In samenwerking met Stichting Oekraïners in Nederland

We gaan in gesprek met o.a. Andrei Kurkov, Lisa Weeda en Floris Akkerman over de invasie in Oekraïne en wat eraan voorafging.

Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie ontstond in Oekraïne een zeldzame vastberadenheid. Stapje voor stapje werd een nieuwe nationale identiteit zichtbaar, die steeds scherper contrasteerde met Rusland. De wil om vrij, onafhankelijk en democratisch te worden bleek sterker dan de angst voor Poetin. Terwijl in omringende landen corrupte regimes aan de macht bleven, weekt Oekraïne zich daar steeds meer van los.

Wat ligt er ten grondslag aan deze vastberadenheid? Hoe kon juist dit land zich zo anders ontwikkelen dan bijvoorbeeld Belarus? En zal met de Oekraïense soevereiniteit ook de Oekraïense identiteit verdwijnen, of krijgt zelfs een militaire overmacht de geest niet meer terug in de fles? Over die vragen gaan we in gesprek. Deze avond gaat niet over het geopolitieke schaakspel of de psyche van Poetin, maar over het karakter en perspectief van een land dat steeds nadrukkelijker de aansluiting zocht met de EU en het westen, maar nu het decor is van een bloederige oorlog die door velen ondenkbaar werd geacht.

***Een deel van de opbrengst van de kaartverkoop gaat naar noodondersteuning in Oekraïne.

Headerfoto: Michael Nigro/Pacific Press/ANP

Waarom zijn Nederlandse oorlogsmisdaden in Indonesië tussen 1945 en 1949 nooit vervolgd? En wat vertelt dit ons over de Nederlandse rechtsstaat en omgang met de geschiedenis?

“‘Bij het vegen van de trap moet je bovenaan beginnen’, klinkt het al decennia onder Indiëveteranen.” Zo opent Maurice Swirc De Indische doofpot, het eerste boek over Nederlandse oorlogsmisdaden in Indonesië tussen 1945 en 1949 dat vanuit rechtshistorisch perspectief is geschreven.

Het boek verscheen aan de vooravond van de presentatie van de conclusies van het onderzoek ‘Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië, 1945-1950’. Dat onderzoek oordeelt over het optreden van de Nederlandse overheid in deze periode, en spreekt over stelselmatig en wijdverbreid ‘extreem geweld’ van Nederlandse zijde. Het leidde tot ‘diepe excuses’ van premier Rutte aan de bevolking van Indonesië.

Maar gaan die excuses ver genoeg? En wat zeggen de conclusies van Maurice Swirc, en die uit het onderzoeksrapport, over Nederland? Swirc laat zien dat de hoogste militaire leiding en de regering in Den Haag de door Nederlandse militairen gepleegde oorlogsmisdaden in de doofpot stopten. Dit gebeurde onder meer door klokkenluiders te negeren en te intimideren, bewijsmateriaal te vernietigen, onafhankelijk onderzoek te traineren en via verhullende juridische constructies als de Verjaringswet. De overheid wilde en het volk mocht niet weten wat zich in Indonesië afspeelde. Wat zien we in de spiegel die deze juridische en historische doofpot Nederland voorhoudt?

Vier jaar geleden werd GroenLinks de grootste partij in de Amsterdamse gemeenteraad, gevolgd door D66. De stad moest groener, democratischer en eerlijker. Wat is daarvan terecht gekomen? In dit 1-op-1-debat spreken we beide partijen over wat er wel en niet bereikt is op het gebied van onder meer veiligheid, wonen en klimaat én hun nieuwe plannen. 

In de peilingen lijken D66 en GL op kop te liggen, maar het verschil in Amsterdam is kleiner dan vier jaar geleden. Een kritisch debat over successen en mislukkingen van de afgelopen vier jaar én de vraag waarom zij vinden dat zij weer uw stem verdienen.

Wat is vrijheid voor jou, wat betekent dit voor de vrijheid van anderen, en hoe draag jij bij aan vrijheid?

Habtamu de Hoop gaat op bezoek bij het Alfa College in Groningen om met de studenten in gesprek te gaan over vrijheid, democratie en actief burgerschap.

Het Nationaal Gesprek over Vrijheid is een gesprek tussen generaties, tussen studenten van het middelbaar beroepsonderwijs en bestuurlijk Nederland over burgerschap en democratie. Hoe krijgen we onze vrijheden weer terug? In wat voor maatschappij willen we leven en hoe werken we hier naartoe?

Mondkapjesplicht, gelimiteerd contact met geliefden, de eerste avondklok sinds de Tweede Wereldoorlog: 2020 was een crisisjaar. Nooit eerder werd deze generatie dusdanig in haar vrijheden beperkt. Nu de open samenleving weer in toenemende mate mogelijk is, zijn live gesprekken over vrijheid of de beperking daarvan belangrijker dan ooit.

Kijk op de pagina van Nationaal Gesprek over Vrijheid voor meer informatie en komende editie

Zelf doen, zo heet het nieuwe boek van Niña Weijers, een verzameling van haar essays, columns en andere overdenkingen.

Maar wie of wat is dit zelf precies en in hoeverre doet het zelf wat het zelf wil? Wat is zelfinzicht? En hoeveel zelf ben je als je als vrouw wordt geboren én gemaakt? Wat brengen zelfhulp en selfcare het individu? Hoe schrijf je iets over jezelf en zeg je zo iets over de wereld?

Aan de hand van fragmenten gaan we in gesprek over deze onderwerpen.

Over de sprekers

Niña Weijers is schrijver van de romans De consequenties en Kamers antikamers. Haar debuut werd genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs 2015, en bekroond met de Anton Wachterprijs, de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs, de Opzij Literatuurprijs en de publieksprijs van de Gouden Boekenuil. Vertalingen van haar romans verschenen in Duitsland, Frankrijk, Montenegro, Tsjechië en de Verenigde Staten. Ze schrijft sinds 2014 voor De Groene Amsterdammer en is redacteur bij De Gids.

Marja Pruis is journalist, columnist en schrijver. Ze studeerde algemene taalwetenschap aan de Universiteit voor Amsterdam en in 2016 ontving ze de J.L. Heldringprijs voor Beste columnist voor Nederland. Voor haar essaybundel Genoeg nu over mij (2017) ontving ze de J. Greshoff-prijs. Als redacteur van De Groene Amsterdammer stelt zij de boekenbijlage Dichters & Denkers samen en schrijft ze over Nederlandse literatuur. In April verschijnt haar nieuwe boek Boos meisje.

Anna Enquist studeerde piano en psychologie. Ze was lange tijd als docente verbonden aan het Sweelinckconservatorium en werkte in de periode 1988-2000 als psychoanalytica aan een instituut in Amsterdam. Ze debuteerde in 1988 met enkele gedichten in het literaire tijdschrift MaatstafHet meesterstuk, Het geheim, Contrapunt, De verdovers en Want de avond bezorgden haar een breed en internationaal lezerspubliek. Van haar werk zijn miljoenen exemplaren verkocht.

Mattijs van de Port is professor in de visuele antropologie aan de UvA en VU en filmmaker. Hij maakte verschillende films waaronder Saborear Frutas Brasileiras (2013), The Possibility of Spirits (2016) en Knots and Holes (2018).

Maartje Wortel werd geboren in Eemnes. Ze werd van de School voor Journalistiek gestuurd omdat ze te veel verzon. Inmiddels is ze als schrijver uitgegroeid tot een van de kenmerkendste van haar generatie. Voor haar debuut Dit is jouw huis ontving ze de Anton Wachterprijs, haar roman IJstijd, verschenen in 2014, werd onderscheiden met de BNG Literatuurprijs. In 2019 verscheen Dennie is een star, dat op veel lof onthaald werd.

Een op de elf Amsterdammers is mantelzorger. Intensief zorgen voor een ouder, partner, vriend of familielid die ziek is, een beperking heeft, psychisch kwetsbaar is of een verslaving heeft kan een grote impact hebben op je leven. Door corona, bezuinigingen en personeelstekort in de zorg neemt de druk op mantelzorgers voortdurend toe. Heeft de stad deze groep zorgverleners wel goed in het vizier? En krijgen zij voldoende ondersteuning? Op deze avond gaan we met mantelzorgers, experts en andere betrokkenen in gesprek.

Het kan fijn zijn om een naaste te ondersteunen, maar het kan ook zwaar zijn. Sommige mantelzorgers moeten zelfs tijdelijk hun werk opzeggen, en dat maakt het lastiger om rond te komen. Ook ligt overbelasting op de loer. Jonge mantelzorgers hebben de kans door school- of studieverzuim achterop te raken, of krijgen zelfs te maken met leerplichtambtenaren.

Zet jij je in voor mantelzorgers? Ben je mantelzorger? Of ontvang je juist zorg van een naaste? Dan nodigen we jou op deze avond uit om ons te vertellen waar jij tegen aanloopt. Naast interviews met experts, raadsleden en ervaringsdeskundigen gaan we in groepjes met de zaal in gesprek. Ons onderzoek begint namelijk bij jou.

Deze avond is onderdeel van het onderzoek naar mantelzorgers van De Balie Live Journalism, de journalistieke redactie van De Balie. Samen met AT5 verdiepen we ons elke paar maanden in een onderbelicht thema in de stad. Eerder deed De Balie Live Journalism al onderzoek naar onder andere jeugdzorg, seksuele intimidatie en ongedocumenteerden.

Wil jij jouw verhaal over mantelzorg delen of contact met de onderzoeksredactie? Stuur dan een mail naar livejournalism@debalie.nl

De gemeenteraadsverkiezingen staan alweer voor de deur. Een belangrijk moment voor alle Amsterdamse ondernemers. Daarom organiseren ​ORAM, VNO–NCW, MKB Amsterdam, Veban en OV Westpoort op maandag 28 februari het debat ‘De Ondernemende Stad’ live vanuit De Balie in Amsterdam.  

Tijdens het debat gaan lijsttrekkers met elkaar in gesprek op een viertal stellingen die door gespreksleider Martijn de Greve worden voorgelegd. Het belooft een interactieve en boeiende ochtend te worden.  

Houd de pagina in de gaten voor meer updates over de sprekers.

De eerste lockdown is bijna twee jaar geleden. Sindsdien is een patroon zichtbaar: Nederland wordt overvallen door een coronagolf, waarna problemen ontstaan die zo groot zijn dat ze de volledige aandacht opeisen. Alles is bijzaak als het voortbestaan van de zorg op het spel staat.

De directe en indirecte gevolgen van corona en het beleid eromheen gaan iedereen raken, en de effecten zullen nog decennia voelbaar zijn. Deze tijd vraagt om een vooruitziende, brede blik. Daarom organiseert De Balie een serie gesprekken over de uitwerking van COVID-19 op maatschappij en democratie. Welke gevolgen blijven onderbelicht? En waar moeten we ons op voorbereiden?

Ditmaal: Wout de Vos. Student, 23, student in Tilburg. We spreken met Wout over de zorgen die hij heeft over zichzelf en jongeren om hem heen. De lockdowns en uitzichtloosheid van de pandemie hakten er bij hem en anderen in zijn omgeving hard in.

Tijdens dit programma gaan we in gesprek over moeder worden in de huidige tijd. In haar boek vraagt Ianthe Mosselman zich af hoe het komt dat ze na de geboorte van haar kind naast blijdschap en liefde ook woede voelt. Het is een emotie waarvoor nauwelijks een plek lijkt te zijn. Hoe kijken we tegenwoordig naar individu versus collectief, afhankelijkheid, gelijkwaardigheid?

In dit programma onderzoeken we wat de maatschappij verwacht van de ‘moeder’, en of woede en kunstenaarschap daar ook bij kunnen horen. We praten over hoe het krijgen van een kind je positie in de maatschappij verandert. Hoe gelijkwaardigheid tussen man en vrouw nog altijd bemoeilijkt wordt door de ideeën en mythen over moederschap. Hoe je heel je leven kunt streven naar onafhankelijkheid, maar het moederschap juist afhankelijkheid met zich mee brengt.

Dit is een programma naar aanleiding van het nieuwe boek van Ianthe Mosselman: Al die liefde en woede.

We leven in een systeem dat veel vraagt van mensen, van dieren en van onze planeet. Zo veel, dat Elon Musk en Jeff Bezos al nadenken over een back-up planeet. Kunnen we nog terug? Kunnen we toe naar een systeem dat minder belastend is voor mensen en hun omgeving, en waarin individuen de vrijheid hebben om zich te ontwikkelen of af te wijken van de norm?

In haar nieuwe boek De grote weigering onderzoekt Marian Donner naar een uitweg in dit systeem, waarin mensen meedraaien als raderen in een grote machine. Dat doet ze aan de hand van het werk van filosoof Herbert Marcuse. Hij zocht naar een manier om tot ‘waarlijk redelijk gedrag’ te komen: ‘de weigering mee te doen en de poging de omstandigheden teniet te doen die de krankzinnigheid veroorzaken.’ Hoe heeft het ooit zover kunnen komen Is Marcuses ideaal haalbaar? En hoe bereiken we dat dan? Daarover praten we met onder meer Marian Donner.

Marian Donner schrijft onder meer voor de Groene. Ze publiceerde twee romans en het Zelfverwoestingsboek, een pamflet dat lovend werd ontvangen.