Het kunstenaarscollektief ‘de (eerste) republiek’ wordt begin jaren negentig opgericht door een aantal toneelspelers en hun gezelschappen, schrijvers, dichters, journalisten, beeldend kunstenaars, grafici, filosofen en ontwerpers.

Elke eerste maandag van de maand (met uitzondering van juli en augustus) is er een presentatie waarin gelezen, voorgesteld, geïnterviewd, gespeeld en over van alles gesproken wordt. In ons meer dan dertigjarige bestaan zijn we op veel plaatsen samengekomen om vanaf de vroege jaren van deze eeuw steeds elke maand van het seizoen in De Balie post te vatten. Iedereen is ten allen tijde welkom. Het programma, het nieuwe repertoire wordt op de avond zelf voor aanvang door de dan aanwezigen vastgesteld. Er worden geen toegangsprijzen geheven. Meer weten over de voorgaande bijeenkomsten? Klik hier.

We verwachten permanent, plotseling of voorbedacht, nieuwe bijdrages, discussie en reacties.

les yeux fertiles

men kan mij niet beter

kennen dan jij me kent

jouw ogen waarin wij slapen

allebei

hebben aan mijn licht als man

een beter lot geschonken dan aan de nachten van de wereld

jouw ogen waarin ik reis

hebben aan de bewegingen van de wegen

een zeis gegeven van de aarde verheven

in jouw ogen zijn zij die ons

onze eindeloze eenzaamheid onthullen

niet langer wat zij meenden te zijn

men kan je niet beter

kennen dan ik je ken

Paul Eluard

uit : ‘les yeux fertiles’ 1936

vertaling: hans lodeizen

on ne peut me connaître

mieux que tu me connais

tes yeux dans lesquels nous dormons

tous les deux

ont fait à mes lumières d’homme

un sort meilleur qu’aux nuits du monde

tes yeux dans lesquels je voyage

ont donné aux gestes des routes

un sens détaché de la terre

dans tes yeux ceux qui nous révèlent

notre solitude infinie

ne sont plus ce qu’ils croyaient être

on ne peut te connaître

mieux que je te connais.

De vorige keer: op 3 juni lazen we de volgende teksten:

Matthias de Koning

Wislawa Szymborską

uit: ‘het moment’ 2002

‘enige woorden over de ziel’

vertaling: gerard rasch

Annette Kouwenhoven

Shi Tiesheng

uit: ‘notities van een theoreticus’ 1996

vertaling: Mark Leenhouts

Jan Joris Lamers

Franz Kafka

uit: ‘onderzoekingen van een hond’ 1922

vertaling: Willem van Toorn 2022

Wim van der Grijn

Joseph Brodsky

‘grote elegie voor john donne’

uit: ‘de herfstkreet van de havik’ xx

vertaling: arthur langeveld

Alied Blom

Abraham Sutzkever

uit: ‘groen aquarium’1954

‘de allerlaatste blinde’

vertaling Willy Brill en Mira Rafalowicz

Maureen Teeuwen

Céleste Albaret

George Belmont (ghostwriter)

uit: ‘céleste’ ca. 1975

‘zijn soirees’

vertaling: sophie de boer

Cees Walburgh Schmidt

‘sketch six’ 2024

dialoog losjes geinspireerd op

William Blake’s ‘island in the moon’

Margijn Bosch

Samuel Beckett

vertaling: erik bindervoet

Erik Bindervoet

‘proust op het waterlooplein’

(een stuk uit 2002 dat teruggaat tot de sneeuw van 1982)

Anette Kouwenhoven

Chantal Akerman

uit: ‘mijn moeder lacht’ 2013

vertaling marine woudt

Florian Diepenbrock

Erik Ader

citaat uit: ‘oorlogen & oceanen” 2020

Enmma Eemmelts

Rutger Kopland

uit: ‘forensen tussen literatuur en wetenschap’

‘over de verhouding tussen wetenschap & poezie’

‘lijsterbessen’

‘i cavalli di leonardo’

Een geïllustreerd verslag van de avond met alle teksten en credits, haal je van de website van Discordia.

https://discordia.nl/de-republiek

Correspondentie:

riserv@gmail.com

Het kunstenaarscollektief ‘de (eerste) republiek’ wordt begin jaren negentig opgericht door een aantal Amsterdamse toneelspelers en hun gezelschappen, schrijvers, dichters, journalisten, beeldend kunstenaars, grafici en ontwerpers.

Elke eerste maandag van de maand (met uitzondering van juli en augustus) is er een presentatie waarin gelezen, voorgesteld, geïnterviewd, gespeeld en over van alles gesproken wordt. In ons meer dan dertigjarige bestaan zijn we op veel plaatsen samengekomen om vanaf de vroege jaren van deze eeuw steeds elke maand van het seizoen in De Balie post te vatten. Iedereen is ten allen tijde welkom. Het programma, het nieuwe repertoire wordt op de avond zelf voor aanvang door de dan aanwezigen vastgesteld. Er worden geen toegangsprijzen geheven. Meer weten over de voorgaande bijeenkomsten? Klik hier.

We verwachten zoals altijd, plotseling of voorbedacht, nieuwe bijdrages, discussie en reacties.

Schets voor een modern liefdesgedicht

en toch kun je wit
het beste beschrijven door grijs
een vogel door een steen
zonnebloemen
in december

vroeger waren liefdesgedichten
beschrijvingen van het lichaam
beschreven ze dit of dat
wimpers bijvoorbeeld

en toch moet je rood
beschrijven door grijs de zon
door regen klaprozen in november
lippen ’s nachts

de meest tastbare
beschrijving van brood
is die van honger
daarin schuilt
de vochtige poreuze kern
het warme binnenste
zonnebloemen ’s nachts
de borsten buik dijen van cybele

de meest bruisende
doorschijnende beschrijving
van water
is die van dorst
van as
van woestijnen
zij roept een fata morgana op
wolken en bomen die
een spiegel binnengaan

gebrek honger
afwezigheid
van lichaam
is een beschrijving van liefde
is een modern liefdesgedicht

Tadeusz Rózewicz
zomer 1965

De vorige keer op 1 april jl. lazen we de volgende teksten:

Matthias de Koning
Bertolt Brecht
Jacques Fermin Vogelaar (inleiding)
uit: ‘geschichten vom herrn k’ 1926/1956
‘verhalen over meneer keuner’
vertaling: M. en L. Coutinho 1984

Florian Diepenbrock
Mirjam Elias, Roland Sweering
uit: ‘het verlaten hotel’ 2020

Wim van der Grijn
John Berger
uit: ‘een vrouw en een man bij een pruimenboom’
‘photocopies’ 1996
vertaling: Sjaak Commandeur

Vincent Vandenberg
Irene van der Linde
uit: ‘bloed en honing’ 2023
‘ontmoetingen op de grenzen van de balkan’

Margijn Bosch
Wim Brands
uit: ‘verzamelde gedichten’ 2017
‘auf dem holzweg sein’

Merel de Groot
uit: ‘de winkel’ 2024
vervolg hoofdstuk 3: ‘de klant’
hoofdstuk 4: ‘de ander’

Alied Blom
Lisa Fittko
uit: ‘vlucht over de pyreneeën’ 1985
vertaling: Michel Bolwerk. 2023

Carel Alphenaar
Chris Keulemans
uit: ‘verzet’ 2024

Jan Joris Lamers
Frans de Waal
uit: ‘anders’ (‘different’) 2022
laatste hoofdstuk ‘het lastige van het dualisme’
vertaling: Albert Witteveen

Erik Bindervoet
uit: ‘over het werkelijkheidsgehalte van de werkelijkheid’ 2024 ‘vader opgewekt op’

een geillustreerd verslag van de avond met alle teksten en credits, haal je van de website van Discordia.

de republiek (open kunstenaarscollectief sinds 1992)

Het kunstenaarscollektief ‘de (eerste) republiek’ wordt begin jaren negentig opgericht door een aantal Amsterdamse toneelspelers en hun gezelschappen, schrijvers, dichters, journalisten, beeldend kunstenaars, grafici en ontwerpers.

Elke eerste maandag van de maand (met uitzondering van juli en augustus) is er een presentatie waarin gelezen, voorgesteld, geïnterviewd, gespeeld en over van alles gesproken wordt. In ons meer dan dertigjarige bestaan zijn we op veel plaatsen samengekomen om vanaf de vroege jaren van deze eeuw steeds elke maand van het seizoen in De Balie post te vatten. Iedereen is ten allen tijde welkom. Het programma, het nieuwe repertoire wordt op de avond zelf voor aanvang door de dan aanwezigen vastgesteld. Er worden geen toegangsprijzen geheven. Meer weten over de voorgaande bijeenkomsten? Klik hier.

We verwachten zoals altijd, plotseling of voorbedacht, nieuwe bijdrages, discussie en reacties.

De Aankondiging

Tadeusz Rózewicz (1995)

Een geïllustreerd verslag van de avond met alle credits en teksten haal je van de website van Discordia.

https://discordia.nl/de-republiek/

De republiek (open kunstenaarscollectief sinds 1992)

Op de avond van de Nationale Dodenherdenking op 4 mei om 21.00 uur zetten theatermakers en artiesten in heel Nederland zich in om deze dag van extra betekenis te voorzien. Elk jaar spelen gelijktijdig meer dan honderddertig voorstellingen die ieder op hun eigen manier betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog. Dit jaar wordt de voorstelling Stuk Stoppelman opgevoerd in De Balie. Een herbeleving van het oorlogsverleden van Marie, gespeeld door Gonny Gaakeer.

De Amsterdamse, Joodse arts Marie Stoppelman zat samen met broer Theo ondergedoken in Huize Wolfswaard in Wageningen. Een paar dagen voor Marie’s 30ste verjaardag in 1944 werden zij verraden en opgepakt. Vervolgens was hun eindstation Auschwitz. Als arts kreeg Marie de kans aan de gaskamers in Birkenau te ontkomen, werd noodgedwongen Kapo en assisteerde Mengele bij zijn gruwelijke experimenten.

Bij de bevrijding door het Rode Leger op 27 januari 1945 was Marie op sterven na dood. Ze werd in de ziekenboeg gehouden; men zei dat het geen zin had haar te verplaatsen, omdat ze niet levend aan zou komen. Deze zinnen hebben haar hele leven beïnvloed en levensdrift gegeven.

Deze kleine, pittige dame was niet stuk te krijgen en gaf alles, kosten wat het kost, om levens van kinderen te redden. Zij promoveerde, werkte in Amerika, kwam terug en werd Chef de Clinique Kindergeneeskunde in het Amsterdamse Binnengasthuis. Ondertussen leefde Mengele in Brazilië en was de meest gezochte Nazi.

Marie had meerdere officiële verklaringen afgegeven en wenste vurig dat deze sadist gepakt zou worden. Pas in 1992 bevestigde men Mengele’s dood, nadat zijn zoon DNA afstond. Tijdens Marie’s pensioen namen verdrongen herinneringen bezit van haar geheugen en beaamde zij Primo Levi; ‘Vrij, maar niet verlost’.

Stuk Stoppelman speelt ook op 5 en 6 mei in De Thomas, Amsterdam (nog niet uitverkocht):
https://dethomas.nl/activiteiten/stuk-stoppelman-5mei/
https://dethomas.nl/activiteiten/stuk-stoppelman-6mei/

Altijd als eerste op de hoogte van onze programmering

Gezien de voortdurende opwarming van de aarde als gevolg van fossiele brandstoffen, is het hoog tijd dat de mensheid haar kernenergieangst onder ogen ziet. Kernenergie is mogelijk de schoonste, veiligste en efficiëntste energiebron. Regisseur Oliver Stone verkent in ‘Nuclear Now’ de potentie van kernenergie. Na afloop van de film volgt een discussie over kernenergiegebruik: hoe groen is het eigenlijk? Wat zijn de opties voor het beheren van kernafval, en meer.

Al halverwege de 20e eeuw hebben Amerikaanse wetenschappers het potentieel van deze energiebron ontsloten. Echter, net toen de verschuiving van fossiele brandstoffen naar kernenergie momentum begon te krijgen, werd deze ontwikkeling ontspoord door een campagne die het imago van kernenergie ernstig schaadde.

Deze campagne, deels gefinancierd door de kolen- en olie-industrie, speelde in op angsten door te waarschuwen voor stralingsniveaus die in werkelijkheid onschadelijk zijn bij lage blootstelling en associeerde kernenergie onterecht met kernwapens om vrees te zaaien.

Altijd als eerste op de hoogte van onze programmering

De consumptiemaatschappij put de aarde onherstelbaar uit, daarom is het tijd om offers te brengen. Maar wie neemt het voortouw? De politiek? Grote bedrijven? Of moet de consument in actie komen? In aanloop naar hun nieuwe voorstelling verdiepen de theatermakers en muzikanten van De Warme Winkel en Touki Delphine zich in de waarde van het offer.

Ward Weemhoff en Vincent Rietveld (De Warme Winkel) interviewen deze avond wetenschappelijke en culturele specialisten. De prille schetsen van de compositie (Touki Delphine) worden voor het eerst ten gehore gebracht, en de makers laten hun spraakmakende voorstellingsconcepten live recenseren door een toonaangevend criticus.

Over De Warme Winkel

De Warme Winkel is een van de meest spraakmakende theatergezelschappen van dit moment. Ze maken nationaal en internationaal furore met geestige, brutale en intelligente voorstellingen over de meest uiteenlopende thema’s. Ze spelen op alle mogelijke podia, van groot tot klein, en richtten in 2022 samen met theatercollectief BOG, theaterbroedplaats De Sloot op in Amsterdam Nieuw-West.

Over de Sprekers

Theatercritica Hanny Alkema recenseert al 50 jaar voorstellingen. Sinds 1973 bedreef ze theaterjournalistiek in NRC Handelsblad, de Volkskrant en de laatste dertig jaar in Trouw. Vorig jaar nam ze afscheid.

Shamier Madhar is (jongeren)imam en voorzitter van het InterLevensbeschouwelijkoverleg Zoetermeer.

Birgit Meyer is hoogleraar religiewetenschap en antropoloog verbonden aan de Universiteit Utrecht en de Universiteit van Amsterdam. Haar focus ligt op de concrete wijze waarop religie door het samenspel van mensen en dingen gestalte krijgt.

Ulrike Herrmann is een Duitse journalist en auteur. In haar nieuwe boek Das Ende des Kapitalismus pleit ze ervoor dat we om de planeet te redden terug moeten naar een oorlogseconomie.

Beeld: Lonneke van der Palen

Altijd als eerste op de hoogte van onze programmering

Sperm, dead bodies, or a crucifix submerged in his urine. The American artist, Andres Serrano, is renowned for his controversial artwork. His profane images oppose the conservative values of the American government: think of Christianity, drug prohibition and a ban on lgbtqia+ rights. His latest work revolves more around outspoken political themes, such as Donald Trump and the insurrection at the US Capitol. During this evening, journalist Laila Frank sits down with Serrano to discuss art and politics.

After 9/11 Andres Serrano started working on his America series, including symbols of 9/11, photographs of 115 Americans, and his famous portrait of Donald Trump, a representation of the American Dream. In 2022, he presented his first-ever film project Insurrection, about the attack on the United States Capitol.

Exposition: America & Trump by Andres Serrano
From 23 March until 5 November, the work of Andres Serrano is exhibited in Forum Groningen.

More information about the exposition America & Trump by Andres Serrano in can be found here.

Altijd als eerste op de hoogte van onze programmering

‘Gelukszoeker’ has become an insult for immigrants who want a better life. Yet, the well-travelled, colonising Dutch have a long history of going abroad in pursuit of happiness and more. Who is entitled to seek a better life, and why? Can any country sustain so much happiness? And what tips would you add to the Fortune Hunter’s Manual?

Join us as we, four migrant writers, navigate the topic of home and belonging with provocative readings and a lively, entertaining conversation with the audience.

Share a reading
We welcome your stories, visions, and misgivings. If you’d like to join in, share a reading or propose a thought-provoking question, please get in touch – that’ll allow us to make space for various ideas and perspectives. Please send your contribution, in English and ideally limited to a page, to rokhaya.seck@debalie.nl by February 2024.