ernstig schaadde.

Deze campagne, deels gefinancierd door de kolen- en olie-industrie, speelde in op angsten door te waarschuwen voor stralingsniveaus die in werkelijkheid onschadelijk zijn bij lage blootstelling en associeerde kernenergie onterecht met kernwapens om vrees te zaaien.

Meer over Nuclear Now

Als verteller in de film maakt Stone zich sterk voor kernenergie als een betrouwbare en veilige energiebron die in staat is fossiele brandstoffen te vervangen en zo een cruciale rol kan spelen in de strijd tegen klimaatverandering. Hij wijst op een verwachte verdubbeling of verviervoudiging van de wereldwijde elektriciteitsvraag in de komende dertig jaar. Om deze toenemende vraag te kunnen ondersteunen met een lage CO2-uitstoot, pleit Stone voor een grootschalige uitrol van kerncentrales.

Volgens Stone zijn inspanningen zoals recyclen, het rijden in elektrische auto’s en het consumeren van milieuvriendelijke producten weliswaar goedbedoelde initiatieven van de middenklasse om een goed gevoel over zichzelf te krijgen, maar zullen deze op zichzelf niet het noodzakelijke verschil maken in de klimaatcrisis.

Meer over de sprekers

Olguita Oudendijk – is een jurist en gespreksleider. Ze is directeur WePlanet Nederland, een internationale milieubeweging.

Mathijs Beckers schrijft sinds 2010 over kernenergie en klimaatverandering: Beckers heeft 4 boeken over deze onderwerpen gepubliceerd; publiceert informatieve YouTube videos over kernenergie; en is voorzitter van stichting e-Lise. Stichting e-Lise informeert politici, ambtenaren en industrie over de mogelijkheden van kernenergie in Nederland.

Hidde Boersma is een Nederlandse wetenschapsjournalist, essayist en documentairemaker die zich bezighoudt met landbouw, biotechnologie en bio-ethiek.

Lars Roobol is natuurkundige en stralingsdeskundige. Hij heeft in verschillende banen bij overheid, bedrijfsleven en universiteiten ervaring opgedaan met het straling en radioactiviteit en de toepassing daarvan.

Sprekers

Mathijs BeckersPublicist en filosoof
Hidde BoersmaJournalist en microbioloog
Lars Roobolstralingsdeskundige
Olguita OudendijkModerator (debatleider, publicist)

Altijd als eerste op de hoogte van onze programmering

Ook in De Balie

ma 25 mrt / 20:00
Idee & Verbeelding

America through the eyes of Andres Serrano

A discussion on art and politics

Sperm, dead bodies, or a crucifix submerged in his urine. The American artist, Andres Serrano, is renowned for his controversial artwork.

Meer Info Tickets
The Game: All Things Trump © Andres Serrano
di 26 mrt / 20:00
Idee & Verbeelding

Het denken van Patricia De Martelaere

Over leven, kunst en dood

De Vlaamse Patricia de Martelaere was als schrijver veelzijdig en als denker diepzinnig. Vijftien jaar na het overlijden van de romanschrijver, filosoof en hoogleraar gaan we in gesprek over De Martelaere met Anne Teresa de Keersmaeker.

Meer Info Tickets
vr 26 apr / 17:30
Politiek & Democratie

Huub Stapel

Plein Publiek – een serie diepte-interviews

Hoe combineert acteur Huub Stapel persoonlijke ervaringen met bredere maatschappelijke observaties in het creëren van zijn werk?

Meer Info Tickets