De Balie gaat in samenwerking met de Nationale Postcode Loterij ‘on tour’ door het land. Samen met verschillende podia, zoals Sphinx in Maastricht en de Vonk in Zaandam worden programma’s ontwikkeld waarbij onderwerpen die dicht bij de inwoners liggen centraal staan. Thema’s als jeugdcriminaliteit, ongelijkheid en vertrouwen in de overheid komen voorbij.
Met de tour willen we gesprekken mogelijk maken met experts en ervaringsdeskundigen, maar ook beleidsmakers en politici, over de plaatselijke problematiek waar inwoners mee te maken hebben. De tour wordt mede mogelijk gemaakt door de Nationale Postcode Loterij en gaat deze samenwerking aan voor de komende 3 jaar.
In de programma’s hebben goede doelen, die door de Nationale Postcode Loterij worden gesteund, een inhoudelijke rol. Deze maatschappelijke organisaties zitten in de haarvaten van de samenleving; weten daardoor maar al te goed wat er echt leeft. De eerste editie vindt 25 september plaats in samenwerking met de Vonk in Zaandam met als thema: cultuurvisie. De tweede editie zal in Maastricht zijn met podium Sphinx.
We zijn ontzettend verheugd met deze samenwerking. Eén van de doelstellingen van De Balie is om meer gesprekken plaats te laten vinden op de plek waar het om gaat. Zo bereiken we een grotere groep en creëren we ook buiten Amsterdam veel impact.
Sophie Rutenfrans – programmamaker De Balie
Wij zijn in 1989 opgericht om fondsen te werven voor goede doelen. Wij steunen maatschappelijke initiatieven en geven aandacht aan hun werk. Zowel onze deelnemers als de organisaties die wij dankzij hen ondersteunen zitten door het hele land. De samenwerking met diverse podia en debatcentra via De Balie biedt kansen om de verbinding te zoeken en naar elkaar te luisteren bij onderwerpen die lokaal spelen.
Jonne Arnoldussen – Managing director Nationale Postcode Loterij
De Balie on Tour programma’s
ma 24 nov / 20:00
Politiek & Democratie
Welkom in Zeeland
De Balie on Tour in Middelburg
Voor een leefbaar Zeeland in 2050 moeten we nu in actie komen. Dat was de boodschap van plan Zeeland 2050, dat eerder dit jaar werd overhandigd aan de landelijke politiek. Maar hoe ziet die actie eruit? Deze avond gaan we in debat over de wenselijkheid, betaalbaarheid en haalbaarheid van Zeeland 2050.
De Balie on Tour: Bas Heijne over de staat van de democratie
In het kader van 700 jaar Enschedese stadsrechten en met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 organiseert Pakhuis Oost, in samenwerking met De Balie, een gesprek over de staat van de democratie.
Jongeren hebben een dak boven hun hoofd nodig. Vorig jaar besloot Deventer dat er voor alle zwerfjongeren in de gemeente een oplossing moest komen. Hoe staat het daarmee? Wat gebeurt er elders in het land waar Deventer van kan leren?
Textiel en slavernij zijn innig verknoopt. In dit programma gaan we aan de hand van textiel in gesprek over de manieren waarop het slavernijverleden doorwerkt in het heden.
We vieren dit jaar in ons land 80 jaar vrijheid, maar die vrijheid is allesbehalve vanzelfsprekend. Sinds Trump weer president is, kunnen Europa en Oekraïne niet meer automatisch rekenen op militaire steun vanuit Amerika. Europese NAVO-landen moeten fors investeren in Defensie en Nederland kan niet achterblijven.
In Maastricht leven meer dan 7000 gezinnen in armoede. Hun inkomens behoren gemiddeld tot de laagste van Nederland. Hoe kan dat, en wat kunnen we daaraan doen?
In het hart van Amsterdam produceert De Balie talkshows en publieksprogramma’s over thema’s die ons allemaal aangaan voor zeer veel verschillende groepen. Met haar programmering vraagt De Balie voortdurend aandacht van publiek, politiek en media voor ontwikkelingen in de samenleving.
Slijten je zolen niet te snel en werk je graag op een mooie plek waar interessante dingen gebeuren en leuke mensen werken?
In ons café-restaurant draai je mee in de bediening, achter de bar en op onze evenementen of als host- en kassamedewerker van de programmering. Je werkt in een dynamische omgeving waar gastvrijheid, teamspirit en kwaliteit voorop staan.
Daarnaast krijg je als medewerker bij De Balie toegang tot al onze programma’s en films.
De Balie is, naast een bruisende plek om te eten en drinken, al meer dan dertig jaar hét Nederlandse podium voor het vrije woord, kunst, film, politiek en cultuur.
Interesse? Breng je CV langs bij de bar of stuur een mailtje naar lena.doppenberg@debalie.nl
In de dagen die aan de Plein Publiek met cabaretier en kleinkunstenaar Stefano Keizers (hét bekende alter ego van Gover Meit) voorafgingen, kondigde hij aan niet meer door te gaan als Keizers. De faam maakte van Keizers naar eigen zeggen een luie kunstenaar.
Het voelde voor Meit alsof hij niet langer zijn best hoefde te doen om volle zalen te trekken. ‘Een traan bij Jinek en ik word omarmd door Hilversum en de theaterwereld.’ Sinds zijn interview bij Plein Publiek maken we kennis met een nieuw alter ego: Donny Ronny. Waarom deze naam? ‘Iedereen op televisie heet Donny of Ronny tegenwoordig’. Het succes van Keizers zat creatieve groei en een persoonlijke uitdaging in de weg. Een ‘harde reset’ stelt hem weer in de mogelijkheid om zich als kunstenaar opnieuw uit te vinden.
In de operatiekamer voor zijn jongste voorstelling, Hans Teeuwen, bedacht Keizers een list om het spanningsveld tussen hem en het publiek op de proef te stellen. Hij telde hardop, dan weer snel, dan weer langzaam, tot 725. Elk honderdtal sprong het publiek een gat in de lucht en werd zijn tellen ontvangen met hard gejuich.
‘Dat deel van de voorstelling kan alleen maar uitgevoerd worden als het publiek inderdaad juicht, klapt en meetelt,’ zegt programmamaker en interviewer Merlijn Geurts. Een uitdaging die, volgens Meit, parallel staat aan de manier waarop we met elkaar omgaan in de huidige samenleving. Men weet precies wat en wanneer gezegd moet worden om niet op te vallen: ‘We leven als het ware in een script’.
Benieuwd naar het hele interview? Ga dan naar ons YouTubekanaal of De Balie Podcast op Spotify. Vanaf 9 september is Plein Publiek weer terug met o.a. Naaz, Florentijn Hofman en Lucky Fonz III.
Plein Publiek
Plein Publiek is een serie diepte-interviews met bekende makers, geïnterviewd door onze programmamakers. Wie er aan tafel zit en waarom, dat bepalen onze programmamakers.
Eén ding staat vast: het zijn allemaal uitzonderlijke en gedurfde makers waar iedereen wat van op kan steken. We nodigen je uit om op vrijdag aan te schuiven bij een interview over de kunst van het makerschap.
Begin je weekend onder het genot van een drankje en een dosis aan inspiratie. Geheel intiem in onze Pleinzaal aan het bruisende Leidseplein.
Fotograaf: Julie Hrudova
Plan je bezoek
vr 22 sep / 17:00
Idee & Verbeelding
Plein Publiek: Lucky Fonz III
Wat is de rol van taal in het werk en leven van Lucky Fonz III? Wat maakt een songtekst steengoed?
Haar afwezigheid brak ze met een spectaculaire show in Carré begin dit jaar en met haar lovend ontvangen album Never Have I Ever. Wat wordt haar volgende stap?
Deze editie wordt ontwerper en beeldenmaker Florentijn Hofman, beroemd om zijn metershoge gele badeenden in de havens van Hong Kong, Australië en Chili, geïnterviewd door Merlijn Geurts
Uit onderzoek blijkt dat maar een op de vijftig minderjarige slachtoffers van seksuele uitbuiting in beeld is bij officiële instanties. Mogelijke oorzaken zijn angst en aanhoudende terughoudendheid van slachtoffers om aangifte te doen. Bovendien hebben hulpverleners en politie weinig zicht op het online ronselen van slachtoffers. De onderzoeksredactie van De Balie, Live Journalism, deed een halfjaar uitvoerig onderzoek naar seksuele uitbuiting van meisjes en vrouwen in Amsterdam.
Op 11 mei gingen de journalisten vanLive Journalismeen gesprek aan met experts, ervaringsdeskundigen en verantwoordelijken. Orthopedagoog (Qpido, Ping) Myrna Cleef vertelde dat slachtoffers zich vaak helemaal niet als slachtoffer beschouwen. ‘Als je jezelf als slachtoffer ziet, dan moet er ook van alles. Je bent aan het overleven. Je komt in je vecht- vlucht- of bevries stand. Hierdoor erken je niet dat je slachtoffer bent.’
Ik moest bewijzen dat ik nee zei. Dat is mijn woord tegen het zijne. Zo’n zaak duurt jaren en ik blijf achter met mijn trauma.
Een van de slachtoffers
Ook Sara Dekker, expert en oprichter van de Safe Space Club, herkent dat. ‘Mensen, ook vanuit de gemeenten en projecten waar wij zijn aangesloten, zijn constant op zoek naar een manier om onzichtbare meiden zichtbaar te krijgen. Door op hele kleine signalen te letten, bijvoorbeeld.’
Een van de journalisten van Live Journalism is Zara Toksöz. Wat is haar kijk op het onderzoek? ‘Het is stuitend om te zien dat een groep uit de samenleving die professionele hulp misschien wel het hardst nodig heeft, de weg daar naartoe niet vindt. Het zijn meiden, nog geen 14 jaar oud, die pakketjes moeten rondbrengen of drugs dealen. Maar ook: gedwongen seks hebben in ruil voor geld. In garageboxen, hotels, of gewoon in woonhuizen. Dit gebeurt dagelijks in onze stad. Dat kan een meisje uit jouw klas zijn, de jonge vrouw in de tram, of een meisje dat je door het hotel uit ziet lopen.’
“Tijdens ons onderzoek spraken we met politie, hulpverleners, docenten, huisartsen en jongerenwerkers. Zij willen uitbuiting met de juiste intentie tegen gaan, maar er is niet voldoende maatwerk. Een gesprek dat mij het beste bijgebleven is, was met een slachtoffer. Ze vertelde aangifte te hebben gedaan en dit was haar reactie: ‘Ik moest bewijzen dat ik nee zei. Dat is mijn woord tegen het zijne. Zo’n zaak duurt jaren en ik blijf achter met mijn trauma.”
Na jarenlange inzet nemen we afscheid van onze Raad van Toezicht leden Bercan Günel en Roelof Kruize, omdat beiden hun zittingstermijnen hebben voltooid. Ritchy Drost zal toetreden als voorzitter van de auditcommissie, Ali Keles als lid van de auditcommissie en Cyanne Toebes Moe-Tjon als algemeen lid.
‘We zijn Bercan en Roelof ontzettend dankbaar voor hun inzet in de afgelopen jaren. Met hun inzicht, expertise en toewijding hebben zij het fundament van De Balie verder verstevigd. Ook tijdens Corona hebben ze ons intensief bijgestaan,’ aldus zakelijk directeur Femke Monaghan van Wachem.
Ritchy Drost (CFO VodafoneZiggo), Ali Keles (Founding Managing Partner Lakeside Capital Partners) en Cyanne Toebes Moe-Tjon (Hoofd artistieke zaken Theater Diligentia en PePijn) zullen ieder hun eigen expertise toevoegen aan de Raad van Toezicht. ‘Als je de kans krijgt om als lid van de Raad van Toezicht een bijdrage te leveren aan een instituut als De Balie, dan is dat een grote eer,’ aldus Ritchy Drost.
Voorzitter Mirjam van Praag kijkt er erg naar uit om samen te werken met de ervaren, nieuwe RvT-leden: ‘Ik ben ervan overtuigd dat ze een zeer waardevolle bijdrage gaan leveren aan de ontwikkeling van De Balie in de komende jaren’.
Voltallige Raad van Toezicht op een rij
Mirjam van Praag (voorzitter)
Ritchy Drost (voorzitter auditcommissie)
Ali Keles (lid auditcommissie)
Peter Mensing (algemeen lid)
Doreen Boonekamp (algemeen lid)
Cyanne Toebes Moe-Tjon (algemeen lid)
Cyanne Toebes Moe-TjonMirjam van PraagRitchy DrostAli KelesPeter MensingDoreen Boonekamp
Four great thinkers and activists came together at the Forum on European Culture to discuss the burning question of our time: can we save the planet without breaking the system? We – two climate activists ourselves – took their lessons around changing the system.
Have you ever wondered what’s next? You just joined a climate protest and felt solidarity, shared emotions and the hope that things will become better. Basking in the afterglow, you ask yourself: But, how? How exactly can we go about changing the system and make the change that’s needed?
You are not alone. We – Lena and Anja –are both climate activists and have been investigating how to change the system for years. Lena is currently working on a self-help book for societal action, and Anja is a civil servant working for the city of Amsterdam. Hoping to learn something new, we joined the debate of four great thinkers and activists: Ece Temelkuran, Eva Rovers, Clare Farrell and Loes Damhof, at the Forum on European Culture to discuss the burning question of our time: can we save the planet without breaking the system?
For anyone who considers themselves a climate activist (or soon to be), we noted their lessons around changing the system.
Shaking the system
Lesson 1: Our government and systems protect Big Capital – know who you are fighting
In recent crises, we have seen that our governments are able to respond quickly if there is urgency. So, you would imagine that – given the facts and figures – the climate crises would make governments act immediately? Wrong. Ece Temelkuran, Turkish journalist and renowned author of How to Lose a Country, explains that our governments and systems are designed to protect the status quo and furthermore: Big Capital. “We have to stay on the ground and challenge our politicians continuously”.
Lesson 2: Never underestimate your power inside the system
When is it worth staying within a system (the government for example) and when is it time to leave to fight it from the outside? Anja is the co-organizer of a petition (a letter) that 1200 civil servants of Amsterdam signed. In this collective action, the civil servants criticized their directors for the lack of urgency and implementation of pro-climate policies. Anja: “The petition helped us to gain space to work on pro-climate breakthrough ideas. But when do you say, enough, I quit my job?” Ece: “Use all your influence before you leave, only leave it if you’re certain you will be more influential outside.” Clare Farrell – one of the co-founders of Extinction Rebellion UK – adds that climate activists should not forget that it is real politics and not just activism that is needed to make the change.
Lesson 3: Lobby works if you have the streets
For every action by the climate movement, thousands of lobbyists are at work to create weaker climate policies. Should the climate movement also start lobbying politicians more directly? Or is lobbying ‘dirty’ and undemocratic? Ece: “It’s all about how strong the street is. We don’t have money unfortunately, what we can have is the streets”. When lobbying, be street smart: use mass protests and civil disobedience like Extinction Rebellion to build pressure towards governments and companies.Ece: “The most important thing is to shame them into doing something. There should be so many people that they cannot hide”.
Politics is a sphere where you do harm, and we’re choosing which side we’re going to harm. If we’re going to harm capital, it’s not a clean game.
Ece Temelkuran
Lesson 4: Democracy grows by involving all of us
As the climate debate seems to be more and more polarized and trust in governments declines, the need to involve a wide range of citizens in climate solutions becomes more urgent. Writer and co-founder of Bureau Burgerberaad, Eva Rovers, has been working on Citizen Assemblies and wrote the Dutch book Nu is Het Aan Ons. Eva: “Citizen assemblies work by selecting a random group of citizens and asking their input on an important societal question. The question needs to be big enough for new answers and concrete enough to be solved by a group of citizens.” With citizen assemblies, the climate movement could counter polarization by involving more people in the debate on the world’s biggest problem.
Students take part in a march for the environment and the climate o, in Brussels, on February 21, 2019. Greta Thunberg, the 16-year-old Swedish climate activist who has inspired pupils worldwide to boycott classes, urged the European Union on February 21, 2019 to double its ambition for greenhouse gas cuts.
EMMANUEL DUNAND / AFP
Lesson 5: You need people on the inside
To get your initiative within the climate movement and/or democratic space started, you require real-life experiments. Eva: “For the Citizen Assemblies, it turned out that it’s often one or two people within a municipality or local government that are really excited about the idea. They are your internal activists lobbying to create space for a first assembly”. One thing is crucial for it to be effective: make sure there is a political mandate for the results of the assembly.
Breaking the System
Lesson 6: Look for cracks in the narrative
To challenge the way change is going right now, we need to imagine a new future withouth boundaries. Loes Damhof, an expert in Futures Literacy, suggested we need to pay more detail to the stories we tell about our future. The strength of the current dominant story is that the people in power make it look like this is the only way to progress… This makes us forget that there are many possible futures. If someone tells a story about how it will unfold, look for little cracks. The inconsistencies, the parts that are unclear, that could be different. What are the cracks in the dominant story about the climate crisis? When you talk to someone with a different vision, figure out the deeper values and beliefs of their vision.
Lesson 7: You can’t stay clean if you want to play the game
Do outcomes justify the means in the battle against business as usual? Could we use the strategies of our opponents? Ece says that it depends on what you want to accomplish: “Do you want to keep yourself clean or do you want to play the game? Know that life is not a clean thing.” As activists, we sometimes struggle with the desire to be as ‘pure’ as possible in our tactics. Ece recognizes this: “What I find interesting in young generations is the scrutiny in clean and dirty. And a hardcore dedication not to harm anything. Politics is a sphere where you do harm, and we’re choosing which side we’re going to harm. If we’re going to harm capital, it’s not a clean game.”
AMSTERDAM – Hans van den Berg, CEO Tata Steel interrupted by protestors during our programme The future of Tata Steel.
Lesson 8: Find the red line of the system, then push it
The motorway is a symbol of freedom, a way to go wherever you’d like. You and your car, alone and the endless road ahead of you. Can you feel it? A deep emotional connection. That’s the reason people were outraged when Extinction Rebellion blocked the road. Clare explained that after trying different modes of action, the thing that worked, that people really cared for, was the motorway. “Find the red line, and then push it! (…) If someone isn’t losing their shit, it is not democracy”.
Lesson 9: Don’t quit, let them fire you!
Can you be a climate activist and a civil servant at the same time? The rules and moral sphere for civil servants are complex: civil servants have to be loyal to their democratically chosen leaders and act morally just. Some institutions abuse their power and pressure employees to leave when they join climate activism. Should civil servants just quit? Ece recommends being fired rather than quitting yourself, so we can find out the limits. And once you go: share it! “Under pressure, we feel lonely. You need to open up, and you ask for help – for moral and political reasons, you owe it to others to open up and show it.”
Lesson 10: Answer this: “what would I do if I were the boss?”
After breaking and shaking the system comes… leading it? Clare: “Activists often criticize, but forget to ask themselves what they would do if they controlled the state”. If you want things to be different, then it’s crucial to know how. Let’s ask ourselves: “what would we do if we had the power?” We can shake and break the system until it crumbles – but we do need something new to replace it.
STUDIO Europa is funded by the Dutch representation of Europe in The Hague.]
Vormt jouw perspectief, kennis of ervaring (nog) geen of onvoldoende onderdeel van het publieke debat? Vind jij dat het publieke debat gevoed wordt met onvolledige of onjuiste informatie? Wil jij graag jouw kennis inzetten om bij te dragen aan een inclusiever en diverser samenspel van ideeën in de maatschappij? Dan is STUDIO op zoek naar jou!
Hoe meer vrijheid je hebt, hoe minder je erover nadenkt
Nationaal Gesprek over Vrijheid x FREEDOM met Mohamedou Ould Slahi
Vrijheid is van levensbelang. Maar hoe vrij zijn we in een land dat geen oplossingen biedt voor armoede, kansenongelijkheid en (institutioneel) racisme? Het behouden van onze vrijheden vereist gedeelde waarden. Tegelijkertijd gedijt vrijheid juist bij meningsverschillen – frictie tussen de opvattingen van de een en de ander; dus bij het voeren van stevige gesprekken. Het Nationaal Gesprek over Vrijheid (NGoV) is een initiatief van De Balie waarbij studenten van het middelbaar beroepsonderwijs in gesprek gaan met bestuurlijk Nederland, over burgerschap en democratie.
Afgelopen seizoen organiseerden we veertien speciale edities met onze artist in residence Mohamedou Ould Slahi. Hoe we tot deze bijzondere samenwerking zijn gekomen? In 2015 – terwijl Ould Slahi vastzat in gevangenkamp Guantánamo Bay (militaire gevangenis op Cuba, waar de VS verdachten op verdenking van betrokkenheid bij de aanslagen van 11 september vasthield) kwam zijn boek, Guantánamo Diary, in het geheim uit. Geredigeerd en uitgegeven door auteur en mensenrechtenactivist Larry Siems. Het Noord Nederlands Toneel en Club Guy & Roni en De Balie waren diep onder indruk van Ould Slahi’s verhaal. Hoe kon iemand, na jarenlange marteling en vernedering op basis van een magere verdenking, nog zo’n positieve kijk op het leven hebben? Uiteindelijk, na veel uitdagingen en obstakels, lukte het om Ould Slahi per september 2022 aan te stellen als onze artist in residence.
Artist in residence
Dit houdt in dat Ould Slahi minimaal een jaar in Nederland aan het werk is als schrijver en maker. Samen met Ould Slahi heeft De Balie meerdere programma’s georganiseerd. De eerste en misschien wel meest memorabele was: 20 jaar Guantánamo Bay – zijn thuis voor veertien jaar. Daar leerde hij over de jaren om enige haat en wrok los te laten. Ould Slahi verkondigt het liefst de boodschap van liefde, vrijheid en vergevingsgezindheid. Een gedachtegoed dat perfect aansluit bij NGoV.
NGoV wordt georganiseerd onder leiding van programmamaker NoortjeSmeltink: ‘Mohamedou wil jongeren meegeven dat vrijheid het belangrijkste is dat we hebben. Hoe meer je ervan hebt, hoe minder je erover nadenkt,’ zegt Smeltink. ‘Hij wil dat jongeren beseffen hoe belangrijk en waardevol (maar ook kwetsbaar) vrijheid is. Door zijn verhaal openhartig te delen.’
Vrijheid is van levensbelang
Hoe moet het voelen als je vrijheid van de een op de andere dag wordt afgepakt? Ould Slahi ervoer hoe het systeem zijn vrijheid ontnam en beteugelde. Volgens hem was zijn gevangenschap niet de schuld van zijn martelaar, de verhoorders of bewakers. Het systeem is gebrekkig.
Smeltink en Ould Slahi reisden het hele land door langs mbo-scholen. ‘Het viel mij op dat Mohamedou op elke mbo in Nederland ontzettend goed werd ontvangen. Hij had snel een band met de studenten. Sommige studenten deelden naderhand hun eigen levensverhalen met hem. De een was als kind gevlucht, de ander kwam uit een lastige thuissituatie. Mohamedou is echt een levensgenieter en maakt veel grapjes, waardoor de afstand tussen hem en studenten verdween als sneeuw voor de zon.’
´Het gevoel van wrok, spijt en angst´
´De emoties liepen elke NGoV hoog op. Vaak hebben studenten na het programma al huilend aan Mohamedou verteld dankbaar te zijn voor zijn bijzondere levenslessen en overtuigend positieve denkwijze. Ik vond het erg waardevol om te merken dat waar in Nederland je ook bent, iedereen gelijk is, ook al lijkt men op het eerste gezicht verschillend. Belangrijk om dat te onthouden.´
´Als we even diep ademhalen, kennen we allemaal het gevoel van wrok, spijt en angst. Dat betekent ook dat we allemaal kunnen leren, zoals Mohamedou, deze gevoelens om te zetten in vergeving, hoop en kracht. Deze boodschap nemen de studenten hopelijk de rest van hun leven mee.´
Ook een NGoV organiseren op jouw MBO-school? Of ben je een bestuurder die wilt deelnemen aan een gesprek? Neem contact op met programmamaker NGoV: Noortje Smeltink.
Nationaal Gesprek over Vrijheid is een initiatief van De Balie, vfonds, VSB Fonds, en wordt mede uitgevoerd Het Kennispunt MBO Burgerschap van de MBO Raad.
Het Nationaal Gesprek over Vrijheid is een gesprek over burgerschap en democratie. In wat voor maatschappij willen we leven en hoe werken we hier samen naartoe?
Met behulp van gerenommeerd strafrechtadvocaat Nancy Hollander kwam Ould Slahi in 2016 eindelijk vrij. Hoe Hollander dat voor elkaar kreeg? Je kunt het hier terugzien. Om zijn verhaal nog bijzonderder te maken, Ould Slahi raakte bevriend met zijn bewaker Steve Wood. In december maakten we een programma over hun bijzondere vriendschap.Nederland Assen 15 mei 2023. Nationaal Gesprek over Vrijheid x Freedom. Drenthe College. Mohamedou schreef de tekst van Freedom. Foto: Jan Boeve / De Balie
Het was heel mooi om deze dag te beleven, thuis heb ik er ook nog lang over nagedacht, vooral over het begrip vergiffenis. Je kunt erg lang blijven hangen in een verhit argument, terwijl de ander het allang heeft losgelaten. De dansvoorstelling was ook supermooi, die zou ik nog wel een keer willen zien, prachtig!
Het zijn spannende dagen voor fans van Taylor Swift die in de digitale ticket rij hebben gestaan om bij haar nieuwe wereldtour te kunnen zijn. Ze is de enige artiest die van haar eerste vijf albums binnen een week tijd meer dan 1 miljoen exemplaren verkocht. Swift is in het bezit van 11 Grammy’s, waaronder drie voor Album of the Year. Ze is de enige artiest die deze prijs drie keer won. In 2019 werd ze verkozen tot artiest van het decennium (van de jaren ’10), door de American Music Awards en tot vrouw van het decennium door het Amerikaanse muziektijdschrift Billboard.
Reden genoeg voor onze programmamaker Sophie Rutenfrans om de grote zaal te vullen met een grote groep fans, waar zij zelf ook bij hoort. ‘Ik ben al heel lang een Swiftie, en voor veel vrouwen van mijn leeftijd is Taylor Swift een soort gekke zus op afstand.’
‘Ze loopt steeds nét een beetje op ons voor, qua leeftijd, ervaring en ontwikkeling. Ik ben met haar opgegroeid, en veel van de fans ook. Ik heb Cultural Analysis gestudeerd dus ik weet dat je alle culturen serieus moet nemen, juist ook popcultuur, maar toch voelde ik veel terughoudendheid om dit onderwerp op een serieuze plek aandacht te geven.’
Kwetsbaarheid
Met Annelot Prins, Eva Hofman, Hanna Bervoets en Roos van Ees ging Sophie een persoonlijk gesprek aan, dat opende met de vraag: wat is jouw favoriete nummer? ‘Ik heb vooral gemerkt hoe persoonlijk de ervaring is van de muziek van Taylor Swift. Veel van haar nummers gaan over pijn en over vervelende ervaringen.’
‘Een van de sprekers zei dat ze niet wilde vertellen wat haar favoriete nummer was, omdat ze dan te veel van zichzelf bloot zou geven. Dat gevoel begrijp ik heel goed. Veel muziek van Taylor Swift raakt aan ervaringen die je zelf meegemaakt hebt, die je niet goed verwerkt hebt of waar je de woorden nog niet helemaal voor hebt. Het is gek genoeg best kwetsbaar om te delen welke versie van Taylor Swift in jou zit.’
Fuck the patriarchy
A man is allowed to ‘react’; a woman can only ‘overreact’, zei Swift in een interview over ongelijkheid in de muziekindustrie. Op verschillende manieren kaart ze aan hoe er in de media anders wordt omgegaan met vrouwen dan met mannen. En dat is een rode draad in haar carrière. De muziekindustrie, gedomineerd door mannen, hekelt ze al jaren.
Zo raakte ze in de clinge met haar eigen platenmaatschappij, waar ze in 2018 al vertrok. Ondanks haar vertrek behouden zij de rechten en de opbrengst van haar oude muziek. Om weer eigenaarschap te krijgen over deze muziek nam ze deze opnieuw op. Ook dit wilde Sophie aankaarten in haar programma.
‘Ik sloot de avond af met twee mannelijke muziekrecensenten. Zij hadden allebei op een andere manier respect voor Taylor Swift, maar één daarvan benadrukte erg dat ook zij onderdeel is van een kapitalistisch systeem waarbij ze aan het eind van de dag toch graag zoveel mogelijk tickets, merchandise, cd’s, en andere producten wil verkopen. Het viel niet helemaal goed dat hij gekozen had om een nummer te laten horen van Taylor Swift dat gecoverd werd door Ryan Adams. Een tegengeluid, in een zaal vol swifties, vind ik ook wel weer erg dapper.’
Door de val van het Kabinet en het afscheid van meerdere partijleiders, waaronder de minister-president, staan we aan het einde van een politiek tijdperk. Wie worden de nieuwe hoofdrolspelers van het Binnenhof? In de Haagse wandelgangen wordt er gespeculeerd over nieuwe gezichten die het stokje gaan overnemen, in de afgelopen jaren ontvingen we hen bij De Balie, waar ze het gesprek aan zijn gegaan over de toekomst van Nederland. Zij deelden hun visies en concrete plannen: over wat er zou veranderen als zij aan het roer zouden staan.
D66
Met de val van het kabinet springt Rob Jetten naar voren als nieuwe lijsttrekker. In Leeuwarden ging hij het gesprek aan met Mbo-studenten en werd hem het vuur aan de schenen gelegd over extreemrechts, het verharden van het debat en onderdrukking van minderheden in het buitenland. Kijk het hier terug.
VVD
Nu Mark Rutte niet terugkeert als lijsttrekker van de VVD, moet er binnen korte tijd een vervanger komen. Dilan Yeşilgöz heeft aangegeven interesse te hebben en wordt mogelijk onze nieuwe premier – wordt zij dan de eerste vrouwelijke premier van Nederland? Ze was te gast in De Balie en sprak over het thema waar ze zich het meest op profileert: georganiseerde misdaad.
Of zijn er andere gegadigden? Fractievoorzitter Sophie Hermans bijvoorbeeld? VVD-coryfee Hans Wiegel doet een boekje open over de toekomst van de VVD. Onze programmamaker zocht hem thuis op voor een interview.
CDA
Bij het CDA keren de partijleider Hoekstra en fractievoorzitter Pieter Heerma niet terug in hun rol. Het is volgens Heerma tijd voor een nieuwe generatie. Zou er een functie klaarliggen voor Kamerlid Derk Boswijk? In De Balie ging hij het debat over buitenlandbeleid.
Of is het Henri Bontenbal die het stokje over gaat nemen? Als Kamerlid heeft hij zich geprofileerd op het thema klimaat. Hij ging met collega-Kamerleden in debat over dit thema.
Groep Omtzigt
En wat zijn de toekomstplannen van Kamerlid Pieter Omtzigt? Kort na zijn vertrek bij het CDA deelde hij al zijn visie op Nederland in onze grote zaal. Een lezing over goed bestuur, het aanpakken van armoede en de misleidende modellen waarmee de regering beleid uitschrijft.
BBB
Als je naar de huidige peilingen kijkt, is er een reële kans dat BBB de grootste wordt. Dit betekent dat Caroline van der Plas misschien wel in de voetstappen van Mark Rutte treedt. Kijk hier een uitgebreid interview met haar terug over het Haagse en haar plannen.
PvdA/GroenLinks
Wie gaat de landelijke lijst van de nieuwe linkse fusie leiden? Is het Attje Kuiken, de fractievoorzitter van de PvdA die het gaat doen? In De Balie ging ze het debat aan over feminisme met Dilan Yesilgöz. Onderwerpen als de loonkloof en gelijkheid op de werkvloer kwamen voorbij.
Of kiezen ze toch voor Jesse Klaver? De GroenLinkser is nu acht jaar leider van de partij. Toen hij die rol op zich nam, deelde hij zijn plannen voor Nederland in onze grote zaal.
Onze programmamakers blikken terug op ons publieksprogramma over de complexiteit van verduurzaming, van 2 maart 2023.
5 juli 2023
´Tata Steel moet nationaliseren´, ‘Tata Steel-fabrieken komen per direct onder verscherpt toezicht’, ‘Grote protestactie bij Tata’, ‘Grote zorgen bij vergroening van Tata Steel’. Een greep uit de krantenkoppen van het afgelopen jaar over de Nederlandse staalgigant.
Ooit golden de Koninklijke Hoogovens als nationale trots, maar tegenwoordig denkt men bij Tata Steel vooral aan neergedaalde schadelijke stoffen op schommels in Wijk aan Zee en een torenhoge CO2-uitstoot. Programmamakers VeronicaBaas en Katarina Schul besloten een publieksprogramma te maken over de toekomst van Tata, met o.a. CEO Hans van den Berg.
Per 2030 wil het bedrijf het eerste staal op waterstof produceren, in plaats van op kolen. Een ambitieus streven, omdat er miljarden voor nodig zijn en ze willen dat de Nederlandse overheid deels meebetaalt. Maar wie precies wat betaalt, is nog altijd niet duidelijk.
De complexiteit van vergroenen
De case van Tata steel laat zien hoe complex het is voor de industrie om te vergroenen: ‘Tata Steel is van nationaal belang en onderhandelt ook rechtstreeks met het ministerie van Economische Zaken over hun CO2-reductie. Maar de uitstoot van schadelijke stoffen die lokaal neerslaan valt onder het gezag van de Provincie,’ zegt Baas. ‘In deze zaak komt pijnlijk naar voren dat de taak van provinciale bestuurders best taai is, namelijk die van grote verantwoordelijkheden dragen, maar beperkte bewegingsruimte om echt iets te kunnen veranderen aan de industrie. De Provincie is gebonden aan nationaal en Europees beleid.’
Na een kritische ondervraging van CEO Hans van den Berg, werd het vuur aan de schenen gelegd van de provinciale lijsttrekkers en kandidaten: Jeroen Olthof (PvdA), Esther Rommel (VVD), Anouk Gielen (GL), Amélie Strens (D66), Ines Kostić (PvdD) en Pieter Teeuwen (BBB). Uitgangspunt van het debat: wat kan Tata van het Rijk en de Provincie Noord-Holland verwachten? Wanneer en hoe grijpt de provincie Noord-Holland in?
CEO Hans van den Berg over de toekomst van Tata Steel
Wie geeft er een klap op de toekomst van Tata?
In de zaal zat een divers publiek. Er waren actievoerders, die het gesprek ook kortstondig stillegden met een actie. Maar er waren ook bezorgde burgers, betrokken ambtenarij en een flink aantal werknemers van Tata Steel aanwezig. Na afloop hoorden de programmamakers dat de actievoerders ter plekke besloten de spreekkoren toch niet meer in te zetten, omdat er kritisch genoeg gekeken werd naar Tata Steel. Zelfs de werknemers van Tata Steel waren tevreden met het debat, omdat ook de worsteling en belang van Tata Steel goed uit de verf kwamen.
Wat hebben onze programmamakers met dit debat bereikt? ‘We wilden laten zien dat het best lastig is om helemaal voor of tegen Tata Steel te zijn’, zegt Schul. ‘Ja, de staalgigant is een enorme vervuiler en veroorzaakt serieuze gezondheidsrisico’s bij omwonenden. Hoe lang laat je dat nog doorgaan?’
‘Tegelijkertijd: willen we afhankelijk worden van buitenlands staal, uit landen zoals Rusland of China? En wat gebeurt er met alle werknemers van Tata als ze sluiten?’ Het lijkt erop dat Tata Steel écht graag door wil gaan als CO2-neutrale staalfabriek, maar eer de eerste fabrieken er staan moeten de oude, lekkende en extreem vervuilde steenkoolfabrieken openblijven om de boel te kunnen financieren. ‘Iemand moet er een klap op geven, en tijdens dit programma hebben we laten zien dat het heel spannend wordt wie dat zal zijn.’
Wil je op de hoogte blijven van programma’s rondom de verduurzaming van de industrie? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!