In haar nieuwste boek De bacterie en het brein, verkent hoogleraar psychiatrie, Iris Sommer, de relatie tussen darmbacteriën en de hersenen. Wat is er zo fascinerend aan de darmbacterie? En hoe dirigeren ze onze hersenen?

Hoogleraar psychiatrie, Iris Sommer, is bekend van haar onderzoek naar de verschillen tussen het vrouwen- en mannenbrein. Ze schreef onder meer Haperende hersenen, Het vrouwenbrein en het kookboek Voed je brein.

Plein Publiek is een serie diepte-interviews met bekende makers, geïnterviewd door onze programmamakers. Wie er aan tafel zit en waarom dat bepalen onze programmamakers. Eén ding staat vast: het zijn allemaal uitzonderlijke en gedurfde makers waar iedereen wat van op kan steken.

We nodigen je uit om op vrijdag aan te schuiven bij een interview over de kunst van het makerschap. Begin je weekend onder het genot van een drankje en een dosis aan inspiratie. Geheel intiem in onze Pleinzaal aan het bruisende Leidseplein. Deze week: Iris Sommer.

Dit programma is bij Adyen, op het Rokin 49.

Hackers droomden in de jaren 80 van een open, democratisch internet. Gewapend met computers en idealen, kraakten ze systemen om een revolutie in de digitale wereld te starten. Waarom deden ze dat, en wat is er over van hun idealen? In gesprek met Maarten Reijnders, schrijver van De Hackers die Nederland veranderden.

Midden jaren 80, Nederland: het ene na het andere computersysteem wordt gekraakt door een groep idealistische jongeren die via kleine netwerken met elkaar verbonden zijn. Wat dan volgt, is de grootste kraak: ze beginnen een eigen internetaanbieder, XS4ALL. ‘De hackers die Nederland veranderden’, is de titel van het nieuwe boek van journalist Maarten Reijnders. Een portret over de geschiedenis van de totstandkoming van het internet in Nederland.

De Balie en Hack-Tic (later XS4ALL) startte in 1994 het initiatief de Digitale Stad. Voor het eerst was het internet in Amsterdam bereikbaar voor het grote publiek. Een half jaar later, telde het 100.000 gebruikers. Tijdens deze avond gaan we in gesprek over het internet in relatie tot de democratie en de invloed hiervan op de vrijheid van meningsuiting.

Over ‘onmaatschappelijkheid’ spreken we vandaag de dag niet meer. Wel over armoede, tweedeling, parallelle samenlevingen, afgehaakten. Deze stad kent nog steeds sociaal-economische en sociaal-culturele armoede en uitsluiting. In onze stad leven meer dan 7000 gezinnen in armoede. Hun inkomens behoren gemiddeld tot de laagste van Nederland. Hoe kan dat, en wat kunnen we daaraan doen?

In 2020 werd het ‘Aanvalsplan Armoede Maastricht’ gelanceerd, met de ambitie om voor 2030 de armoede in Maastricht onder het landelijke gemiddelde te brengen. Waar staan we eind 2023 in de ontwikkeling van die ambitie? Nu de term bestaanszekerheid ge(her)ïntroduceerd is in de politiek en de bestrijding van armoede weer hoog op de agenda staat, is het tijd om de balans op te maken!

In dit debat kijken we terug op de ‘Crapuulperiode’ en bieden we een kritische beschouwing vanuit maatschappelijk en politiek perspectief. Onder leiding van Lennart Booij gaat een expertpanel en het publiek met elkaar in debat in twee rondes.

Crapuul, een scheldwoord voor de ‘onmaatschappelijken’ in Maastricht, voor mensen die moesten ‘resocialiseren’. En ook de titel van het recente boek van Frank Bokern, ‘Crapuul, kroniek van een krottenwijk’ over Maastricht in de periode van 1840 tot 1982.

Frank Bokern, schrijver van ‘Crapuul, Kroniek van een Krottenwijk’ en Leonie Ruiter, Hoofd Fondsenwerving Jeugdeducatiefonds trappen de debatrondes af met een prikkelende introductie. Het panel bestaat uit (onder meer) Huup Peters, Samen Uit De Armoede, Maastrichtse Donutcoalitie en Uschi Prick, directeur Quiet Community Maastricht en tenslotte René Gabriels, universitair docent filosofie en vrijwilliger bij de voedselbank. Zij geven hun reflectie op de stand van zaken en aanpak van armoede in Maastricht. Vanzelfsprekend hebben wij ook de gemeente uitgenodigd.

Over deze samenwerking

Dit programma is onderdeel van De Balie on Tour. De Balie gaat met verschillende podia in het land een samenwerking aan om programma’s te maken over onderwerpen die dicht bij de inwoners liggen. Thema’s als jeugdcriminaliteit, ongelijkheid en vertrouwen in de overheid komen voorbij. Met de tour wil De Balie gesprekken tussen partijen mogelijk maken over de plaatselijke problematiek waar inwoners mee te maken hebben.

De Balie on Tour wordt mede mogelijk gemaakt door de Nationale Postcode Loterij.

Fossil fuels, oil – and our reliance on it – are at the forefront of the climate crisis. The Kuwaiti visual artist Monira Al Qadiri researches how entire cultures and landscapes are exploited by the addictive but destructive substance of oil. The exposition Landscapes of Extraction – spanning sculptures and videos – shows how oil-soaked our culture is today and invites viewers to imagine a future without it.

Uncanny landscapes, golden drill bits, speaking murex seashells and pearl diving songs. In the world that Al Qadiri creates, she plays with the paradoxical beauty of the destructive oil industry. She pre-empts the end of oil by creating monuments and mythologies around it, as if to eulogise it, like a long lost history from ancient peoples.

Al Qadiri’s work draws upon the transformation of her home country, Kuwait and the broader Gulf region. A landscape that was, before the discovery and extraction of oil, characterized by the culture of pearl diving. Al Qadiri’s ongoing search for historical ties between the pre- and post-oil Kuwait show how our mindset of extraction today is entangled with the colonial histories of crude oil.

The connection of her work to the Netherlands is hard to miss: colonial larceny, the looting of raw materials and shipping them away overseas. Is oil the very stuff that connects the scarred landscapes across the world, from of the Gulf, to the Nigerdelta and the North Sea?

The exhibition at De Balie has been curated in close consultation with Monira Al Qadiri, its presentation is as partner project of the Hartwig Art Foundation. 

Armoede is een hardnekkig probleem. Ook in stadsdeel West. De gemeente Amsterdam gaat daarom de komende jaren extra aan de slag met de aanpak van armoede zoals is vastgelegd in de bestuursopdracht. Tijdens deze expertmeeting gaat de gemeente in op het thema armoede aan de hand van een aantal filmfragmenten uit de voorstelling van De Balie Keihard werken, amper rondkomen.

Daarnaast vindt er een panelgesprek plaats met verschillende betrokkenen. Het aansluitende gesprek gaat dan over de volgende vragen:

• Wat is er nodig in West?
• Hoe kunnen we de mensen die ondersteuning het hardst nodig hebben het best bereiken?
• Sluit ondersteuning aan bij wat de mensen echt nodig hebben?
• Hoe blijven we met elkaar in gesprek over dit moeilijke onderwerp?
• Hoe willen de genodigden betrokken blijven in de toekomst?

Locatie: Museum het Schip – Oostzaanstraat 45, 1013 WG Amsterdam

Aanmelden

Wil je meepraten? Stuur dan een mail met in de onderwerpregel: “Ik ben erbij” naar:
d.tawfik@amsterdam.nl en laat weten met hoeveel mensen je aanwezig zal zijn. Je ontvangt dan op een later moment een bevestiging en meer informatie over het programma.

Op 29 november lezen acteurs over de hele wereld de Gaza monologen. Getuigenissen geschreven door jongeren van het ASHTAR theater in Ramallah, na de oorlog in de Gazastrook in 2010. De teksten – actueler dan ooit – vertellen over de verschrikkingen en het geweld, maar ook over de hoop en veerkracht van het Palestijnse volk.

Jongeren van verschillende Nederlandse theatergezelschappen lezen de vertaling van deze monologen voor in o.a. De Balie. Deze dag sluiten ook ITA, Theater Bellevue, Podium Mozaïek en andere theaters aan. Met deze readings wordt wereldwijd aandacht gevraagd voor de gruwelijke oorlog in Gaza. Na afloop nodigt De Balie bezoekers uit om met elkaar in gesprek te gaan aan de hand van de monologen.

29 november is sinds 1978 door de VN uitgeroepen tot de internationale dag van solidariteit met het Palestijnse volk. De Gaza monologen en de wereldwijde reading zijn een initiatief en oproep van het ASHTAR theater op de Westbank. Sinds oktober 2010 hebben meer dan 2000 jongeren uit 40 landen de monologen voorgedragen in 18 verschillende talen.

Plein Publiek is een serie diepte-interviews met bekende makers, geïnterviewd door onze programmamakers. Wie er aan tafel zit en waarom dat bepalen onze programmamakers. Eén ding staat vast: het zijn allemaal uitzonderlijke en gedurfde makers waar iedereen wat van op kan steken. We nodigen je uit om op vrijdag aan te schuiven bij een interview over de kunst van het makerschap. Begin je weekend onder het genot van een drankje en een dosis aan inspiratie. Geheel intiem in onze Pleinzaal aan het bruisende Leidseplein. Deze week: Kadir van Lohuizen.

Deze editie gaat programmamaker Kees Foekema in gesprek met internationaal beroemd documentaire fotograaf Kadir van Lohuizen, bekend door zijn foto’s van migratiestromen, de gevolgen van de opwarming van de aarde, de diamantindustrie en afvalbergen in megasteden. In zijn nieuwste werk brengt Kadir het wereldwijde voedselsysteem in kaart. Van hypermoderne zaadveredeling en gigantische opslagloodsen, tot verticale boerderijen, zware handarbeid en slachterijen.

Een project dat dicht bij huis begon, maar hem al gauw de hele wereld over bracht: van Kenia tot China en van de Verenigde Staten tot het Midden-Oosten. Hoe kijkt Kadir naar wat er op het Nederlandse bord ligt? Van welke vooroordelen over ons voedselsysteem kunnen we na het zien van zijn foto’s afscheid nemen?

Vanaf 3 november presenteert Het Scheepvaartmuseum de tentoonstelling Food for Thought. Het resultaat van jaren onderzoek naar het voedselsysteem door de lens van Kadir van Lohuizen.

Sprekers

Kadir van LohuizenDocumentaire fotograaf

Altijd als eerste op de hoogte van onze programmering, De Balie podcasts, Tv fragmenten en de nodige verdieping.

Het kunstenaarskollektief ‘de (eerste) republiek’ wordt begin jaren negentig opgericht door een aantal Amsterdamse toneelgezelschappen, dichters, journalisten en beeldend kunstenaars. Elke eerste maandag van de maand is er een presentatie waarin gelezen, voorgesteld, geïnterviewd, gespeeld en over van alles gesproken wordt. In ons meer dan dertigjarige bestaan zijn we op veel plaatsen samengekomen om vanaf de jaren tien steeds in de balie aldaar post te vatten. Iedereen is ten allen tijde welkom. Het programma, het nieuwe repertoire wordt op de avond zelf voor aanvang door de dan aanwezigen vastgesteld. Er worden geen toegangsprijzen geheven. Meer weten over de voorgaande bijeenkomsten? Klik hier. De tekst van vorige editie op 3 april, vindt u hier.

Zingende Soldaten

de keien zijn zoo puntig op de straten: blonde soldaten, doen je voeten pijn, smoor je verdriet met een naief refrein: ‘marie, marie, ik moet je gaan verlaten.’

wij zien vooruit naar ’t verre doel der torens en loopen met z’n vieren naast elkaar. melancholie, uw vondsten zijn bizar:

‘de duivel heeft twee hoeven en twee horens’.

waar is de tamboer, waar is de muziek? god heeft ons op den weg alleen gelaten, ons lijf gaat breken en ons hart is ziek-

zingt van een ring en van liefde en van smart, zingt van verachting voor een paar granaten! een goed soldaat heeft een groot kinderhart.

Martinus Nijhoff 1944

We verwachten zoals altijd plotseling nieuwe bijdrages, discussies en reacties.

De republiek (open kunstenaarscollectief sinds 1992)

Op 7 oktober 2023 pleegde Hamas een terreuraanslag op Israël, waarbij honderden burgers werden gedood en ontvoerd. Het Israëlische leger voerde als antwoord hierop bombardementen uit in Gaza, die op grote schaal burgers doodden. Een grondoffensief volgde, wat leidde tot een humanitaire crisis. We praten tijdens deze avond met schrijvers van de bundel Wie over vrede spreekt, heeft moed over deze oorlog.

Ook in Nederland zorgt deze oorlog voor emoties en verdeeldheid. In Wie over vrede spreekt, heeft moed zijn achttien essays en beschouwingen van Nederlandse, vooral maar niet uitsluitend Joodse, schrijvers gebundeld. Met bijdragen van onder anderen Jessica Durlacher, Marcel Möring en Gideon Querido van Frank. Ze schrijven over de oorlog in Israël en Gaza en over het toenemende antisemitisme in Nederland sinds 7 oktober. Wat de schrijvers bindt is ‘de innerlijke noodzaak zich op papier te verhouden tot deze afschuwelijke oorlog’. Het boek is ‘een hartenkreet, een schreeuw om begrip voor de complexe werkelijkheid waar Israëli’s en Palestijnen voor staan.’

Tijdens het programma – op de eerste avond van Chanoeka – praten we met de schrijvers over hun essays, over hoe we op dit afschuwelijke punt zijn aanbeland en we proberen ondanks alle verschrikkingen te praten over een vreedzame toekomst. Aan het begin van de avond wordt vanwege Chanoeka een kaars aangestoken.

De opbrengsten van de bundel en de avond in De Balie komen ten goede aan de Hagar Association, een vredesproject.

Sprekers

Esther PorcelijnDichter en filosoof

Marcel MöringSchrijver

Chaja PolakSchrijver en beeldend kunstenaar

Gideon Querido van FrankSchrijver, journalist

Jessica DurlacherSchrijver

Hans FelsFilmmaker, cameraman, schrijver

Elma DrayerSchrijver en columnist

Shura LipovskyJiddische zangers en vredeswerker
Credits: Michel Borzykowski

Deze avond zal er beveiliging aanwezig zijn. Als u een ticket koopt, ontvangt u nadere informatie en instructies via de mail.

Terwijl binnen Europa grenzen vervagen, is Europa naar de buitenwereld toe een steeds ontoegankelijker en koudere vesting geworden. Joris Luyendijk, Caroline de Gruyter en Olivier Guez reflecteren we op Europa’s paradoxale cultuur en haar onzekere politieke toekomst.

Volgens de Franse schrijver Olivier Guez weerspiegelen zelfs de bankbiljetten van de EU een zekere zielloosheid. In zijn nieuwe boek ‘Grand Tour Europa’ tracht Guez dit veelal technocratische Europese project van de nodige bezieling te voorzien. Zevenentwintig schrijvers, één uit elk lidstaat, brengen op zijn uitnodiging samen de essentie van een Europese demos tot leven: een democratische vrijhaven die het oude continent zou kunnen zijn. Dit literaire zelfportret roept de vraag op hoe het zich verhoudt tot de huidige politieke keuzes van de EU.

De Grand Tour neemt ons mee door de culturele uithoeken van het continent, langs pleinen, parken, salons, cafés, piazza’s, stations, bruggen en havens. Deze reis volgt het model van de traditionele grand tour, een tocht die aristocratische jongeren in de 18e eeuw maakten om de bakermat van de Europese cultuur in het Middellandse Zeegebied te ontdekken.

In het heden confronteert de Middellandse Zee Europa echter met een ander beeld: terwijl binnen de EU-grenzen zijn vervaagd, is Europa naar de buitenwereld toe een steeds ontoegankelijker en koudere vesting geworden. In een gesprek bij De Balie reflecteren we op Europa’s paradoxale cultuur en haar onzekere politieke toekomst.

De voertaal in dit programma is Engels.