The Dissident, van Oscar-winnend regisseur Bryan Fogel (Icarus), is een documentaire-thriller die het labyrint van bedrog blootlegt achter de moord op de Washington Post-journalist Jamal Khashoggi in de Saoedische ambassade in Istanbul. Een verhaal over geld, tirannie en doorgedraaide technologie.

Met een schat aan nooit eerder vertoonde beelden en ongekende toegang tot degenen die het dichtst bij het verhaal staan, inclusief Khashoggi’s verloofde Hatice Cengiz, de Turkse politie en aanklagers, en de jonge Saoedische dissident waarmee Khashoggi samenwerkte. Al het bewijs wijst rechtstreeks naar de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman, die nergens voor is teruggedeinsd om dit verhaal in de doofpot te stoppen. De kern van de film is Khashoggi zelf, een principiële hervormer die probeerde een rechtvaardiger en open samenleving te creëren in zijn Saoedische thuisland. The Dissident is een krachtige, beangstigende blik op een internationale dekmantel, die laat zien dat in de wereld van vandaag niemand die tegen sterke krachten ingaat, echt veilig is.

Dit moet je weten voor je bezoek

De zevenjarige Sasha droomt ervan een meisje te mogen zijn, al zolang ze zich kan herinneren. Haar familie staat haar zonder aarzelen bij. Op school moet ze echter jongenskleren dragen en wordt ze anders behandeld dan haar klasgenoten. Voor Sasha is het soms moeilijk te begrijpen waarom ze niet simpelweg kan zijn wie ze is en kan dragen wat ze wil.

Petite Fille toont zowel de strijd van een gezin tegen hun vijandige omgeving als hun dagelijkse beslommeringen. In warm gefilmde scènes zien we Sasha spelen, op balletles en tijdens haar therapiesessies. Close-ups van Sasha en beelden van haar hechte gezin geven de film een zachte intimiteit. Met veel zorg schetst regisseur Sébastien Lifshitz een ontroerend portret. In Petite Fille geeft hij een kijk in het leven van een familie die vecht voor het geluk van hun dochter in een samenleving die vasthoudt aan traditionele ideeën over gender. Zijn aangrijpende en belangrijke documentaire ontving internationaal veel lof en werd in 2020 bekroond met de Grand Prix op het Filmfestival van Gent.

Shadow Game is een coming of age-verhaal, een avontuurlijke reis door Europa met pubers als onze gidsen. In deze mozaïekvertelling worden de ervaringen van jonge vluchtelingen samengesmeed tot een universeel verhaal. Zullen ze alle obstakels overwinnen en een nieuw thuis vinden?

Drie jaar lang volgden regisseurs Eefje Blankevoort en Els van Driel (De Deal) verschillende jongeren op hun tocht door Europa: van Griekenland tot Servië en van Bosnië en Herzegovina tot Italië en Nederland. De tieners doorkruisen besneeuwde landschappen en mijnenvelden, en komen onderweg agressieve grenspolitie tegen. Het bereiken van de eindbestemming is moeilijker dan ooit. Een deel van het materiaal is door de jongens zelf op hun telefoon gefilmd.

De documentaire Petite Fille volgt de zevenjarige Sasha die, zolang ze zich kan herinneren, eigenlijk een meisje wilt zijn. Hoewel ze onvoorwaardelijke steun krijgt van haar familie, is het voor Sasha moeilijk om simpelweg te zijn wie ze is. Zo moet ze op school jongenskleren dragen, en wordt ze door klasgenoten anders behandeld dan de rest. Petite Fille geeft een kijkje in het leven van een Franse familie die vecht voor het geluk van hun dochter, maar wordt geconfronteerd met een samenleving die vasthoudt aan traditionele ideeën over gender.

Met veel zorg schetst regisseur Sébastien Lifshitz een ontroerend portret van Sasha. Zijn aangrijpende en belangrijke documentaire ontving internationaal veel lof en werd in 2020 bekroond met de Grand Prix op het Filmfestival van Gent. Na de film spreken wij hem en acteur en activist Thorn Roos de Vries over Petite Fille. Hoe alomvattend is de conservatieve houding tegenover transgenders in Westerse samenleving? En op welke manier kan film hier verandering in brengen?

Sprekers

Thorn Roos de Vries, beter bekend als performer en drag king Thorn Vineyard, is een acteur en activist. Thorn Roos werd bekend door de ZAPP-tienerserie Spangas en is de eerste non-binaire acteur in een Nederlandse speelfilm: ANNE+, die in september verschijnt. Daarnaast geeft Thorn Roos voorlichting op scholen over transseksualiteit.

Sébastien Lifshitz is een Franse regisseur. In zijn films richt hij zich vaak op thema’s rondom (homo)seksualiteit. Zijn werk wordt internationaal geprezen en is meermaals geselecteerd voor grote Europese filmfestivals (oa. Cannes en Berlinale). Presque rien, een subtiel coming-out verhaal uit 2000, werd plotsklaps een internationale box-office hit.

In de documentaire Nieuw Licht: het Rijksmuseum en de slavernij volgt documentairemaakster Ida Does de totstandkoming van de tentoonstelling ‘Slavernij’ van het Rijksmuseum. De tentoonstelling is de eerste tentoonstelling van het museum over 250 jaar slavernij vanuit een gekoloniseerd perspectief.

Hoe breng je de reconstructie van de Nederlandse slavernij geschiedenis in beeld? En is met deze tentoonstelling een eerste stap gezet in het dekoloniseren van ons culturele erfgoed? Daarover gaan we in gesprek met regisseur Ida Does, curator van het Rijksmuseum Valika Smeulders, en onafhankelijk onderzoeker, adviseur en schrijfster Aspha Bijnaar. We bespreken de soms tegenstrijdige gevoelens en onherroepelijke complicaties die het samenstellen van de slavernijtentoonstelling met zich meebrengt, en de dilemma’s van de filmmaker die dit proces minutieus vastlegt. 

De film is online gratis te bekijken via de website van de NTR. Of kijk de film op 15 februari om 20:25 op NPO2.

Sprekers

Ida Does is documentairemaakster, geboren in Suriname. Haar carrière beslaat ruim dertig jaar, waarin ze zich in haar films vooral richt op (koloniale) geschiedenis en sociale (on)gelijkheid. Haar bekendste films zijn portretten van kunstenaars, zoals  Trefossa (2007) en Poetry  is an island, Derek Walcott (2013), en (Caribische)  verzetsstrijders, als Anton de Kom (2009).

Dr. Valika Smeulders is sinds 2017 hoofd van de afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum. Als onderzoeker en curator specialiseerde zij zich in het koloniale verleden en representatie. Zij was lid van de Commissie Koloniale Collecties en de commissie voor een slavernijmonument in Den Haag, en is lid van het UNESCO Memory of the World Comité, de Werkgroep Caribische Letteren en het Comité Koninkrijksrelaties. In 2019 hield zij de zesde Rudolf van Lier-lezing aan de Universiteit Leiden en ontving ze de Black Achievement Award in de categorie Onderwijs en Wetenschap.

Dr. Aspha Bijnaar is onafhankelijk onderzoeker, adviseur, schrijfster, en directeur van stichting Educatie Studio. In 2002 promoveerde ze aan de Universiteit van Amsterdam. Haar onderzoek richt zich op het gebied van (erfgoed van) slavernij. Ze is algeheel coördinator, (concept)ontwikkelaar en woordvoerder van het landelijke samenwerkingsproject Musea Bekennen Kleur, waar ruim 31 musea gezamenlijk in actie komen voor verduurzaming van diversiteit en inclusie in de Nederlandse erfgoedsector.

Nicole Terborg is journalist, presentator en debatleider voor radio, televisie en op het podium. Ze leidt uiteenlopende bijeenkomsten: van debatten en congressen tot literaire festivals. Nicole heeft drie studies afgerond: een bachelor Journalistiek, een master Religie en Levensbeschouwing en een master Journalistiek.

In 1948 kreeg de Frans-Armeense zanger Charles Aznavour een 16mm filmcamera van Edith Piaf, Het was zijn eerste camera die hij sindsdien altijd bij zich had. Tot 1982 schoot hij vele rollen vol, waarbij het filmmateriaal zijn persoonlijke dagboek werd. Aznavour filmt zijn leven, een leven als een film. Hij filmt alledaagse momenten en gebeurtenissen, plaatsten waar hij optreedt, zijn vrienden, liefdes en verdriet.

De films belandden in de opslag, waardoor niemand weet had van Aznavours filmtalent. Totdat Marc di Domenico op bezoek ging bij Aznavour die de verblufte regisseur dozen vol celluloid liet zien, de oogst van tientallen jaren filmen.

In maart 1953 wordt vier dagen lang elke fase van de plechtigheden rond de begrafenis van Jozef Stalin geobserveerd. Van de bombastische bekendmaking op 4 maart 1953 van zijn overlijden, via de eindeloze stoet rouwende mensen die hun ‘rode tsaar’ snikkend een laatste eer komen bewijzen, tot de ceremoniële bijzetting in het mausoleum. Het is allemaal vastgelegd op film.

De vaak niet eerder vertoonde beelden zijn veelal in kleur, waarbij het Kremlinrood van de bloemen, linten en vlaggen indringend afsteekt tegen de achtergrond van besneeuwde straten, grijs geklede mensen en grauwe fabrieken: ook op afstand van Moskou leggen arbeiders het werk stil om hun partijleider te gedenken. Een ronduit grotesk gebeuren – waar de regisseur nog meer recht aan doet met de feitelijke, historische informatie op het einde – dat pijnlijk aantoont hoe absurd de beleving van leven en dood is in een tiranniek regime, gebaseerd op een persoonlijkheidscultus.

Regisseur Sam Pollard toont in zijn documentaire Martin Luther King vs. The FBI hoe de vreedzame voorvechter van de Afro-Amerikaanse burgerrechtenbeweging Martin Luther King Jr, kort na zijn beroemde ‘I have a dream’ speech door de FBI werd aangemerkt als gevaar voor de toekomst van Amerika. 

Met behulp van vrijgegeven geheime staatsdocumenten en geïnspireerd op het werk van historicus en Pulitzerprijs winnaar David J. Garrow laat de documentaire zien hoe de FBI onder leiding van J. Edgar Hoover, een heksenjacht opende op King, waarbij hij constant in de gaten werd gehouden en lastiggevallen door de Amerikaanse regering.

Martin Luther King vs. The FBI is een verbijsterend relaas waarin aan de hand van archiefbeelden, scènes uit Hollywoodfilms en het commentaar van historici, publicisten en betrokkenen, wordt onthuld hoe de FBI het imago van King publiekelijk probeerde te schaden vanaf eind jaren 50 tot aan het moment dat hij werd vermoord in 1968.

Een aangrijpend portret van Oliver Sacks en zijn avontuurlijke leven. Hij is ’s werelds beroemdste neuroloog; een bijzonder innemende, onconventionele en briljante wetenschapper. Maar dat er überhaupt iets van hem terecht kwam, blijkt niet minder dan een wonder. Deze wijze, vrolijke dokter was een groot deel van zijn leven, zoals zijn collega het bondig verwoordt, ‘a supreme fuck-up’. Een buitenstaander die, worstelend met zijn seksualiteit en zijn uitbundige, en vaak ook extreme gedrag, wel meerdere levens lijkt te hebben geleefd.

Op eenentachtigjarige leeftijd, met nog een half jaar te leven, vertelt hij nog één keer een wonderbaarlijke levensgeschiedenis. Die van hemzelf. Een ontroerend uniek verhaal over een tedere unieke man.

Diep in de bossen van Piemond in Noord-West Italië zoekt een groep oude mannen samen met hun trouwe honden naar ’s werelds duurste ingrediënt: de witte Alba truffel. Een fabelachtig, waargebeurd verhaal over de inwoners van een vergeten, kleine gemeenschap, die geestdriftig proberen hun buitengewone levensstijl te behouden en hun land te beschermen.

De witte Alba truffel is ondanks de verregaande moderne technologie nog niet gecultiveerd. De mannen zijn van generatie op generatie geoefend in het zoeken naar de truffels en ze worden begeleid door hun goed getrainde honden met hun scherpe reuk. Ze leiden een eenvoudig en rustig bestaan in harmonie met hun honden en de schilderachtige omgeving. Ze zijn niet gebonden aan een mobiele telefoon of internet en hechten belang aan het onderhouden van persoonlijk contact met de medebewoners in hun kleine gemeenschap.

Terwijl de voorraad van de witte Alba truffel afneemt, groeit de vraag naar dit product. Door de klimaatverandering, de ontbossing en het gebrek aan jonge mensen die de traditie wil voortzetten, is de delicatesse felbegeerder dan ooit en het goedbewaarde geheim van de truffelzoekers dreigt verloren te gaan. Bovendien bewaken de mannen meer dan het mysterie rond de Alba truffel: de sleutel tot een rijk en zinvol leven.