The incredible story of a soldier of Tatar origin who was captured by the Nazis in World War II. Now, through his diaries and various personal and public archives and records, his daughter Sana is trying to retrace the trail of her silent father.

While accompanying Sana on her quest, director Aliona van der Horst (Love is potatoes) also digs out film archives to find traces of the millions of Soviet soldiers who were in the firing line of warring dictators; those who were there but were conveniently omitted from the narrative of global war.

Using mixed techniques such as double-pass, zooming and colouring to re-appropriate the archive material, the filmmaker seeks the soul of the image – the small, subtle remnants of a vast but casually erased human tragedy. Careful but determined, this history unfolds in a film that breaks 60 years of silence.

In Housewitz, daughter and filmmaker Oeke Hoogendijk investigates why her mother Lous has refused to leave her house for decades. Lous is a typical “Yiddish mum”, an eccentric, smart, compelling mother with a cutting sense of humour. In her own created isolation, she travels the world via her TVs and computers. At night, she watches the programme die Schönste Bahnstrecken to keep recurring nightmares at bay. Nightmares that keep taking her back to the day she was taken from her home as a Jewish girl and put on transport. Towards the end of her life, Lous opens the door and lets her daughter in with her cameras.

The filmmaker thus tries to break through the oppressive situation by unravelling her mother’s inner world. Housewitz is a tragicomic film about how war affects a family life and is Hoogendijk’s most personal film to date. The film shows – in Hoogendijk’s well-known witty way – the attempts of a daughter trying to make contact with her war-traumatised mother.

European society is torn between eco-activism, climate change denial, reckless consumerism and fatalism. As various climate tipping points are nearing and the experts warn us that time to act is slowly running out, some people have decided to take matters into their own hands.

Already, the activists throwing soup at protected paintings caused an uproar in society. We can only imagine the reaction if they actually started blowing up pipelines. One thing is certain – these actions gather a lot of attention, for the better or the worse. The same could be said about Daniel Goldhaber’s call-to-arms film and Andreas Malm’s book it was inspired by.

These topics sparked intense debate inside the climate change movements – is the time for negotiating, lobbying and “raising awareness” already past? Is the possible extinction we are facing an argument strong enough to resort to violent and destructive tactics that we are normally against?

After the screening, we are joined by Daniel Goldhaber (via videolink) and Clare Farrell to talk about whether we should be blowing up pipelines and what is the adequate form of communicating these ideas to a wider audience.

Esther’s husband Dr. Barinem Kiobel was one of the “Ogoni 9”, people who were executed in 1995 after revolting against Shell’s pollution of their land in Nigeria. A quarter of a century later, Esther tries to prove in front of a Dutch court that the Shell corporation was involved in the executions.

The Ogoni people, living in the Niger Delta, organized a revolt against Shell, who extracted oil from their land and caused severe pollution while returning no value to the local population. After a show trial, nine Ogoni leaders were sentenced to death. Esther is convinced Shell stood behind and encouraged the regime to dispose of the rebels.

Esther travels from Dallas, Texas, where she currently lives, back to Nigeria to find people willing to testify against Shell in the Netherlands. In the courtroom, together with her lawyer Channa Samkalden, she tries to prove that Shell bribed witnesses.

After the film we are joined on stage by Channa Samkalden and Audrey Gaughran, executive director of SOMO – The Centre for Research on Multinational Corporations, an independent, non-profit research organization working on social, ecological and economic issues related to sustainable development.

This programme was created in partnership with SOMO, who are celebrating 50 years since their foundation.

Utama opent met het verbluffend mooie beeld van een oudere man die naar de zon loopt die goudkleurig boven de bergen oprijst. Dit is Virginio, wiens verweerde gezicht zo gebarsten is als de aarde onder zijn voeten. Virginio brengt zijn dagen door met het zwerven over de verschroeide hoogvlakte van het Andesgebergte in Bolivia, terwijl hij zijn kudde pluizige lama’s laat grazen. Hij en zijn vrouw Sisa leven zonder stromend water en zonder stroom. Het is Sisa’s taak om water te halen, terwijl Virginio de lama’s laat grazen. Het probleem is echter dat er geen regen meer in de regio valt en de sneeuw zich niet meer op bergtoppen laat zien. De dorpsbron is inmiddels opgedroogd. ‘De tijd is moe geworden’, zegt een vriend tegen Virginio om de droogte te verklaren. Maar de waarheid is dat klimaatverandering het leven ondraaglijk maakt – niet dat er ooit over de opwarming van de aarde wordt gesproken.

Joeri Dmitriev graaft op wat de huidige Russische machthebbers het liefst willen vergeten. Na jarenlang zoeken vindt hij in de naaldbossen van Karelië in Noordwest-Rusland een massagraf met duizenden heimelijk geëxecuteerden tijdens Stalins ‘Grote Terreur’ van 1937.

Niet de Russische overheid, maar Dmitriev spoort onvermoeibaar hun identiteiten op in de archieven en organiseert herdenkingen voor de nabestaanden. Dankzij zijn inspanningen weten zij eindelijk waar hun verdwenen familieleden zijn gebleven. Dat hij zelf als baby is achtergelaten in een kraamkliniek, maakt hem een man met een missie: ‘Als mens moet je mogen weten waar je vandaan komt en waar je familie is begraven.’ Terwijl het buitenland steeds meer erkenning toont voor deze ‘archeoloog van de terreur’, wordt Dmitriev in Rusland verdacht gemaakt als iemand die met het westen heult. Dan wordt hij gearresteerd, op basis van een gefabriceerde aanklacht. Tragisch precies voorspelt Dmitriev zijn eigen toekomst en dat van zijn land.

Wereldster Cesária Évora (1941-2011) was wars van divagedrag. Uit het liefdevolle portret van Ana Sofia Fonseca komt een beeld naar voren van een zangeres die, onder andere door blootsvoets op te treden, nooit haar arme afkomst vergat.

Een zangeres met een diep-melancholieke stem, ‘die komt uit haar binnenste, haar leven en haar land’, zoals iemand in de film zegt. Dat land is het tropische Kaapverdië, waar Évora als tienjarig kind in een weeshuis belandde, omdat haar moeder na de dood van haar man geen zes kinderen kon (op)voeden. Ze liep er na een paar jaar weg en werd cafézangeres. Dat rauwe leven veranderde toen zij op haar vijftigste een wereldster werd. Bijzonder is dat de roem haar niet veranderde. Cesária Évora schetst met archiefbeelden, concertopnamen, interviews en beelden van Kaapverdië een beeld van een vrouw die altijd zichzelf bleef en nooit haar onafhankelijkheid opgaf. Maar ook een vrouw die door haar loodzware jeugd getekend was. ‘Ik geloof niet in dromen’, zegt ze als een interviewer haar vraagt naar haar grootste droom: ‘Vraag me iets anders!’

Roya, een uitgeprocedeerde vluchteling uit Iran, ontvlucht haar asielzoekerscentrum om te voorkomen dat ze terug naar Iran wordt gestuurd. Met alleen een adres op zak hoopt ze een tijdje te kunnen verblijven bij Nassim, een Iraans meisje dat afgewezen vluchtelingen bijstaat. Maar in plaats van Nassim treft ze een jongen die zegt de broer van Nassim te zijn. Hij is de sleutel van het appartement kwijt, zegt hij, dus tot zijn zus terugkeert kan hij de deur niet voor Roya openen. En zo besluit Roya, zonder andere bestemming in het verschiet, in de gang op Nassim te wachten.

De jonge man houdt Roya op afstand, maar zij laat zich niet zomaar wegjagen. Langzaam maar zeker ontstaat er een poëtisch, verbaal spel van afstoten en aantrekken tussen twee mensen die beiden uit hetzelfde thuisland zijn gevlucht, maar desondanks heel anders in het leven staan. Regisseur en scenarist Nafiss Nia vluchtte zelf ruim twintig jaar geleden van Iran naar Nederland: “Die Middag gaat over mij, maar ook over jou. Die Middag gaat over iedereen die op een moment in zijn leven de wanhoop nabij is geweest. Het gaat over de kracht van samenzijn, en dat we het niet zonder elkaar kunnen redden.”

Little Richard: I Am Everything van regisseur Lisa Cortés exposeert het witwassen van de canon van de Amerikaanse popmuziek. De documentaire verheldert de zwarte, queer herkomst van rock ‘n roll, en stelt de eigenlijke schepper van het genre vast: Richard Wayne Penniman, ofwel Little Richard.

Dankzij een reservoir aan archiefmateriaal (interviews en optredens) wordt de complexe innerlijke wereld van Little Richard blootgelegd en het levensverhaal van de icoon met al zijn contradicties ontrafeld. Op uitbundige wijze weten getuigenissen van Penniman zelf, zijn vrienden en familie, muzikale legendes en pionierende zwarte en queer academici een geschiedenis terug te eisen die moedwillig is toegeëigend door witte artiesten en instituten. Deze ode aan Little Richard die een kunstvorm van ultieme zelfexpressie schiep, herinnert ons aan hoe excentriekelingen en buitenbeentjes een kracht kunnen hebben die, wanneer ze de kans gegeven wordt, nieuwe werelden ontgrendelen waarin we allemaal onszelf kunnen zijn.

Naar ware gebeurtenissen. Princess is een 19-jarige zelfverzekerde immigrante die haar geld verdient met tippelen in de bossen rondom Rome. Ze kent het bos op haar duimpje en dealt telkens met de geur van geld, gevaar en gevoelens. Op een dag ziet ze een man paddenstoelen plukken en biedt haar diensten aan, maar daar wil hij niets van weten. Weken later, als ze elkaar weer tegenkomen, zoeken ze, nieuwsgierig naar elkaar, toenadering. Het is het begin van een romantische relatie, maar Corrado’s drang om Princess te redden, staat in de weg.