Kunnen bomen met elkaar communiceren? Hebben ze een geheugen en een sociaal leven? Boswachter en bestsellerauteur Peter Wohlleben onderzoekt deze vragen en geeft een kijkje in de verborgen wereld van de bossen.

Heel de wereld praat over het milieu, maar toch lukt het vaak niet om naar de natuur zelf te luisteren. Het is voor Duitse boswachter Peter Wohlleben inmiddels een missie geworden om dit te veranderen. Met zijn non-fictie bestseller ‘Het Verborgen Leven van Bomen’, die inmiddels in meer dan veertig landen is verschenen, laat Wohlleben de verborgen wereld van de bossen zien, het zogenaamde ‘Wood Wide Web’ van bomen die met elkaar communiceren.

De diefstal van twee kapitale schilderijen is het begin van een onwaarschijnlijke vriendschap. Aan de hand van bewakingscamerabeelden spoort de gedupeerde kunstenaar de drugsverslaafde dief van haar werk op en confronteert hem in de rechtbank. Als compensatie vraagt ze hem te poseren voor een portret. De schilderssessies gaan gepaard met diepgaande gesprekken en er ontstaat een bijzondere band.

In The Photograph ontketent één foto een wervelwind van bijzondere verhalen. Over New York en haar zwarte bewoners, over trots en traditie, over de kracht van fotografie, en over de grootvader van regisseur Sherman De Jesus. In het kader van Black Achievement Month bespreekt De Jesus, samen met hoogleraar Caribische geschiedenis Alex van Stipriaan, de film in De Balie.

Regisseur Sherman De Jesus heeft één foto van zijn grootvader: een zwart-wit portret van een trotse man in New York in een wit tropenpak, gemaakt door fotograaf James Van Der Zee (1886-1983). Van Der Zee bracht zwarte mensen in beeld zoals ze zelf graag gezien wilden worden: in hun mooiste pak, als de mensen die ze waren.
In The Photograph ontdekt De Jesus de revolutie die Van Der Zee’s werk ontketende en hoe het gedachtegoed van de Harlem Renaissance nog overal in Harlem voortleeft.
Tijdens Black Achievement Month en aan de hand van de film bespreken we met De Jesus het straatleven van Harlem en de veranderingen die het ondergaat. Voorafgaand aan de film geeft Hoogleraar Caribische geschiedenis Alex van Stipriaan een lezing over de fotografie- en beeldcultuur op Curaçao in de jaren twintig.

Met:

Sherman De Jesus is mede-oprichter – en was de eerste vijf jaar festivaldirecteur – van het Nederlands Filmfestival. Hij initieerde de eerste Nederlandse Filmmarkt en de Cinema Militans Lezing, was lid van de Gouden Kalf jury en bestuurslid van het Stimuleringsfonds Culturele Media Producties. Tegenwoordig is hij voornamelijk werkzaam als regisseur en producent.

Prof. dr. Alex van Stipriaan (1954) is historicus van het Caribisch gebied en de Caribische diaspora. Hij promoveerde in 1991 cum laude op een studie over de plantagekolonie Suriname tijdens de slavernij. Sindsdien beweegt hij zich op het snijvlak van geschiedenis, cultureel erfgoed-studies, antropologie en kunststudies. Hij was voor 34 jaar verbonden aan de Erasmus Universiteit en werkte daarnaast ook lang bij het Tropenmuseum en enkele jaren voor het  Koninklijk Instituut voor Taal-Land- en Volkenkunde, KITLV.

Dit is een Testen voor Toegang-evenement. Lees hier wat je moet doen voor je bezoek.

Let op: bij binnenkomst vragen we om een vaccinatie- of testbewijs. Lees hier wat je moet doen voor je bezoek.

The Andes Mountains in Chile form the backdrop to what at first glance looks like a charming tourist attraction. But visitors who book a tour of Villa Baviera are told all about former Nazi Paul Schäfer’s reign of terror here in the 1960s.

After the death of this sect leader, more than a hundred of his German followers continued to live in Colonia Dignidad. These now-elderly residents tell their stories – sometimes frankly, sometimes hesitantly – about the physical and sexual abuse that took place. And about the crimes they were forced to commit. The landscape that seems so serene at the start of the film mutates into a sinister witness to the past. Songs of Repression shows how traumatic events can change a human life.

After the film, we’ll talk to directors Marianne Hougen-Moraga and Estephan Wagner via Zoom call about the film and its uncomfortable subject. What are the challenges they faced? How did they excavate the painful and hidden memories, while keeping their distance and stay critical at the same time?

Speakers

Marianne Hougen-Moraga graduated with a Master’s degree in film studies from Copenhagen University. She also holds a master in screen documentary from Goldsmiths College. Hougen-Moraga has directed a number of short documentaries, such as Returned (2011), which premiered at CPH:DOX, and Sea of Sorrow – Sea of Hope (2017), which was nominated for a Danish Robert Award for best short documentary. Her feature documentary debut is Songs of Repression (2020), which she has directed with Estephan Wagner.

Estephan Wagner has worked as documentary director for over a decade, always approaching his themes from the point of view of his protagonists. Estephan was born and raised in Chile. In Santiago he studied Theater at the International School of Image and Gesture, and afterwards worked as both actor and director. Later he moved to Germany, where he studied Film Editing. The films he directed have been both successful on the international festival circuit (playing at over 150 festivals and winning 32 awards).

Please note; upon arrival we ask for a vaccination- or test certificate. Read here everything you need to know when visiting De Balie

De Australiër Ben Felten (51) wordt als tiener gediagnosticeerd met een degeneratieve oogziekte, waardoor hij halverwege de dertig volledig blind raakt. Dat weerhoudt hem er niet van zijn jongensdroom na te jagen. Ben wil namelijk niets liever dan professioneel motorcoureur worden. Samen met voormalig Grand Prix-kampioen Kevin Magee (57) probeert hij het wereldsnelheidsrecord op land te verbreken en zichzelf te kronen tot de rapste blinde motorrijder ter wereld. Tijdens deze intense reis kruisen de paden van Ben en Kevin die van de dertienjarige Jed, die zijn weg in het leven nog niet weet te vinden en lijdt aan een vergelijkbare oogaandoening.

Lourdes is een klein stadje in het zuiden van Frankrijk waar 160 jaar geleden de Maagd Maria verscheen aan Bernadette Soubirous. Nu is het een plek waar dagelijks duizenden pelgrims uit de hele wereld samenkomen in de hoop op een wonder.

Al tientallen miljoenen mensen streelden de rots in de grot van Lourdes. Ze lieten er een afdruk achter van hun dromen, hun verwachtingen, hun hoop en hun verdriet. In Lourdes komen kwetsbaren en behoeftigen samen. Het heiligdom is een schuilplaats voor pelgrims, in al hun naaktheid. Letterlijk – wanneer ze zich uitkleden om te baden in de bronnen – en figuurlijk – in een direct, bijna lijfelijk contact met de Heilige Maagd.

Filmmakers Thierry Demaizière en Alban Teurlai trokken eropuit om deze pelgrims te ontmoeten. De ernstig zieken en hun verzorgers, zwervers, soldaten en sekswerkers. Ze luisterden naar hun gefluisterde gebeden en hun door beproeving getekende levens. In de documentaire laten de filmmakers zien dat Lourdes veel meer is dan een heilige plaats. Het is een groots theater van het leven waar aangrijpende levensverhalen verteld worden. Een plek waar ook gedanst en gelachen wordt. En hartverscheurend gehuild bij het afscheid want “als je in Lourdes bent, kun je je laten zien zoals je bent”.

In Shadow Game volgen we jonge vluchtelingen die zonder ouders door Europa trekken, op zoek naar een nieuw thuis. Het resultaat is een aangrijpend coming of age-verhaal. Deze mozaïekvertelling maakt een universeel verhaal van de ervaringen van de nog jonge vluchtelingen. Zullen ze alle obstakels overwinnen en een nieuw thuis vinden?

Drie jaar lang volgden regisseurs Eefje Blankevoort en Els van Driel (De Deal) verschillende jongeren op hun tocht door Europa. Van Griekenland tot Servië en van Bosnië en Herzegovina tot Nederland. Speciaal voor Wereldvluchtelingendag heeft De Balie een extra voorstelling van Shadow Game geprogrammeerd. Hierbij zullen regisseur Eefje Blankevoort en een van de hoofdpersonen Mohammed Al Khalefa, tweede kamerlid Jasper van Dijk (SP) en eerste kamerlid Petra Stienen (D66) aanwezig zijn en onder leiding van Bahram Sadeghi met elkaar en het publiek in gesprek gaan.

Sprekers

Petra Stienen is auteur, strategisch adviseur, coach en gespreksleider. Eén dag in de week is ze senator in de Eerste Kamer voor D66. Ze is tevens delegatieleider van de Nederlandse delegatie van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa. 

Jasper Van Dijk is lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal voor de SP.  Hij richt zich op  Europa, ontwikkelingssamenwerking, defensie, asiel en migratie. 

Eefje Blankevoort studeerde Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Tussen 2002 en 2006 verbleef zij met grote regelmaat in Iran, waar zij studeerde, een archief samenstelde voor het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en werkte aan haar boek Stiekem kan hier alles. Eefje heeft zich sindsdien ontwikkeld tot een journalistieke duizendpoot; ze schrijft artikelen en boeken,  maakt interactieve projecten, tentoonstellingen en documentaire films. Naast haar journalistieke werk is Eefje bestuurslid van Storytelling centrum Mezrab, en audiocollectief Grenzeloos Geluid. Ze is mede-oprichter van journalistiek productiebureau Prospektor. 

Mohammed Al Khalefa is een van de hoofdpersonen uit Shadow Game. Momenteel woont hij met zijn oudere broer Saleh in Rotterdam. Hij gaat naar school en werkt in een supermarkt. Zijn moeder en zussen zijn nog altijd in Syrië. 

Bahram Sadeghi werkt als freelance regisseur en presentator. Daarnaast schrijft Sadeghi voor verschillende landelijke bladen en organiseert hij debatten. “Als een documentaire-liefhebber, dacht ik dat ik ondertussen zowat alles wat met vluchtelingen en migranten te maken had gezien te hebben. Ik had het mis. Shadow Game is zo gelaagd dat ik niet weet waar ik moet beginnen: de -fysieke- pijn van de hoofdrolspelers die welhaast invoelbaar wordt? De ontreddering in hun ogen? Of juist de kracht van de jeugd die zich door niets en niemand laat tegenhouden? ‘Do or die’, zegt de 15-jarige Fouad uit Afghanistan halverwege de documentaire. Eén ding staat vast: de kijker zal niet de zaal met droge ogen verlaten.”

Frank Zappa (1940-1993) was een muzikaal vernieuwer met een maatschappijkritische en scherp analytische kijk op de wereld, een enigmatisch rockster en een van de belangrijkste componisten van de 2e helft van de 20ste eeuw. Tijdens zijn leven bracht hij meer dan zestig albums uit en na zijn dood liet hij naast vier kinderen en een echtgenote, een indrukwekkend archief na onder de noemer The Vault. Regisseur Alex Winter (Bill & Teds Excellent Adventure) kreeg voor deze langverwachte documentaire onbeperkt toegang tot de optredens, interviews, familietaferelen en animatiefilmpjes en verkent het privéleven achter de gigantische muzikale carrière. Het project omvat duizenden uren zorgvuldig gedigitaliseerd beeld en geluid (mede mogelijk gemaakt door een crowdfunding onder meer dan 10.000 Zappa fans) en leidde tot een fascinerend portret met nog nooit eerder vertoond materiaal. Met medewerking van Zappa’s weduwe Gail Zappa en artiesten/muzikanten als Mike Keneally, Ian Underwood, Steve Vai, Pamela Des Barres, Bunk Gardner, David Harrington, Scott Thunes, Ruth Underwood , Ray White e.a.

I want to tell Frank’s story without making a biopic; to make a music doc without making a music doc. And I think that’s just how Frank would have wanted it.

Alex Winter

Een hartveroverende en onvergetelijke film over Gunda, een varken dat op een idyllische boerderij in Noorwegen 12 biggen grootbrengt. In het mooiste zwart-wit gefilmd, met alleen de geluiden van de dieren zelf en hun omgeving, worden Gunda en haar biggen, wat koeien en een eenbenige kip, liefdevol en glorieus in beeld gebracht; extreem vertederend en hartverscheurend tegelijkertijd.

Als vierjarige had Victor Kossakovsky een tijd lang een biggetje als zijn beste vriend. Het werd de bron voor zijn allereerste filmidee; een film over boerderijdieren, met een varken in de hoofdrol. Maar, terwijl hij uitgroeide tot een van de beroemdste documentaire regisseurs van de wereld, kreeg hij deze film maar niet van de grond. Tot na een kwart eeuw, de tijd eindelijk rijp bleek te zijn. In zijn zoektocht naar de ”Meryl Streep” onder de varkens vond hij Gunda. Hij zag het meteen: “Zij is zo krachtig in haar gezicht”. Haar volgen we terwijl zij biggen krijgt, ze verzorgt en opvoedt, ze uitfoetert als ze te lang klieren of de achterblijver weer liefdevol naar de groep duwt.

Het is wonderbaarlijk meeslepend om te zien hoe de biggen opgroeien, hun omgeving onderzoeken en steeds volwassener worden. Het magnifieke camerawerk draagt daar enorm aan bij. Het zwartwit geeft het gras, de bloemen, de kippen en de varkens een diepte en intensiteit die je nog meer laten opgaan in alle belevenissen en ontdekkingen. Een unieke film, die sinds de première op filmfestival Berlijn een ware zegetocht maakt en Joaquin Phoenix en Paul Thomas Anderson als grootste fans heeft.

In 1948 kreeg de Frans-Armeense zanger Charles Aznavour een 16mm camera van Edith Piaf. Sindsdien nam hij deze camera overal mee naartoe en registreerde hij alledaagse momenten: gebeurtenissen, plaatsen waar hij optrad, zijn vrienden, liefdes en verdriet. Tot 1982 schoot hij vele filmrollen vol en maakte zo een visueel dagboek.

Een paar maanden voor zijn dood bekeek Aznavour het materiaal met regisseur Marc di Domenico en besloot er een film van te maken. Zijn film. Aznavour, Le Regard de Charles is een muzikale autobiografie van een filmtalent vermomd als chansonnier. Na de vertoning van de film gaan wij in gesprek met zangeres Ellen ten Damme over de man Aznavour. Ten Damme stond in Aznavours voorprogramma, kreeg zangtips van hem, en bracht tal van muzikale odes aan de legendarisch chanson zanger. Hoe herinnert zij zich Aznavour? En hoe zal hij door anderen worden herinnerd?

Spreker

Ellen ten Damme is zangeres, actrice, muzikant, circusartieste, componiste, danseres en schrijfster. Ze speelde in uiteenlopende speelfilms zoals De Kleine Blonde Dood en De Tranen van Maria Marchita. Voor die laatste rol werd ze genomineerd voor een Gouden Kalf. Ze schrijft haar eigen liedjes, speelt viool, piano en gitaar en is wellicht een van de beste zangeressen van haar generatie. Samen met haar achtkoppige superband The Magpie Orchestra tourt ze komende periode rond met de show Casablanca: een muzikale ode aan de chansonniers en entertainers van de vorige eeuw, besprenkeld met een vleugje mystiek vanuit de oude culturen.