De troonrede die de koning dit jaar uitsprak bevatte weinig aanknopingspunten voor het onderwijs. Het lerarentekort bleef onbenoemd, er werd alleen gesproken over het inlopen van door de coronacrisis ontstane achterstanden maar een toekomstvisie ontbrak. Dat is ronduit teleurstellend en daarom is het tijd voor actie.

Niemand weet beter wat er moet gebeuren dan onderwijzers zelf. Op deze avond voor en door het onderwijs, nodigen wij daarom docenten uit alle onderwijssectoren uit om hun eigen alternatieve troonrede te houden.

Onderwijzers uit het primair, voortgezet, middelbaar, hoger en wetenschappelijk onderwijs zetten hun visie uiteen, en doen wat in de troonrede werd nagelaten. Ze benoemen de uitdagingen waar het onderwijs voor staat, kaarten aan wat er nodig is om die uitdagingen aan te gaan, en op welke gebieden er moet worden geïnvesteerd. Tijdens een panelgesprek krijgen ze de gelegenheid om hun plannen verder toe te lichten.

Ook nodigen we Tweede Kamerleden uit met onderwijs in hun portefeuille, zodat die – als ze hun verantwoordelijkheid nemen – uit eerste hand kunnen horen waar de knelpunten liggen en deze kennis mee terug kunnen nemen naar Den Haag.

Let op: bij binnenkomst vragen we om een vaccinatie- of testbewijs. Lees hier wat je moet doen voor je bezoek.

Wie psychedelica ter sprake brengt, kan doorgaans rekenen op wilde verhalen en een hoop vooroordelen. Paddo’s zijn tripmiddelen voor hippies, en ayahuasca-sessies gaan vooral vreselijk vaak fout. Maar is er ook een ander verhaal te vertellen?

In zijn boek Een nuchtere kijk op psychedelica ontkracht neurowetenschapper Michiel van Elk vooroordelen, en kijkt hij op een kritische manier naar de positieve aspecten van psychedelica. We praten op deze avond met neurowetenschappers, psychologen en psychonauten over de spirituele meerwaarde van psychedelica en de mogelijke toekomst van geestverruimende middelen in de geestelijke gezondheidszorg.

Michiel van Elk (1980) werkt als universitair hoofddocent aan de Universiteit van Leiden, waar hij zich bezighoudt met psychologisch en neurowetenschappelijk onderzoek naar psychedelica. Eerder publiceerde hij Het Babybrein en Extase: Over de Godhelm en andere religieuze experimenten. In 2017 deed hij mee aan zijn eerste ayahuasca-ceremonie en daarna is zijn reis door het psychedelische universum nooit meer opgehouden. Recent ontving hij een prestigieuze Vidi-beurs van NWO, om vijf jaar lang onderzoek naar psychedelica en mystieke ervaringen. 

Renske Blom is psychiater op de polikliniek persoonlijkheidsstoornissen en depressie in de Gooi en Vechtstreek bij GGZ Centraal. Ze is therapeut in het psilocybineonderzoek in het UMC Utrecht, onderdeel van de door Compass Pathways gesponsorde trial waarbij het effect van psilocybine op therapieresistente depressie wordt onderzocht. Van 2008 tot 2021 was ze betrokken bij Unity drugsvoorlichting alwaar ze de nodige kennis over drugs heeft opgedaan. Ze is moeder van twee dochters en beoefent ademhalingstechnieken en yoga.

De redactie van De Balie organiseert een kritisch gesprek over Honeypot, het nieuwe kunstproject van KIRAC.

Kijk de voorstelling om 20:30 uur live hier op deze pagina.

-dit is het voorlopige programma van

‘de republiek’ vanuit ‘de balie’

-aan iedereen

-maandag 4 oktober 2021:

-hoera

daar zijn we weer.

we heten u hartelijk welkom.

begint om half negen savonds.

iedereen heeft toegang.

-wat een feest.

-op de lijst:

-we lezen werk van: van martin reints, k michel, gerardjan rijnders, anton tsjechov, k schippers, wg sebald, judith herzberg, olga tokarczuk, bert brecht, susan sontag, george perec.

-en een nieuwe toneeltekst van shabnam baqhiri. ‘kankerthee’.

-we verwachten veel nieuwe nog niet gemelde bijdrages, discussies en reacties.

-het repertoire bestaat uit voorgenomen reprises en creaties. vlak voor dat we beginnen, wordt op genoemde datum de nieuwe lijst gemaakt.

-‘de republiek’

(open kunstenaarscollectief sinds 1992)

verwaaid gras

ik zeg niets
dan zeg ik dat ik niets zeg
en dan weer zeg ik niets

een leeuw ligt naar een meeuw te kijken
en doet langzaam zijn ogen dicht

ademt in, ademt uit, en knijpt zijn ogen verder dicht

een meeuw ziet een leeuw
draait zijn kop opzij
en zweeft weg in een van zijn luchtlagen

er zijn boomstronken, er is verwaaid gras,
poelen met riet, stroken zand

er is van alles
tot het verdwijnt.

martin reints

Wat maakt een Nederlander? Wie hoort er wel, en wie hoort er niet bij? En wie bepaalt dat? Prinses Maxima zei ooit dat de Nederlandse identiteit niet bestaat, maar tegelijkertijd draaien opvallend veel discussies om identiteit. Naar aanleiding van Kiza Magendanes nieuwe boek praten we door over burgerschap.

Hoe word je van een vluchteling een burger? Kiza Magendane (1992), die van Congo naar Nederland vluchtte, neemt je mee op de reis die hij aflegde. En hij vraagt zich af of hij er wel écht bij mag horen. Eerst voorzichtig, later luider.

Kiza Magendane behoort tot de voorhoede van een nieuwe generatie publieke intellectuelen. Hij is politicoloog en schrijver. Van zijn hand verschenen essays en opiniestukken, en hij heeft een vaste column in NRC Handelsblad. In 2018 gaf hij de Jan Terlouw Lezing samen met Bas Heijne. Zijn non-fictie debuut Met Nederland in therapie verschijnt op 19 oktober bij Uitgeverij Prometheus.

Let op: bij binnenkomst vragen we om een vaccinatie- of testbewijs. Lees hier wat je moet doen voor je bezoek.

IJsschotsen ter grootte van een woonwijk die met veel geweld in zee storten ­­behoren tot de meest tastbare en tot de verbeelding sprekende visualisaties van onze opwarmende aarde. Maar niet alleen het poolijs smelt. Overal ter wereld krimpen gletsjers, smelt landijs en ontdooit permafrost. Wat zijn de gevolgen daarvan voor onze planeet? Over die vraag schreven glacioloog en NOS-weerman Peter Kuipers Munneke en wetenschapsjournalist Martijn van Calmthout het boek Alles Smelt.

Op deze avond vertelt Kuipers Munneke over zijn veldwerk, over het belang van ijs en geeft hij een weersvoorspelling voor de toekomst. Dat het verdwijnen van al dat ijs invloed heeft op de zeespiegel is algemeen bekend, maar ook het weer en de temperatuur op aarde worden voor een groot deel door ijs bepaald.

Tijdens een panelgesprek spreken Kuipers Munneke, Jorien Vonk (permafrost-onderzoeker aan de VU Amsterdam) en Marjolijn Haasnoot (zeespiegelonderzoeker bij Deltares en één van de hoofdauteurs voor het volgende IPCC rapport) onder leiding van Van Calmthout over de gevolgen van het almaar smeltende ijs, en over de vraag wat we kunnen doen om het smelten ­– met alle gevolgen van dien – te stoppen. Is er nog wel tijd om in te grijpen?

Over de sprekers

Peter Kuipers Munneke is weerman bij het NOS-journaal en NPO-radio 1 en is als glacioloog verbonden aan de Universiteit Utrecht, waar hij onderzoek doet naar het smelten van de poolkappen.

Jorien Vonk is onderzoeker Arctische hydrologie en biogeochemie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze houdt zich voornamelijk bezig met de effecten van dooiende permafrost op het landschap en het klimaat.

Martijn van Calmthout is natuurkundige en schrijver, en als communicator verbonden aan Nikhef. Hij schrijft, praat en vraagt over de fysica en andere wetenschappen.

Marjolijn Haasnoot is klimaatwetenschapper gespecialiseerd in watermanagement, onzekerheidsmodellering en besluitvorming verbonden aan de Universiteit Utrecht en Deltares.

Toine Heijmans is schrijver en columnist voor de Volkskrant. Zijn nieuwe roman, Zuurstofschuld, speelt in de Alpen en de Himalaya, zijn debuut, Op Zee, speelt aan boord van een zeilboot; zijn romans worden wereldwijd vertaald. Als ooit bergbeklimmer, nu zeezeiler, maar nooit wetenschapper kent hij het ijs vooral van dichtbij.

Let op: bij binnenkomst vragen we om een vaccinatie- of testbewijs. Lees hier wat je moet doen voor je bezoek.

We verkeren in de grootste wooncrisis sinds de Tweede Wereldoorlog. In Amsterdam is de gemiddelde koopwoning inmiddels 75 procent duurder dan in 2015. De huurprijzen zijn in diezelfde tijd gestegen van hoog naar astronomisch. Liefst 900 duizend Nederlandse twintigers en dertigers woont nog bij hun ouders. Het aantal daklozen is in tien jaar tijd verdubbeld.

Hoe is het zo ver gekomen? Hoe kunnen we zorgen dat het over 10 jaar beter is, en hoe garanderen we dat het in 2050 is opgelost? Deze avond gaan we aan tafel met twee hoogleraren, gedupeerden, de organisatoren van de Woonopstand en het Woonprotest, een projectontwikkelaar, wooncorporaties en beleidsmakers. Gezamenlijk gaan we op zoek naar oplossingen.  

Over de sprekers

Manuel Aalbers is hoogleraar sociale geografie aan de KU Leuven. Daarvoor werkte hij aan de Universiteit van Amsterdam en Columbia University in New York en is gespecialiseerd in de financialisering van de woningmarkten. Hij schreef de boeken ‘Place, Exclusion and Mortgage Markets’ (2011) en ‘The Financialization of Housing’ (2016).

Peter Boelhouwer is hoogleraar Huisvestingssystemen aan de TU Delft. Hij bestudeert al zo’n 40 jaar de interactie tussen woningmarkt en huisvestingsbeleid. Ook deed hij onderzoek naar internationaal woonbeleid en de vraag naar en het aanbod van koopwoningen.

Gwen van Eijk is stadssocioloog en mede-initiatiefnemer van Recht op de Stad, een actiegroep die aandacht vraagt voor eerlijker, betaalbaarder en duurzamer wonen in Rotterdam. Daarnaast is ze een van de organisatoren van de Woonopstand, een landelijke demonstratie op 17 oktober in de havenstad. Samen met organisaties als Het Woonprotest bepleiten ze een radicaal ander woonbeleid.

Melissa Koutouzis is communicatiecoördinator bij Transnational Institute en Transformative Cities en mede-initiatiefnemer van Het Woonprotest in Amsterdam op 12 september, het grootste breedgedragen woonprotest sinds de jaren ’80.

Anne-Jo Visser is sociaal geograaf en planoloog en directeur van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC). Ze was ondermeer werkzaam bij de stuurgroep experimenten volkshuisvesting.

Marius Heijn is planoloog en projectontwikkelaar bij KondorWessels Vastgoed. Hij heeft veel ervaring met het ontwikkelen van gebieden, woonconcepten en gebouwen. Zo ontwikkelde hij onder andere Little C en Eén Blok Stad in Rotterdam en De Baak en Stadstuin Overtoom in Amsterdam.

Janneke van Raak is directeur en mede-oprichter van Rabo SmartBuilds. Hiermee gaat de Rabobank 12.000 tijdelijke woningen bouwen. In dit project gaat Rabobank zelf optreden als verhuurder.

Vier keer het oppervlak van de stad Utrecht aan nieuw bos: daar zet minister Carola Schouten voor 2030 haar zinnen op. Goed voor mens en biodiversiteit natuurlijk, maar waar moeten al die bomen komen, als elke vierkante meter in Nederland al een bestemming heeft?

Het is duidelijk dat bossen essentieel zijn om grote ambities waar te maken op het gebied van klimaatadaptatie, CO₂-vastlegging, biodiversiteitsherstel en circulaire economie. En dus wil Nederland haar bossen uitbreiden. Maar is er wel genoeg ruimte voor nieuwe natuur? En hoe beheren we het bos van de toekomst?

Een deel van de beloofde bomen moeten komen op bestaande landbouwgrond. De vraag wie daarvoor gaat betalen is een heet hangijzer, om nog maar te zwijgen over de vraag wie het de boeren gaat vertellen.

Of zijn boeren juist onderdeel van de oplossing? Is natuur een troef in het ruimte-vraagstuk, als de aanleg van bos hand in hand gaat met landbouw en woningbouw?

De Koplopers
Vergroenen, bouwen, verduurzamen, innoveren. De ambities voor Nederland zijn groot, maar de ruimte beperkt. We komen nu al drie keer Nederland te kort. Hoe kunnen we al deze plannen waarmaken en voorkomen dat het Nederlandse landschap versnippert?

In de serie De Koplopers ontmoet Teun van de Keuken de mensen die de oplossingen van de toekomst nu al in de praktijk brengen. Wat kunnen we van deze koplopers leren? Hoe vertalen we hun praktijkervaring naar politieke samenwerking – zodat de rest van Nederland ook mee kan in de transitie?

De Koplopers is een samenwerking met Regieorgaan SIA. SIA bevordert de kwaliteit en de impact van het praktijkgericht onderzoek van hogescholen. We gaan in gesprek over goed grondgebruik met lectoren van hogescholen die praktijkonderzoek doen, politici die verantwoordelijk zijn voor de regels en ervaringsdeskundigen die een oplossing zoeken.

Sprekers

Teun van de KeukenModerator

John RaggersOpleidingsmanager Bos- en Natuurbeheer
Hogeschool Van Hall Larenstein

Mary FiersDirecteur Groen Ontwikkelfonds Brabant

Alex DatemaMelkveehouder en voorzitter BoerenNatuur

Gerwin de VriesEigenaar Flux landscape architecture

Natuur is voor tevredenen of legen.
En dan: wat is natuur nog in dit land?
Een stukje bos, ter grootte van een krant,
Een heuvel met wat villaatjes ertegen.

J.C Bloem, De Dapperstraat (1945)

Wat is vrijheid voor jou, wat betekent dit voor de vrijheid van anderen, en hoe draag jij bij aan vrijheid?

Generaal Eichelsheim gaat op bezoek bij het Deltion College in Zwolle om met de studenten in gesprek te gaan over vrijheid, democratie en actief burgerschap.

Mondkapjesplicht, gelimiteerd contact met geliefden, de eerste avondklok sinds de Tweede Wereldoorlog: 2020 was een crisisjaar. Nooit eerder werd deze generatie dusdanig in haar vrijheden beperkt. Nu er langzamerhand licht aan het eind van de tunnel verschijnt, zijn gesprekken over vrijheid of de beperking daarvan belangrijker dan ooit. Het Nationaal Gesprek over Vrijheid is een gesprek tussen generaties, tussen studenten van het middelbaar beroepsonderwijs en bestuurlijk Nederland over burgerschap en democratie. Hoe krijgen we onze vrijheden weer terug? In wat voor maatschappij willen we leven en hoe werken we hier naartoe?

Kijk op de pagina van Nationaal Gesprek over Vrijheid voor meer informatie en komende edities.

(English below)

Het tijdperk Merkel is na zestien jaar ten einde. In Angela Merkel: de kanselier en haar tijd beschrijft de Duitse journalist Ralph Bollmann als eerste haar volledige politieke carrière. Op deze avond wordt de biografie gepresenteerd aan het Nederlandse publiek, en Bollmann is erbij.

Het aftreden van Merkel is een keerpunt in de Duitse politiek, en in die van Europa. In de zestien jaar dat ze kanselier was, kreeg ze verschillende serieuze crises voor haar kiezen, maar dat deed het vertrouwen in haar leiderschap nauwelijks wankelen. In een tijd van verdwijnende zekerheden hield ze de Duitsers uit de wind, hoewel ze hun onwil om te veranderen afkeurde.

Vanavond blikken we terug op haar tijd, en maken we de balans op. Kunnen politici vandaag lessen trekken uit de manier waarop Merkel haar land de 21^e eeuw in loodste? En, zoals Bollmann zich aan het eind van zijn boek afvraagt: “Zullen de Duitsers het tijdperk Merkel op een dag verheerlijken als een ­goede oude tijd, waarin ze ondanks alle ­crises nog veiligheid en continuïteit bood? Of zal Merkel de geschiedenis ingaan als de vrouw die met haar beleid de ondergang van het Westen niet heeft tegen kunnen houden?”

Iduna Paalman liet zich inspireren door ‘crisiskanselier’ Merkel en draagt nieuw werk voor, dat ze speciaal voor deze avond schreef.

Over de gasten

Ralph Bollmann is journalist en historicus. Hij werkte als parlementair correspondent bij het linkse dagblad TAZ en schrijft sinds 2011 voor de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung. Hij volgde Angela Merkels carrière op de voet en vergezelde haar op talloze reizen.

Sophie Derkzen is journalist en presentator met een fascinatie voor internationale politiek en cultuur. Eerder werkte ze als (politiek) redacteur bij Vrij Nederland, als gastredacteur voor de Duitse krant Die Zeit en op de politieke afdeling van de Nederlandse Ambassade in Berlijn. In de aanloop naar de bondsdagverkiezingen op 26 september maakte ze de podcast ‘Generatie Merkel’ voor VPRO.

Iduna Paalman is dichter, schrijver en docent Duits. Haar bundel ‘De grom uit de hond halen’ werd bekroond met de Poëziedebuutprijs 2020 en genomineerd voor de Ida Gerhardt Poëzieprijs en de C. Buddingh’-prijs. De Volkskrant riep haar uit tot literatuurtalent van het jaar.

(English)

For years, German journalist Ralph Bollmann has covered the Merkel phenomenon from the front row. Tonight, he shares his observations and what they mean for how future generations will remember her. He will discuss his new Merkel biography with journalist Sophie Derkzen and writer Arnon Grunberg. Poet Iduna Paalman draws inspiration from Merkel’s crises and recites new work that she wrote especially for this evening.

This programme will mainly be in English and partly in German.