Foto: Nichon Glerum

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen gaan we aan de hand van Happy Hour, een vlijmscherpe parodie op de Nederlandse politiek van theatergroep mugmetdegoudentand, in gesprek met politiek verslaggever Floor Bremer (RTL Nieuws) en mediawetenschapper Rens Vliegenthart.

Hoe gaan we de polarisering en het wij-zijdenken in de samenleving tegen? Wat blijft er over van de waarheid in de politieke arena als stemmers zich steeds verder ingraven in hun eigen bubbel? Een avond die je laat nadenken over je eigen stemgedrag.

Drie vrouwen ontmoeten elkaar in een bar. Al snel komen ze lijnrecht tegenover elkaar te staan, en ontstaan discussies die niet alleen grappig, intelligent en doordrenkt van absurditeit zijn, maar die ook vragen oproepen. Wie heeft er gelijk, en welke mening deugt?

Na afloop van de voorstelling gaan we in gesprek met Floor Bremer, politiek verslaggever bij RTL Nieuws, en met Rens Vliegenthart die zich als mediawetenschapper bezighoudt met de interactie tussen media en politiek en de effecten van mediaberichtgeving op kiezers.

Happy Hour wordt gebracht door Lineke Rijxman, Malou Gorter en Rosa van Leeuwen. De tekst werd geschreven door Lineke Rijxman, met bijdragen van Sheila Sitalsing en theatermakers Rebekka de Wit en Joan Nederlof.

Na afloop van de voorstelling volgt een gesprek over politiek en polarisatie met politici en journalisten.

Marjolein Moorman groeide op in een rood nest, in één van de rijkste gemeenten van Nederland. Nu is ze wethouder Onderwijs, Armoede en Inburgering in Amsterdam, waar ze strijdt voor gelijke kansen voor iedereen, ook voor personen die niet in Wassenaar geboren zijn.

In het boek Rood in Wassenaar vertelt Marjolein Moorman over haar jeugd, haar pad richting het wethouderschap en haar idealen.

In het neoliberale Nederland van 2022 moet iedereen alles kunnen bereiken in het leven, op eigen kracht. Succes is je eigen verdienste, maar als je faalt is dat ook je eigen schuld. Is dat wel eerlijk, en wenselijk?

In dit programma gaan we met elkaar in gesprek over de wijze waarop we kunnen komen tot een kansrijk leven voor iedereen, in een samenleving waarin we ons bewustzijn van klassenverschillen en de ongelijke kansen die daarmee gepaard gaan. Hoe nemen we die ongelijkheid weg?

Every year more and more people get diagnosed with advanced forms of cancer or other incurable diseases. And medical experts expect this figure to steadily rise over the coming decades.

Such a diagnosis has a huge impact on a patient’s life, and it is up to medical professionals to deliver them the bad news and to continue conversations during the ensuing illness trajectory. But are they properly equipped to deal with this difficult task?

Tonight we will discuss the future of the bad news conversation. What do patients and their families need from their doctors? Is it better to be as transparent as possible about disease diagnosis and prognosis, or does this depend on the individual context? And is there even a good way to tell someone that they are dying? In this talk we will explore these questions further with the help and personal experiences of doctors, patients and other experts.

About the speakers

Anthony Back, MD is a co-founder of VitalTalk, a national nonprofit that provides innovative, interactive clinician and faculty development courses to improve communication skills on an individual and institutional level. Dr. Back is a professor of medicine at the University of Washington in Seattle, and the Fred Hutchinson Cancer Research Center.

Ingeborg van Beek is a communication expert and the author of the book Levenshaast. In 2013 she was diagnosed with an incurable brain tumor.

Jonathan Koffman is a Reader in Palliative Care at Cicely Saunders Institute (King’s College London). Prior to coming to King’s, Jonathan worked for the National Health Service (NHS) as a public health specialist.

Eveliene Manten-Horst is the director of Nationaal AYA ‘Jong & Kanker’​ Zorgnetwerk, a network for young adolescents with cancer.

Marike de Meij is a general practitioner and Head of Palliative Care at OLVG Hospital in Amsterdam.

Sabine Netters works as an internist-oncologist at Isala Hospital in Zwolle. Within Isala she is the supervising consultant of the palliative care team. Together with lung specialist Sander de Hosson she founded Carend, a center for palliative care.

Anne Rios is the Principal Investigator and Head of the imaging center of Princess Máxima Center for Pediatric Oncology. Dr. Rios developed a unique imaging technique to visualize intact organ/tumor in 3D. Her group is now implementing this 3D methodology and other advanced imaging techniques to decipher the cellular and molecular mechanisms governing pediatric cancer initiation and progression in a developing organ.

Artist and sociologist Lotte de Schouwer is the author of Overlijdensberichten (‘Obituaries’), about the death of her partner Michiel, who died from a brain tumor, and the grief that followed.

This program is made in collaboration with Dr. Liesbeth van Vliet and Dr. Annemarie Samuels.

Liesbeth van Vliet works as a Dutch Cancer Society Young Investigator/Assistant Professor at the Department of Health, Medical and Neuropsychology at Leiden University. She studies how communication can heal and harm when patients are confronted with a serious, life-threatening illness. Liesbeth was a NIAS-KNAW 2019/2020 Fellow.

Annemarie Samuels is Associate Professor at the Leiden Institute of Cultural Anthropology and Development Sociology. Annemarie is Principal Investigator of the ERC project “Globalizing Palliative Care? A Multi-sited Ethnographic Study of Practices, Policies and Discourses of Care at the End of Life. 

Hoe kijken Indonesiërs terug op 350 jaar Nederlandse overheersing? Wat leren kinderen op Indonesische scholen over deze periode, en de onafhankelijkheidsoorlog die volgde? En hoe kijken Indonesiërs nu naar Nederland?

De afgelopen tijd krijgt de koloniale tijd in voormalig Nederlands-Indië veel aandacht in Nederland. In boeken, films en een nieuw onderzoek door de overheid wordt gereflecteerd op een periode waar veel Nederlanders lang liever niet over praatten. 

De manier waarop wij in Nederland terugkijken op onze koloniale geschiedenis – als we dat al doen – is gekleurd, of we dat nou willen of niet. Wat er verteld wordt, en hoe, verschilt naar gelang de tijd en plaats, en de belangen van degene die de geschiedenis schrijft. Wat een kind op school in Amsterdam leert over wat we destijds Nederlands-Indië noemden, is heel anders dan wat er op scholen in Jakarta wordt onderwezen. 

De Volkskrant wilde weten hoe Indonesiërs naar de periode van Nederlandse overheersing kijken, en organiseerde een enquête onder de 15 miljoen lezers van de Indonesische geschiedeniswebsite Historia.id. In dit programma praten we met Indonesiërs en Nederlanders over de resultaten van dit onderzoek.

Over de sprekers:

Michel Maas is journalist en schrijver en was achttien jaar correspondent in Indonesië. Hij begon er in 2001 voor de Volkskrant en werkte vanaf 2007 ook voor de NOS. In 2019 keerde hij terug in Nederland en tegenwoordig werkt hij als zzp’er in de journalistiek – als eindredacteur, onderzoeksjournalist, verslaggever. Ook is hij vanwege zijn kennis van Zuidoost-Azië als Associate Fellow verbonden aan het Instituut Clingendael. 

Erik Ex is werkzaam als docent geschiedenis op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam. Daarnaast is hij onderwijscolumnist voor Trouw en lerarenopleider bij de Universiteit van Utrecht.

Yulia Pattopang werkt als schrijver, programmamaker, en historicus en is gespecialiseerd in de postkoloniale geschiedenis van Indonesië. Yulia is geboren en getogen in Indonesië en kwam als student Koloniale Geschiedenis en Globalisering aan de Universiteit Leiden naar Nederland. Ze werkte voor verschillende instanties waar de Indonesische geschiedenis en gemeenschap in Nederland centraal staat, onder andere voor Radio Nederland Wereldomroep als journalist bij de Indonesische redactie en als onderzoeker/producent voor een project van het Indisch Herinneringscentrum, genaamd Huizen van Aankomst.

Antheun Janse werkt als docent geschiedenis op Het Baarnsch Lyceum en is daarnaast werkzaam als voorzitter van de Commissie Wereldgeschiedenis van de Vereniging van docenten in Geschiedenis en staatsinrichting Nederland (VGN), die als doelstelling heeft meer wereldgeschiedenis in de klas te krijgen.

Esmée Begemann is theaterregisseur, gespreksleider en performer en zet zich met haar werk in voor het debat over dekolonisatie en diversiteit in Nederland en Europa. Ze is nauw betrokken bij Theater voor Keti Koti en bij het Indisch Herinneringscentrum in Den Haag. Momenteel werk ze in het kader van het het Jakop Ahlbom Company Talentontwikkelingstraject samen met Ruth Borg aan Remains of Violence, een voorstelling waarin de nasleep van geweld wordt onderzocht. In 2023 zal ze samen met Naomie Pieter de ITA JR regisseren.

Martin Bossenbroek is historicus en werkte onder andere voor de Universiteit Leiden, de Koninklijke Bibliotheek (KB) te Den Haag en de Universiteit Utrecht. Ook is hij auteur van een aantal historische klassiekers, waaronder De Boerenoorlog (winnaar van de Libris Geschiedenisprijs). Zijn nieuwste boek De wraak van Diponegoro belicht het begin en het einde van Nederlands-Indië, zoals dat werd beleefd en mede vormgegeven door Nederlandse én Indonesische hoofdrolspelers

Feba Sukmana is presentator en redacteur voor het onderwijsjournalistieke platform Erasmus Magazine van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Feba is geboren en getogen in Indonesië, studeerde literatuur in Jakarta en kwam in 2007 naar Nederland om Dutch Studies te studeren aan de Universiteit Leiden. Ze is gespecialiseerd in Indische letteren en postkoloniale literatuur.

Arnon Grunberg gaat met socioloog Abram de Swaan in gesprek over zijn werk. De Swaan bestudeert hoe massageweld en massamoord zich kunnen voltrekken, en hoe het komt dat de ene groep zich tegen een andere keert.

De Swaan schreef onder meer het boek Compartimenten van de vernietiging, waarin hij genocidale regimes en hun daders onderzoekt, en Tegen de vrouwen, waarin hij onderzoek doet naar waar het wereldwijde mannelijke verzet tegen de opmars van vrouwen vandaan komt. Grunberg bevraagt De Swaan over de massa, schuld, eer en daderschap.

Abram de Swaan is emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Van 1973 tot 2007 was hij hoogleraar sociologie en vanaf 2001 ook universiteitshoogleraar sociale wetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Hij doceerde o.a. aan het Collège de France in Parijs en aan Columbia University in New York. Tot zijn succesvolste boeken behoren Amerika in Termijnen, De mens is de mens een zorg, Zorg en de staat, De mensenmaatschappij, Woorden van de wereld en Compartimenten van vernietiging. Zijn werk verscheen in twaalf talen. Hij was jarenlang columnist voor NRC Handelsblad en ontving in 2008 de P.C. Hooft-prijs voor zijn volledige oeuvre.

Arnon Grunberg Ontmoet…
‘Arnon Grunberg Ontmoet…’ is een gesprekkenreeks in De Balie waarin Arnon Grunberg spreekt met prominente denkers, schrijvers, kunstenaars, en politici. Grunberg sprak onder anderen met Marlene Dumas, Zadie Smith, Tomas Sedlacek, Ulrich Seidl, Deborah Feldman en Damiaan Denys.

Het openhouden van scholen is één van de prioriteiten in het coronabeleid. Toch heeft het onderwijs de deuren meermaals moeten sluiten. De vraag die centraal staat: hoe houden we de scholen veilig open? Moeten we het onderwijs tegen elke prijs draaiende houden? En naar welk advies moeten we luisteren, nu iedereen iets anders lijkt te zeggen?

Sluiting van scholen – en dus onderwijs op afstand – leidt tot leer- en ontwikkelingsachterstanden, en juist kinderen uit kwetsbare groepen worden hard geraakt als de reguliere lessen niet doorgaan. Op advies van het OMT besloot het kabinet om de kerstvakantie te verlengen voor het onderwijs.

Ondanks stijgende besmettingscijfers gaat het primair en voortgezet onderwijs begin dit jaar weer open. “Tweeënhalf miljoen leerlingen hebben nu weer de mogelijkheid om naar school te gaan en dat is iets om je over te verheugen,” zegt demissionair onderwijsminister Arie Slob. Terwijl het onderwijs nog wacht op een langetermijnstrategie, hoeven we op dit moment geen aanvullende maatregelen te verwachten. Het demissionaire kabinet houdt vast aan de maatregelen die ook voor de kerstvakantie binnen de scholen doorgevoerd werden.

In dit programma praten we met onderwijzers, experts uit de politiek en de wetenschap over de moeilijke vraag hoe we gezond en zonder onoverbrugbare leerachterstanden uit deze crisis komen.

Let op: dit programma vindt plaats in ITA. Het gesprek wordt gehouden in het Engels.

De kloof tussen arm en rijk, tussen stad en platteland en tussen de elite en de arbeidersklasse wordt almaar groter. Wat zijn de gevolgen daarvan, en hoe ontwikkelen deze verhoudingen zich? Deze thema’s vormen de rode draad in het werk van Édouard Louis, de Franse schrijver die de afgelopen jaren door een breed publiek werd omarmd.

In deze editie van Sign of the Times praten we met Louis over die kloof, die hijzelf als gevierde schrijver uit een arbeidersgezin als geen ander kent. Wat zijn de politieke en maatschappelijke oplossingen voor de problemen die door deze tweedeling worden veroorzaakt, en welke rol speelt Louis zelf? Kan hij zijn onafhankelijkheid en radicale denkbeelden behouden, nu hij een van de meest succesvolle schrijvers van Europa is geworden? En hoe ziet hij de toekomst van Frankrijk en Europa in?

Édouard Louis

De 29-jarige Franse schrijver Édouard Louis debuteerde in 2014 met het autobiografische Weg met Eddy Bellegueule, over zijn jeugd als homoseksueel in een arm arbeidersgezin. Hij goeide sindsdien uit tot een wereldwijde literaire sensatie, en een belangrijke stem in het politieke debat in Frankrijk.

Sign of the Times

Tijdens Sign of the Times onderzoeken Internationaal Theater Amsterdam en De Balie dé maatschappelijke thema’s van vandaag tijdens een unieke combinatie van theater en gesprek. In eerdere afleveringen gingen Femke Halsema en Thierry Baudet in debat over identiteitspolitiek, spraken we over de woede van Catalanen met de uit Spanje gevluchte Carles Puigdemont, wierp Franse schrijver Kamel Daoud zijn licht op koloniale identiteit, en werkten David Van Reybrouck, Ivo van Hove, het ITA-ensemble en De Balie samen aan een theatrale voorstelling naar aanleiding van Reybrouck’s boek Revolusi.

Guantánamo Bay bestaat twintig jaar. Mohamedou Ould Slahi zat er veertien jaar gevangen, zonder dat er ooit een aanklacht tegen hem werd geformuleerd. Samen met hem kijken we terug op de afgelopen twintig jaar.

Wat zijn de gevolgen van de ‘extraordinary rendition’, ingesteld door toenmalig president Bush na 9/11, die martelingen en ontvoeringen mogelijk maakten en waarmee de Verenigde Staten gevangenen al hun grondrechten ontnamen zonder juridische grond. Hoe verder te leven als The land of the free al jouw vrijheden afpakte? En hoe te kijken naar Europa, het continent waar men zegt mensenrechten hoog in het vaandel te hebben, maar wat wegkeek? 

In 2015, terwijl Ould Slahi nog in Guantánamo Bay vastzat, verscheen zijn boek Guantánamo Diary, waarin hij zijn ervaringen in de gevangenis beschreef. In 2016 werd Ould Slahi vrijgelaten, zonder ooit aangeklaagd te zijn. Hij verhuisde terug naar Mauritanië. De film The Mauritanian is gebaseerd op zijn levensverhaal. Hij schreef de tekst voor de voorstelling Freedom van NITE en het boek The Actual True Story of Ahmed and Zarga.

Mohamedou Ould Slahi is op uitnodiging van De Balie en NITE (Club Guy & Roni en Noord Nederlands Toneel) en een jaar lang in Nederland als schrijver/maker in residence.

Terugkijktip:

Wat is vrijheid voor jou, wat betekent dit voor de vrijheid van anderen, en hoe draag jij bij aan vrijheid?

Senna Maatoug gaat op bezoek bij het IJburg College om met de studenten in gesprek te gaan over vrijheid, democratie en actief burgerschap.

Het Nationaal Gesprek over Vrijheid is een gesprek tussen generaties, tussen studenten van het middelbaar beroepsonderwijs en bestuurlijk Nederland over burgerschap en democratie. Hoe krijgen we onze vrijheden weer terug? In wat voor maatschappij willen we leven en hoe werken we hier naartoe?

Mondkapjesplicht, gelimiteerd contact met geliefden, de eerste avondklok sinds de Tweede Wereldoorlog: 2020 was een crisisjaar. Nooit eerder werd deze generatie dusdanig in haar vrijheden beperkt. Nu de open samenleving weer in toenemende mate mogelijk is, zijn live gesprekken over vrijheid of de beperking daarvan belangrijker dan ooit.

Kijk op de pagina van Nationaal Gesprek over Vrijheid voor meer informatie en komende editie

-dit is het voorlopige programma van
‘de republiek’ vanuit ‘de balie’

-maandag 3 januari 2022

-aan iedereen
-gelukkig nieuwjaar!

-bijzonderheid:
-de opvoering vindt plaats zonder publiek in de salon van de
balie.
-er wordt opgenomen en live uitgezonden via balie tv.
–vanaf 20 uur 30 in de avond.

-op de lijst:
-hans andreus, anton tsjechov, j. slauerhoff, judith herzberg, k
michel, wg sebald, jef last, anna achmatova, c buddingh,
friedrich nietzsche, olga tokarczuk, peter handke, franz kafka,
seamus heaney, john maxwell coetzee, svetlana aleksijevitsj,
orhan pamuk, emily dickinson, patrick modiano ea.

-we verwachten zoals altijd plotseling nieuwe bijdrages,
discussies en reacties.
-dit repertoire bestaat uit voorgenomen reprises en creaties.
vlak voordat we beginnen, ter plekke, wordt op genoemde datum de
nieuwe lijst gemaakt.

‘de republiek’
(open kunstenaarscollectief sinds 1992)

-liggen in de zon
ik hoor het licht het zonlicht pizzicato
de warmte spreekt weer tegen mijn gezicht ik lig weer dat gaat
zo maar niet dat gaat zo
ik lig weer monomaan weer monodwaas van licht.
ik lig languit lig in mijn huid te zingen
lig zacht te zingen antwoord op het licht
lig dwaas zo dwaas niet buiten mensen dingen
te zingen van het licht dat om en op mij ligt.
ik lig hier duidelijk zeer zuidelijk lig zonder
te weten hoe of wat ik lig alleen maar stil
ik weet alleen het licht van wonder boven wonder
ik weet alleen maar alles wat ik weten wil.

-hans andreus