Wachten valt zwaarder dan begraven is een aangrijpend documentair theaterstuk van de Russische filmmaker en journalist Yulia Vishnevets. Dit unieke stuk is gebaseerd op echte gesprekken in een Telegram-chat, waarin de Russische familieleden van Wagner huurlingen – echtgenotes, moeders en zussen – ervaringen delen over het wachten op de thuiskomst van hun mannen, die vervroegd uit de gevangenis zijn vrijgelaten om te vechten tegen Oekraïne.

Yulia Vishnevets beoogt een eerlijk en genuanceerd portret te schetsen hoe de vrouwen van deze mannen de oorlog ervaren en ook bijdragen aan de cyclus van geweld. Dit theaterstuk biedt een inkijk in de complexiteit en gewelddadigheid van de Russische samenleving. Het stelt indringende vragen over de impact van oorlog op individuen.

Over Wagner Group
Halverwege het jaar 2022 begon het particuliere militaire bedrijf ‘Wagner’ eenheden te formeren uit gevangenen van Russische kampen en stuurde deze massaal naar het front in Oekraïne. Deze veroordeelden zouden een goed salaris ontvangen, vervroegd vrijgelaten worden en gratie krijgen. Het merendeel van de gevangenen zou bovendien levend terugkeren. Het stuk vertelt over vrouwen die wachten op de terugkeer van hun man, – aanvankelijk uit een kamp en later uit de oorlog. Zij plegen allemaal telefoontjes naar een bepaald nummer, waar iemand van de WG (als men al gehoor krijgt) mondjesmaat adviezen verstrekt.

Na het stuk volgt verdiepend programma over de Wagner Group met Vishnevets, om 16:00. Tickets & informatie vindt u hier. Hierin verkent ze de achtergrond van haar werk en bespreekt ze de invloedrijke en misdadige rol van de Wagner groep in de oorlog tegen Oekraïne.

Wij programmeren al vele jaren zeer intensief over en met Oekraïne, Belarus en Rusland met de bedoeling om de democratische en vreedzame krachten en de aanvallen daarop in dit deel van Europa in beeld te brengen. Met dit programma wil De Balie inzicht geven in de misdadige en gewelddadige rol die het huurlingenleger speelt in de oorlog van Rusland tegen Oekraïne. We willen De Balie-bezoekers en het Nederlandse publiek een beter beeld geven van deze misdadige en nietsontziende organisaties en hoe die met de Russische samenleving daarachter vervlochten zijn. Het draagt hopelijk bij aan het begrip voor de ongelijke en harde strijd die Oekraïne moet voeren tegen de agressor. En desondanks begrijpen we dat programmering over Rusland en door Russische kunstenaars moeilijk kan zijn voor Oekraïners en door sommigen als pijnlijk kan worden ervaren.

This programme will delve into the role of PMC’s, with a specific focus on the Wagner Group, in the war against Ukraine. In this war the group of mercenaries is known for its particularly violent and criminal behaviour. We’ll explore Putin’s strategies for maintaining control over PMCs to avert future rebellions and discuss the broader implications of these events on Russia’s international standing. Beforehand, there’s a documentary theatre piece by Russian filmmaker and journalist Yulia Vishnevets. A play based on conversations from a Telegram chat among the wives and mothers of Wagner mercenaries.

The world watched as Yevgeny Prigozhin led his Wagner Group to Moscow in the summer of 2023. They managed to approach the capital closely before Prigozhin struck a deal with Putin. Not long after, he died in a mysterious plane crash.

More about the talkshow
Experts analyse the role of Private Military Companies (PMCs), particularly the Wagner Group. What role did they play in the war against Ukraine? How is Putin attempting to tighten his control over PMCs to prevent future mutinies? Additionally, we’ll examine how the aftermath of their march on Moscow influences Russia’s geopolitical position, especially in Africa, where the Wagner Group has been notably active recently.

Joining us is Brigadier General Han Bouwmeester, who is professor of Operational Military Sciences at the Dutch Defence Academy, and Dutch journalist Eva Cukier, a Russia reporter and former correspondent for the Dutch newspaper NRC Handelsblad. Russian filmmaker and journalist in exile Yulia Vishnevets, who wrote a documentary play based on conversations from a Telegram chat among the wives and mothers of Wagner mercenaries will also join the discussion. The play will be performed at De Balie at 14:00, in Dutch, with English subtitles. More information here.

Speakers

Brigadier General Han BouwmeesterProfessor Operational Military Sciences

Eva CukierJournalist NRC Handelsblad

Yulia VishnevetsFilmmaker, playwright, and journalist

Before this discussion, the play To Wait is Harder than to Bury (De vrouwen achter de Wagner Group) will be performed in Dutch, with subtitles.

Deze avond presenteert Spot on Stories hun bevindingen over de energietransitie als een theaterstuk. Centraal staat de vraag: hoe worden bewoners betrokken bij en meegenomen in de grootse plannen van de stad voor een aardgasvrije toekomst? Na de voorstelling is er een gesprek met Gedeputeerde Energie en Cultuur Jos van der Horst.

Het Appartementencomplex

Een gepensioneerde vrouw, een werkende man van veertig die al maanden kampt met lekkage in zijn woning, een jonge alleenstaande moeder die moet strijden om de eindjes aan elkaar te knopen en een oudere alleenstaande man, die moeilijk ter been is. Wat hebben zij gemeen? Ze zijn alle vier bewoner van Het Appartementencomplex, waar besloten is dat de flat van ‘t gas afgaat. Maar zo snel gaat dat niet, eerst moeten ze toestemming geven aan hun woningbouwcorporatie. En dat doen ze niet zomaar. 

Het publiek leeft mee met de verhalen van de bewoners van het complex, de woningbouwcorporatie en de gemeente. Allemaal stuiten zij op obstakels: een gebrek aan vertrouwen, deuren die niet open gaan en de naderende deadline. Alle huizen in Brabant van het gas af voor 2050.

Zij denken dat we hier makkelijk in meegaan. Als ik eerlijk ben, denk ik zelfs dat ze helemaal niet aan ons gedacht hebben in hun energieplannen. Nee, wij moeten hun plannen maar gewoon volgen. Want we mogen blij zijn dat we hier überhaupt mogen wonen.

Het Appartementencomplex

Er is geen draaiboek voor zo’n immens grote transitie. Geen voorbeeld van een land of een provincie waar het al gefikst is. Het proces moet gaandeweg worden uitgedokterd. En dat maakt dat het piept en kraakt.

Bovenstaand beeld is gemaakt door: Joris van Gennip

De redactie van Spot On Stories onderzoekt samen met De Balie Live Journalism de uitdagingen in de energietransitie van de provincie Noord-Brabant. Deze avond presenteert zij hun bevindingen als een theaterstuk. Na de voorstelling is er een gesprek met Gedeputeerde Energie en Cultuur Jos van der Horst.

Meld je via deze link aan om bij de voorstelling te zijn! Kaartjes zijn gratis, maar er is wel beperkt plek. Ben er dus bijtijds bij.

Tijdens deze avond gaan sprekers en publiek in op de rol van fictie in ons perspectief op queer ouderschap. Kan deze als schadelijk worden ervaren? Want enerzijds worden queers te vaak afgeschilderd als overdreven gelukkig, anderzijds als ongelukkig en depressief.

‘Trots is een belangrijk element van de lhbti+ emancipatie beweging. Ik ben trots op mijn gezin omdat we los van de gebaande paden onze eigen weg kiezen. Binnen ons gezin weten we heel goed wat echt ouderschap is. We hebben de goedkeuring van andere mensen niet nodig om ons gezinsleven vorm te geven. We bepalen zelf wat een ‘echte’ ouder is en hoe een familie eruit kan zien’. Uit Een echte ouder, het debuut van Eke Krijnen. Een essayboek over het queer ouderschap.

De vraag is: zijn activisme en fictie in strijd met elkaar? Moet fictie de werkelijkheid in vorm kneden of kunnen we daadwerkelijk vrij zijn in fictie? Wat verwachten wij van fictie over queer personages en in het bijzonder queer ouders?

Tijdens de corona pandemie duikt journalist en schrijver Gwen van der Zwan in de wereld van streaming platform Twitch. Wat begint als een journalistieke zoektocht naar de rol van vrouwen in een door mannen gedomineerde online wereld, mondt uit in een persoonlijk drama en is terug te zien in de prijswinnende documentaire Amstergwen (2023).

Gwen van der Zwan zwicht langzaam voor de grote aantallen kijkers, likes en donaties die haar online alter ego Amstergwen ontvangt. De journalist raakt de controle over haar online persoonlijkheid kwijt en brengt offers in ruil voor de bewondering van haar mannelijke kijkers die ze nooit voor mogelijk hield.

Tijdens Plein Publiek wordt Van der Zwan geïnterviewd over haar makerschap. Wat doe je als de grens tussen je werk en je privéleven dreigt te verdwijnen?

Plein Publiek is een serie diepte-interviews met bekende makers, geïnterviewd door onze programmamakers. Wie er aan tafel zit en waarom dat bepalen onze programmamakers. Eén ding staat vast: het zijn allemaal uitzonderlijke en gedurfde makers waar iedereen wat van op kan steken.

We nodigen je uit om op vrijdag aan te schuiven bij een interview over de kunst van het makerschap. Begin je weekend onder het genot van een drankje en een dosis aan inspiratie. Geheel intiem in onze Pleinzaal aan het bruisende Leidseplein.

De Perzen, het oudste overgebleven theaterstuk uit de Europese geschiedenis, vertelt over oorlog, geweld en empathie. Een 2500 jaar oude, maar actuele theatertekst voorgedragen door topacteurs Victoria Koblenko, Gijs Scholten van Aschat, Janni Goslinga & Hans Croiset. Met muziek van Ata Güner. 

In hoeverre zijn deze woorden van 2500 jaar oud herkenbaar voor degenen die de realiteit van de brute oorlog van vandaag meemaken? Na de voorstelling nodigen we mensen uit het publiek uit om te reflecteren op wat de tekst van Aeschylus ons vandaag vertelt. 

Over het toneelstuk
Het Perzische hof wacht op nieuws van hun leger. Onder leiding van keizer Xerxes verlieten de militaire troepen van het land Perzië om oorlog te voeren tegen de Grieken op zee. Ze ontvangen verschrikkelijk nieuws: hun gehele vloot is verpletterd door het veel kleinere Griekse leger.

De schrijver van het stuk, Aeschylus vocht zelf als soldaat in het Griekse leger tegen de binnenvallende Perzen. Opvallend genoeg koos hij ervoor om niet te militaire macht van de Grieken te verheerlijken, maar het stuk te schrijven vanuit het perspectief van de grote verliezers, De Perzen. 

Cast

Victoria KoblenkoActrice

Gijs Scholten van AschatActeur | Beeld: Huib van Wersch

Janni GoslingaActrice | Beeld: Jan Versweyveld

Hans CroisetRegisseur | Beeld: Remco Zwinkels

Muziek

Ata GünerMuzikant, componist

Credits

Tekst: Hans Croiset (gebaseerd op Aeschylus) 

Geproduceerd en geregisseerd door: Yoeri Albrecht, Merlijn Geurts (De Balie) 

Taal: Nederlands

Altijd als eerste op de hoogte van onze programmering

Tinkebell. – Who killed the Blue Bird? is een zoekende film waarin de kunst, het activisme, de worsteling van Katinka Simonse alias TINKEBELL in de liefde, en de relatie met haar verleden worden vervlochten. Een film over de relatie tussen de menselijke binnenwereld en de buitenwereld en hoe je als mens, levend op de ruïnes van het verleden, een personage kunt worden in je eigen verhaal waar je koste wat kost in wilt geloven. Naderhand volgt er een gesprek.

TINKEBELL. – Who Killed the Blue Bird? is het resultaat van een uitzonderlijke uitwisseling tussen twee kunstenaars; filmmaker Judith de Leeuw en Katinka Simonse alias TINKEBELL.. Meer dan twee decennia heeft Tinkebell zichzelf gefilmd en zich laten filmen door mensen om haar heen.

Nu heeft ze al dit materiaal zonder enige restrictie of selectie beschikbaar gesteld aan Judith de Leeuw. Ze haalde de oude computers van Tinkebell leeg, telefoons, harde schijven, vhs-tapes, mini-dv bandjes en 8 mm materiaal. Daarnaast verzamelde ze ook alles wat er aan publiek beeldmateriaal over Tinkbell bestaat. Uit deze 380 uur archief construeerde De Leeuw vervolgens haar eigen verhaal over Simonse, de film: TINKEBELL. – Who Killed the Blue Bird?

In het universum van Tinkebell bestaat geen onderscheid tussen leven, kunst en activisme; Tinkebell is zelf haar eigen kunstwerk en alles wat ze op haar levenspad tegenkomt kan onderdeel worden van haar verhaal; het verhaal over Tinkebell die de wereld wil redden. Anno 2023 is zij ‘beyond woedend’; ze komt elke dag stampvoetend uit bed en heeft geen woorden meer voor de woede die in haar leeft.

Een voorstelling van Enkidu Khaled en Joachim Robbrecht waarbij een panel van kunstenaars en sprekers de impact van oorlog op het klimaat proberen te counteren. Door inhoud, op een artistieke of theatrale manier, voor te dragen. Storytelling, visuele kunst, muziek en dans passeren de revue. Hoe grijpt oorlog in op het milieu en wat kunnen ze daar tegenover stellen?

Theatermakers Enkidu Khaled en Joachim Robbrecht kapen het concept van de ’think tank’. Geïnspireerd door de Koude Oorlog, toen beleidsmakers, industriëlen, militairen én kunstenaars samenkwamen om na te denken over de toekomst van oorlog, creëren ze een interdisciplinair, experimenteel forum met activistische en artistieke vrienden. Ze verkennen in ‘Tank Tink’ de verwoestende impact van oorlog op het milieu en brainstormen over mogelijke tegenmaatregelen.

Militaire operaties kosten bergen geld en energie. Om de planeet te verwoesten, niet om haar te redden. Ze vervuilen en vernietigen bossen en zeeën door de productie van verbijsterende hoeveelheden puin. Allemaal ellende met als cynisch doel: toegang tot grondstoffen als olie, water en mineralen verkrijgen. Op steeds meer plekken ter wereld raakt de natuur zo vervuilt dat de mens haar maar ‘teruggeeft’. Een vergiftigd geschenk. 

Khaled en Robbrecht counteren deze horror met beelden van satire, wanhoop en verzet, samen met performers Ogutu Muraya & Caroline Ngorobi, schrijver Chris Keulemans en kunstenaars Samah Hijawi, Anika Schwarzlose en Brian McKenna.

Concept
Enkidu Khaled en Joachim Robbrecht
Met: Sara Dziri, Samah Hijawi, Anika Schwarzlose, Ogutu Muraya, Caroline Ngorobi, Chris Keulemans, Brian McKenna, Joachim Robbrecht, Enkidu Khaled, 

Productie
Platform 0090, VZW Kunstenwerkplaats -KW, Kaaitheater, Theater Rotterdam, Monty. 

Subsidient – VGC.

Jaarlijks verdrinken er duizenden migranten en vluchtelingen op zee. Als ze de oversteek overleven is nog maar de vraag hoe hun leven in Europa uitpakt. Welke realistische veranderingen kunnen doorgevoerd worden, om het aantal verdrinkingsdoden te verminderen? Hoe ziet een humane, effectieve oplossing eruit? Op welke manier gaat de verkiezingsuitslag van invloed zijn op het Europese migratiebeleid?

In de VPRO-Prospektor podcast Waar is Sarah? gaan Rob Timmerman – reddingswerker op zee – en radiomaker Laura Stek op zoek naar Sarah, een pasgeboren meisje dat Rob zeven jaar geleden van de verdrinkingsnood redde en afzette op Sicilië. Robs kijk op het migratiebeleid is duidelijk: ‘Van welk perspectief je het ook bekijkt: dit werkt niet.’

Vanavond praten we door: wat werkt dan wel? Welke realistische veranderingen kunnen doorgevoerd worden, om het aantal verdrinkingsdoden te verminderen? Hoe ziet een humane, effectieve oplossing eruit? Op welke manier gaat de verkiezingsuitslag van invloed zijn op het Europese migratiebeleid?

Lees ook: Podcast ‘Waar is Sarah?’ speurt naar Sarah, maar vooral naar de beweegredenen van de man die haar zoekt – Volkskrant.

Tweede Kamerlid Esmah Lahlah (GroenLinks/PvdA) gaat met de studenten van ROC Tilburg in gesprek over vrijheid, democratie en actief burgerschap.

Vrijheid is van levensbelang. Hoe vrij zijn we in een land dat te maken heeft met een toeslagenschandaal, een woningcrisis en een oorlog op Europees grondgebied? Vrijheden beschermen vereist gedeelde waarden en gezamenlijk vertrouwen in de democratie. Tegelijkertijd gedijt vrijheid ook bij meningsverschillen, bij frictie tussen de ideeën van de één en de ander. En dus bij het voeren van goede gesprekken.

Nationaal Gesprek over Vrijheid

Het Nationaal Gesprek over Vrijheid (NGOV) is een gesprek tussen studenten van het middelbaar beroepsonderwijs en bestuurlijk Nederland over burgerschap en democratie. In wat voor maatschappij willen we leven en hoe werken we hier samen naartoe? Kijk op de pagina van Nationaal Gesprek over Vrijheid voor meer informatie en komende editie.