A yearly event in which a dozen European writers and poets reflect on central and topical themes. During the European Literature Night 2022 we explore European literature in times of war.

We invite writers and poets to think about the effect of the war in Ukraine on Europe’s past and future. How can the literary imagination create understanding and insight in the history that has led to this war? Have we been naïve or even blind, taking our freedom and rule of law for granted? Is our past still the same, or should we revisit it, reconsider its fundamental lessons? And what are the lessons for the future?

The State of European Literature

On 16 June 2022, at 19:30, the renowned writer Alain Mabanckou will deliver the third State of European Literature, ‘Pour une autre Europe’ (‘For a different Europe’) in the Agnietenkapel. The State of European Literature is an annual lecture delivered by a renowned author or poet of international stature, about the state of literature and the state of Europe through the perspective of literature. Register here to attend the event on location or join the livestream.

In 1872 opende Nederland al een consulaat in de havenstad Jeddah, aan de westkust van Saoedi-Arabië. Sindsdien onderhoudt Nederland diplomatieke betrekkingen met dit land. Met de Ambassadeur in Saoedi-Arabië Janet Alberda gaat De Balie in gesprek over de Nederlandse belangen, de hervormingen in het land en wat je als ambassadeur kunt doen om de mensenrechten te bevorderen.

Deze avond spreken we ook met Paul Aarts, Floor Beuming en Bahia Tahzib-Lie.

Paul Aarts doceerde meer dan dertig jaar internationale betrekkingen aan de Universiteit van Amsterdam. In die tijd zette hij het studentenuitwisselingsprogramma ‘Zeytun’ op, met partners in Iran, Irak, Jemen, Syrië en Marokko. Hij is expert op het gebied van het Midden-Oosten, specifiek Iran en Saoedi-Arabië. Hij schreef, samen met Carolien Roelants: Saoedi-Arabië. De revolutie die nog moet komen (2016). Hoe kijkt hij naar het Saoedi-Arabië van tegenwoordig, de rol van Nederland in het land en de internationale belangen?

Floor Beuming is medewerker Saoedi-Arabië bij Amnesty NL. Na haar master Arabische Taal en Cultuur werkte ze vier jaar bij het National Democratic Institute in Jemen en Zuid-Sudan en daarna 2,5 jaar bij het UNDP in Sri Lanka.

Bahia Tahzib-Lie is Mensenrechtenambassadeur namens het Koninkrijk der Nederlanden. Eerder was ze onder meer de Nederlandse ambassadeur bij de staat Qatar, de speciale gezant van de minister van Buitenlandse Zaken voor VN-zaken en particulier secretaris van Hare Majesteit de Koningin.

Onze Man / Vrouw in
Een serie die we maken in samenwerking met het ministerie van Buitenlandse Zaken, waarin een Nederlandse ambassadeur wordt uitgenodigd om zijn of haar ervaring te delen. In vorige afleveringen waren de ambassadeurs uit onder andere Jemen, Marokko en Zuid-Afrika te gast.

‘Ik weet niet hoe lang ik die druk nog volhoud. Los van het verdriet lachen we gelukkig ook vaak. Maar mijn leven lijkt soms stil te staan.’

Iemand in jouw omgeving is ziek of psychisch kwetsbaar. Taken als boodschappen doen, stofzuigen en meegaan naar de huisarts komen steeds vaker bij jou te liggen. Jij bent nu mantelzorger. Dit doe je met alle liefde, zorgen voor iemand is heel mooi. Maar het is soms ook zwaar, ondragelijk. Niemand helpt je. Althans, niemand helpt je ècht. 

De afgelopen maanden dook de onderzoeksredactie Live Journalism samen met AT5 in de wereld van Amsterdamse mantelzorgers. Waar lopen zij tegenaan? Theatermaker Max Wind maakte op basis van die verhalen en ervaringen de voorstelling Merci dat jij er bent.

Na afloop van de voorstelling is er een nagesprek waarin we verder praten over vragen als: Hoe ziet de toekomst van mantelzorg eruit? Door corona, bezuinigingen en personeelstekort neemt de druk op mantelzorgers voortdurend toe. En hoe zorgen we ervoor dat het niet te zwaar wordt en vrijwillig blijft?

Na de voorstelling is er een nagesprek met Amsterdamse raadsleden.

Regisseur en scenario: Max Wind
Spel: Hanneke van der Paardt, Samir Veen, Tommie Kinneging, Judith van den Berg en Lisa Schamlé
Onderzoek Amsterdam: Gatool Katawazi, Zara Toksöz, Katarina Schul, Monique Hindriks en Lotte Rigter
Beeld: Michelle van der Plas
Techniek: Jasper van Oorschot, Roland van Ulden en Ryan Oduber

Live Journalism werkt samen met journalistieke collectieven De Stadsbron uit Amersfoort en Bureau Spotlight uit Ede. De voorstelling speelt daar ook:

Amersfoort: 8 juni 20.00 in theater de Lieve Vrouw
Ede: 22 juni 19.30 in cultureel centrum Cultura

Bekijk hieronder de reportage van AT5 of lees het stuk in NRC van De Balie Live Journalism over de kloof tussen arm en rijk onder mantelzorgers.

Nagesprek met:

Yolanda HoogtandersVVD Amsterdam

Sandra DoevendansPVDA Amsterdam

Jenneke van PijpenGroenLinks Amsterdam

Carla KabambaBIJ1 Amsterdam

Je kunt voor deze bijeenkomst een gratis ticket reserveren.

Of kijk de avond terug op 9 juni 20.00 via AT5.

Hoe is het om te leven in een dictatuur? En hoe schrijf je daarover? Presentator Yoeri Albrecht gaat deze middag in gesprek met Pieter Waterdrinker & Nausicaa Marbe naar aanleiding van hun literaire werk over autoritaire regimes van vroeger en nu, over Rusland en Roemenië.

Pieter Waterdrinker is schrijver en tot voor kort Rusland-correspondent voor De Telegraaf en Vrij Nederland. Samen met zijn vrouw besloten ze drie dagen voor de oorlog in Oekraïne begon om te vluchten. In Tsjaikovskistraat 40 en eerder al in Poubelle schreef Waterdrinker over de mogelijkheid van deze oorlog.

Nausicaa Marbe is op haar 19e naar Nederland gekomen en schrijft boeken over haar jeugd in de Roemeense dictatuur. Kortgeleden is haar nieuwste boek Wachten op het Westen verschenen, over een bewogen, maar gelukkige jeugd in communistische quarantaine in de jaren 60-70.

Over Plein Publiek
Plein Publiek is een talkshow van De Balie waarin gasten uitgebreid de ruimte krijgen om de diepte in te duiken. Gasten die niet alleen wat te vertellen hebben, maar daar nog de ruimte voor krijgen ook. Presentator Yoeri Albrecht ontvangt politici, wetenschappers, filosofen en andere denkers.

Dit programma is gratis.

Theatrale tekstlezing Het Vrije Woord wordt gemaakt door onze artist in residence, theatermaker Max Wind. Op deze avond is het thema: vrijheid van meningsuiting. Wat is dat eigenlijk en wie dient het? En: wordt het wel op de juiste manier gebruikt? Of misbruikt. Na het programma kan het publiek met de acteurs in gesprek. Tijdens Het Vrije Woord onderzoekt Wind de gevolgen en de naleving van het vrije woord, aan de hand van geacteerde scenes.

Wat kun je op deze avond verwachten? Een kunstzinnige vertaling van het vrije woord in een democratische samenleving gespeeld door acteurs en artiesten Alex Hendrickx, Thomas Dudkiewicz en Anne Chris van Doesburg. In de ideologie is democratie en de vrije samenleving iets waar iedereen graag naar leeft, maar in de praktijk blijken de scheidingslijnen tussen wat kan of mag worden gezegd vaag.

-aan ons geliefde publiek.

-dit is het voorlopige programma van de republiek in de balie

–op maandag 2 mei 2022.

-komt het zien. zien en horen!

-de voorstelling gaat door in de salon.

-er wordt tegelijk opgenomen en live uitgezonden via balie tv.

–aanvang: 20 uur 30 in de avond.

–ook al u later bent kunt u binnenkomen!

-wat we lazen 4 april j.l.:

bert brecht –aan de nieuwe generatie/ wislawa symborska -notitie uit: zwart lied 1945/ hans faverij: -zijden kettingen 1983/ hector malot uit: -alleen op de wereld 1878/ anna bikont en joanna szsesna uit:-prullaria, dromen en vrienden (biografie szymborska) 2003/miranda prein & erasmus mackenna: -dialoog als vervolgverhaal deel 3 2022/ maggy nelson uit: -over vrijheid 2021/ maxim februari uit ‘de onbetrouwbare verteller’: rolverdeling 2019/ wislawa symborska: -einde en begin. 1993/ een kind in het wachtlokaal van politie 1938/ stefan zweig uit nietzsche 1922/ czeslaw milosz: een liedje over het einde van de wereld 1944/ alexander pfänder: willen –/ site rudy van meurs:nav universitas vice personae fungitur uitgegeven door ; koninklijke vermande 1999 gevonden op: polderpers.nl

het verslag met de volledig gezegde tekst is te zien via onderstaande link:

discordia.nl/republiek-4april2022/

terugzien kan via:

https://debalie.nl/programma/de-republiek-58-04-04- 2022/

-het nieuwe repertoire bestaat uit voorgenomen reprises en creaties. vlak voordat we beginnen, ter plekke, wordt op genoemde datum de nieuwe speellijst gemaakt.

-we verwachten zoals altijd plotseling nieuwe bijdrages, discussies en reacties.

‘de republiek'(open kunstenaarscollectief sinds 1992)

anna achmatova

lief, verkreukel mijn brief niet,

maar lees hem, helemaal tot het einde, schat.

ik ben ’t beu om een vreemde te wezen,

om een vreemde te zijn op jouw pad.

want ik ben je geliefde, de jouwe,

dus vanwaar die vertoornde blik?

herdersmeisje noch edelvrouwe,

en niet langer een non ben ik-

in mijn daaglijkse grijze kleren,

en op hakken die afgetrapt zijn …

maar de kus is nog steeds vol begeren,

grote ogen vol angst en pijn.

dus verkreukel mijn brief niet, mijn liefje,

laat om heirnlijke leugens geen traan.

stop het weg inje knapzak, dit briefje,

stop het helemaal onderaan.

1912, tsarskoje selo

uit de bloemlezing

‘de dag veinst de nacht te zijn’

vertaling:

margriet berg en marja wiebes 2019

Dit programma is een leesvoorstelling van het Franse toneelstuk Fausse Note, oorspronkelijk geschreven door Didier Caron, maar nu voor het eerst vertaald in het Nederlands door Philip Walkate, opgevoerd door Hein van der Heijden & Mark Rietman.

Valse Noot
Het is 1989. De gerenommeerde chef van het Orchestre de la Suisse Romande, H.P. Miller, zit na afloop van een concert in de dirigentenkamer van de Philharmonie in Genève. Een bezoeker, de Belgische Léon Dinkel, vraagt naar een handtekening. Hij bewondert de maestro, op het opdringerige af. Na de handtekening vraagt Dinkel om een gesigneerde foto, vervolgens wil hij zelf een foto maken van Miller, die de grootste moeite heeft de fan de deur te wijzen. Verontrustender is nog dat Dinkel werkelijk alle details van het leven van de dirigent kent, ook die uit zijn verre verleden…
Wie is Dinkel? Wat is de ware reden van zijn bezoek? En wat zit er in het pakket dat hij heeft meegenomen voor Miller? Valse Noot is een spannend en intrigerend stuk over het opeisen van de waarheid over een duister verleden.

Didier Caron
Didier Caron (1963) is Frans acteur, toneelschrijver en regisseur. Hij schreef meer dan vijftien toneelstukken en maakte vele bewerkingen voor theater en film. Fausse Note was twee jaar te zien in Parijs, werd opgevoerd in Avignon en ging op tournee door Frankrijk. Het stuk is ook regelmatig opgevoerd in Oekraïne, Belarus en Rusland.

Philip Walkate
Philip Walkate (1974) is schrijver, cabaretier en presentator. Hij studeerde een jaar aan de Universiteit van Nantes, waar zijn liefde voor de Franse taal en cultuur begon. Zijn toneelstuk Wijn, over een wijnavondje dat uit de hand loopt, was in 2018 een succes in de Nederlandse theaters, met rollen voor onder meer Carine Crutzen en Porgy Franssen. In 2020 vertaalde hij Fausse Note vanuit het Frans, omdat hij het stuk ook aan een Nederlands publiek wil presenteren.

Wat is vrijheid voor jou, wat betekent dit voor de vrijheid van anderen, en hoe draag jij bij aan vrijheid?

Staatssecretaris Van der Maat gaat op bezoek bij het Zadkine Rotterdam om met studenten Veiligheid en Vakmanschap in gesprek te gaan over vrijheid, democratie en actief burgerschap.

Vrijheid is van levensbelang. Maar hoe vrij zijn we in een land dat geen oplossingen biedt voor het toeslagenschandaal, een woningcrisis en een oorlog op Europees grondgebied? Vrijheden beschermen vereist gedeelde waarden. Tegelijkertijd gedijt vrijheid ook bij meningsverschillen, bij frictie tussen de ideeën van de één en de ander. En dus bij het voeren van goede gesprekken.

Het Nationaal Gesprek over Vrijheid (NGOV) is een gesprek tussen studenten van het middelbaar beroepsonderwijs en bestuurlijk Nederland over burgerschap en democratie. In wat voor maatschappij willen we leven en hoe werken we hier samen naartoe?

Kijk op de pagina van Nationaal Gesprek over Vrijheid voor meer informatie en komende editie.

De mensheid heeft een flinke uitdaging voor de boeg gezien de huidige crises. Hoe kunnen wij gezamenlijk hét nieuwe verhaal voor een rooskleurige toekomst schrijven? Zonder over de perikelen van het huidige systeem te denken. Misleid door blind vertrouwen in vooruitgangsdenken (wetenschap en welvaart lossen in de toekomst alle problemen op, ook het klimaatprobleem) zijn waarschuwingen van een halve eeuw geleden in de wind geslagen. We kunnen met zekerheid zeggen: economische groei heeft ons de das omgedaan en nu moeten we de problemen oplossen.

Filosofen Carolina Sánchez De Jaegher en Thijs Lijster treden in gesprek over de belemmeringen die we onszelf opleggen als we over de toekomst nadenken. Alexander Nieuwenhuis leest passages voor uit zijn boek die bijdragen aan het gesprek. Winterthur is de dramatisering van een samenleving die er nooit bij stilstaat dat het misschien wel anders kan, collectivistisch i.p.v. individualistisch.

Over Winterthur

Winterthur is een roman waarin de verteller een man ontmoet die een vrij zwerversbestaan leidt. Tijdens een bergwandeling loopt de hoofdpersoon, de zwerver Antonin tegen het lijf – die in een hut in de bossen leeft. De verteller is in de stad Winterthur (Zwitserland) om de geschiedenis van de Club van Rome te onderzoeken en raakt steeds meer gefascineerd door Antonin. Zijn onderzoek en de biografie van Antonin hebben meer met elkaar gemeen dan op het eerste gezicht lijkt.

Over de sprekers

Carolina Sánchez – De Jaegher is a decolonial environmental and law philosopher. She has taught at several universities in Europe, however, her academic career started much earlier, close to the rivers, the volcanos, and the trees. Her work is based on critical thinking for liberation and environmental protection, as well as unlearning and relearning beyond modernity because ‘there can be no global justice without global cognitive justice’.

Thijs Lijster is docent Kunst- en Cultuurfilosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daarnaast heeft Lijster verschillende boeken gepubliceerd, waaronder Wat we gemeen hebben. Een filosofie van de meent (oktober 2022) over gemeenschapszin en neoliberalisme en De grote vlucht inwaarts (2016) waarin hij de maakbaarheid van de samenleving onderzoekt. Zijn werk is gepubliceerd in De Groene Amsterdammer en Filosofie Magazine.

Grenzen aan de groei

In het rapport Grenzen aan de groei (verschenen in 1972), uiten onderzoekers onder de naam Club van Rome, hun bezorgdheid over de toekomst van de wereld. De boodschap van dit rapport is duidelijk: oneindige economische groei maakt de aarde uiteindelijk kapot.