‘Mijn leven kan in twee delen worden opgedeeld. Vóór mijn kennismaking met Borowski, rond 1990, en daarna. Borowski is mijn voorbeeld.’ Arnon Grunberg verzamelde, samen met vertaler Karol Lesman, verhalen en gedichten van Borowski in Hierheen naar het gas, dames en heren.

Wie was deze Poolse schrijver, dichter en holocaust-overlever? En waarom is zijn werk nog altijd van belang? De oorlogsmisdaden in Oekraïne en de dreiging vanuit Rusland plaatsen het werk van Borowski in een nieuw daglicht, en maken het opnieuw actueel.

De realiteit van het kamp, waar systematisch elke solidariteit onder gevangenen werd ondermijnd, verwerkte Borowski in niets en niemand ontziende ooggetuigenverhalen en gedichten, die tot de indrukwekkendste literatuur van de twintigste eeuw behoren.

Singel Uitgeverijen

De schrijver, die op achtentwintigjarige leeftijd een einde aan zijn leven maakte (1951), liet een onvergetelijk oeuvre na. Hoe werd zijn werk in het naoorlogse Polen ontvangen, en hoe keek hij er zelf naar? Hoe schrijf je überhaupt over ontmenselijking?

Over de sprekers

Karol Lesman (1951) vertaalt zowel proza als poëzie uit het Pools. Momenteel werkt hij aan de vertaling van de roman Empuzjon (Empusion) van Olga Tokarczuk. Daarnaast schrijft hij over literatuur en vertaalt hij voor het Tijdschrift voor Slavische Literatuur, waarvan hij redacteur is. Hij woont afwisselend in Amsterdam en Krakau.

Eva Peek (1992) is redacteur Boeken bij NRC en redacteur bij de Nederlandse Boekengids. Ze behaalde haar bachelors Literatuurwetenschap en Russisch aan de Universiteit van Amsterdam en studeerde Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Ze studeerde en werkte in Sint-Petersburg, Parijs, Berlijn en Kiev.

Ernst van Alphen is cultuuranalist. Hij is auteur van o.a. Caught by History: Holocaust Effects in Contemporary Art, Literature and Theory en Art in Mind: How Contemporary Images Shape Thought, waarin hij schrijft over het werk van Borowski. Hij woont in Amsterdam en Parijs.

We leven in een tijd van genadeloze prestatiedruk, stress en eenzaamheid. Goddank is er een gigantische geluksindustrie om ons daarbij te ondersteunen: #selfcare! De Wim Hof-methode, dankbaarheidsdagboeken, gelukscoaches, levensveranderlijke retreats – ben je even niet optimaal gelukkig, dan zijn er een boel oplossingen en handvatten. Hierdoor rijst de vraag: doe je eigenlijk wel genoeg om je optimaal gelukkig te voelen? En is het individu verantwoordelijk voor eigen geluk of speelt de overheid hier ook een rol in?

Mentaal (en fysiek) gezond zijn is volgens de geluksindustrie helemaal je eigen verantwoordelijkheid. Klopt dat wel? Psycholoog Thijs Launspach pleit in zijn nieuwe boek Je bent al genoeg, mentaal gezond in een gestoorde wereld om niet nóg meer je best te doen om het beste uit jezelf te halen. Je bent een gemankeerd mens tussen andere gemankeerde mensen.

Over de sprekers

Vroeger geloofde Launspach heilig in de eigen verantwoordelijkheid wat betreft geluk. Inmiddels is hij overtuigd van een actievere overheid om verslechtering van de mentale gezondheid te voorkomen. Welke risico’s liggen op de loer voor de samenleving als mensen zich alsmaar ongelukkiger blijven voelen en ze daar zélf niet uit kunnen komen?

Marian Donner schreef het Zelfverwoestingsboek, een pamflet dat lovend werd ontvangen. “Dit zelfverwoestingsboek is een oproep om de teugels te laten vieren, om strengheid te vervangen door vergevingsgezindheid, om te falen, ongezond en lelijk te zijn, om af te wijken van de norm, en zo een systeem te ondermijnen dat ons allemaal naar beneden haalt. Door te stinken, drinken, bloeden, branden en dansen!” Daarnaast schrijft ze onder meer voor de Groene en ze publiceerde twee romans.

Zeynel Erkut is kind-, jeugd- en volwassenenpsychiater en stichter en directeur van Terra Mental Health, een praktijk gespecialiseerd in transculturele psychiatrie. Hij woont sinds 1994 in Nederland en hij promoveerde aan het Nederlands Instituut voor Hersenonderzoek onder Prof. Dr. Dick Swaab.

Photo: Ishola Akpo, Iyà Nlà, 2020 (Serie AGBARA Women) © Courtesy of the artist

The Eurocentric view is dominant in the contemporary art world. Who decides what is art and what is not? And what criteria do European curators apply to select art from the African continent? During the Black Achievement Month, artists, curators and critics discuss the representation of contemporary African art in Europe.

This fall, the Cobra Museum exhibits works from the art collection of the Zinsou family: a selection of 130 works from 37 African artists, such as Frédéric Bruly Bouabré, Mallick Sidibé, Chéri Samba and Zanele Muholi. Does this exhibition, titled ‘Cosmogony’, increase insight into the vibrant contemporary art scene across the African continent? And in what ways can curators foster a more inclusive notion of art?     

Guests

Marie-Cécile Zinsou is the chair of the Zinsou Foundation. With the Zinsou Foundation, she aims to promote contemporary African art and to create a space for dialogue between artists and the public. Marie-Cécile Zinsou sees a real movement on the African continent: “there’s something happening on this continent, from north to south and from east to west, which we are trying to express in the collection.”

Pascale Obolo is an artist, film director, researcher and curator. Her current research examines the acquisition policies of museums, relating them to opportunities to decolonize institutional practices. Her artistic work is activistic, focusing on matters such as identity, exile, invisibility and racism. Obolo: “We have to write our own histories of contemporary art. We can’t miss the boat this time.” (The New York Times)

Arthur Kibbelaar is diplomat of the Ministery of Foreign Affairs. Throughout his earlier career, he worked for the Netherlands Embassies in Madrid, Managua, Belgrade and Bujumbura. Alongside his career, he has consequently been involved in various international art foundations. Kibbelaar: “I am committed to collecting art, culture in broadest form and to foster cultural diplomacy. In this respect I have in particular dedicated myself over the years to exploring contemporary African art.”

Lara Khaldi is a curator and artist. She is a member of the artistic team of documenta fifteen. She has been recently appointed director at de Appel Arts Center, Amsterdam and will start in January 2023.

Gertrude Flentge  is a cultural practicioner involved in developing collaborative artistic and funding practices. She is a member of the artistic team for documenta fifteen. Since 2008 she was program manager of the international cultural programme of DOEN Foundation, after having developed the RAIN artists initiatives network at the Rijksakademie van beeldende kunsten.

Emo de Medeiros is a Beninese-French artist and lives and works in Cotonou (Benin) and in Paris. His work has been shown internationally, in France (Centre Pompidou, Palais de Tokyo), in Germany (MARKK Hamburg), Brazil (Videobrasil Contemporary Art Festival São Paulo), Nigeria (LagosPhoto), United Kingdom, Japan, China, in the biennales of Marrakech, Dakar and Casablanca. His practice hinges on a single concept he calls contexture, a fusion of the digital and the material, of the tangible and the intangible, exploring hybridizations, interconnections and circulations of forms, technologies, traditions, myths and merchandises. He investigates the new perspectives and conversations happening in a novel space: the current context of the post-colonial, globalized and digitalized world of the early 21st century. 

Cosmogony – COBRA Museum

This exhibition offers a selection of works from the collection of the Zinsou family. At its founding, Marie Cécile Zinsou chose in 2005 to establish a venue casting light on contemporary art in Cotonou, in one of her two countries of origin: Benin. Her aim was to share the creativity of the African continent with a wide audience.

Home to over 1000 works, this collection is regularly presented at the Ouidah Museum-opened in 2014 by the Fondation Zinsou, but also in various exhibitions throughout the world. This october starts the exhibition in Cobra Museum.

Cosmogonies present more than 130 works (sculptures, photographs, paintings, and installations) of 37 artists of different generations- some already art standards, such as Frédéric Bruly Bouabré, Cyprien Tokoudagba, Malick Sidibé or Chéri Samba, others present in the most important of contemporary art events, such as Joël Andrianomearisoa, Sammy Baloji, Emo de Medeiros or Zanele Muholi, and lastly emerging artists, such as Ishola Akpo or Aïcha Snoussi.

‘Vandaag besteld, morgen in huis’. We zien onze on-demand samenleving graag als geruisloos en pijnloos. En dat vieren we vanaf de bank. Maar waar komen de gemakken vandaan? Uit Nederland distributieland. Grote distributiedozen, waarmee we onze markt en de rest van Europa van pakketjes voorzien, kleuren ons landschap grijs. Omwonenden vinden ze grauw en karakterloos – een afbreuk aan de natuur en daarmee het uitzicht. Kunnen de dozen ook anders ingericht worden?

De lat voor nieuwe distributiedozen kan en moet hoger volgens onderzoekers Cees-Jan Pen en Merten Nefs. De plannen voor een groene, leefbare en aantrekkelijke metropool liggen klaar, maar het rijk moet dan wel vernieuwende – en harde – eisen stellen. Dat geldt voor alle 64 megaloodsen, data- en XXL-distributiecentra die nog op de planning staan.

De impact van verdozing op de schaarse ruimte in Nederland is groot. En dat te midden van een woon- en biodiversiteitscrisis en andere grote uitdagingen in de ruimtelijke ordening. Hoe moet het wél?

De Koplopers

Vergroenen, verduurzamen, innoveren. De ambities voor Nederland zijn groot, maar de realiteit is weerbarstig. In de serie De Koplopers ontmoet Teun van de Keuken mensen die oplossingen van de toekomst nu al in de praktijk brengen. Wat kunnen we van deze koplopers leren? Hoe vertalen we hun praktijkervaring naar politieke samenwerking – zodat de rest van Nederland ook mee kan in de transitie?

De Koplopers is een samenwerking met Regieorgaan SIA, die bevordert de kwaliteit en de impact van het praktijkgericht onderzoek van hogescholen.

Het begint met een fiets stelen, daarna dingen in de fik steken. ‘Voor de kik’ inbreken, respect verdienen van andere jongens in de buurt. Maar ook op school kan het er hard aan toegaan: drugs in een etui, messen in je zak. 

Dit zijn slechts een paar voorbeelden van de vele ervaringen van jongeren die in het criminele circuit in de stad verzeild raken. En de cijfers liegen er niet om, de afgelopen jaren is criminaliteit onder jongeren ‘verjongd en verhard’. Volgens het OM is door de coronapandemie jeugdcriminaliteit in Amsterdam zelfs verdriedubbeld. Hoe kunnen de cijfers zo schrikwekkend hoog zijn? En wat kunnen we daaraan doen? Deze avond gaat Live Journalism met jongeren, ouders, experts en andere betrokkenen in gesprek. 

Zet jij je in voor kwetsbare jongeren? Ben je zelf een jongere die wat kwijt wil over criminaliteit? Of ben je op een andere (professionele) manier betrokken bij jeugdcriminaliteit in de stad? Dan nodigen we jou op deze avond uit om ons te vertellen wat er misgaat in het terugdringen van de jeugdcriminaliteit. Naast een podiumprogramma, gaan we in groepjes met de zaal in gesprek. Ons onderzoek begint namelijk bij jou. 

Je kunt voor deze bijeenkomst een gratis ticket reserveren.

De Balie Live Journalism

Deze avond is onderdeel van het onderzoek van De Balie Live Journalism, de onderzoeksredactie van De Balie. De komende vijf maanden duiken we samen met AT5 in de wereld van jeugdcriminaliteit. Na zeven onderzoeken en twee tegel nominaties wordt de onderzoeksredactie van De Balie Live Journalism landelijk uitgerold. Vanaf 2022 werken we ieder half jaar samen met twee partners. Komende periode werken we met Omroep West in Den Haag en Spot on Stories in Brabant. Eerder deed De Balie Live Journalism al onderzoek naar onder andere mantelzorg, seksuele intimidatie en ongedocumenteerde Amsterdammers.

The Turkish government cracks down aggressively on the press. And with less than a year to go to presidential elections in Turkey, journalists brace themselves for a new spiral of violence. The Black Sea Project believes there is an immense need for independent investigative journalism in Turkey. They want to solve this need. But how can journalists create high-impact, investigative reporting on Turkey?

Restrictions on freedom of press and (self)-censorship affects how – and which – stories are told. Together with journalists Sebnem Arsu, Zeynep Şentek and Craig Shaw, among others, we explore the possibilities and needs for producing investigative journalism on the actions of the Turkish government. And is there a role for Dutch media in this? During the programme Sentek, Arsu and Shaw will launch their new initiative, The Black Sea: Turkey, a multi-year plan of investigative journalism in and around the Black Sea Region.

This programme is part of Turkey Now! festival. Would like to attent all programs buy your day-ticket here.
16:30 How to report on Turkey?
17.30 Turkish food
19:30 Orhan Pamuk
21:30 Concert Ruken B

Sebnem Arsu is a journalist who has been covering Turkey and its region for over 20 years. Her career in print journalism started in 2001 with the New York Times where she became the first Turkish correspondent of the paper.

Zeynep Şentek is a Turkish academic and award-winning journalist working for The Black Sea on investigations, human rights, workers’ rights, corruption, and the environment.

Craig Shaw is a British journalist. His work has appeared in leading international media outlets, The Guardian, The Sunday Times, L’Espresso, Expresso, Der Spiegel, De Correspondent, Cumhuriyet, Reuters, and others.

About The Black Sea organization
The Black Sea is a non-profit organization based in the Netherlands. Its journalists have been at the forefront of cross-border journalism for a decade, with projects like Offshore Leaks and Malta Files. Among their most notable achievements is their Turkey reporting: exposing corruption at the highest echelons of Turkish politics, human rights, and environmental abuses. Their stories won awards, made headlines, and created political scandals in Turkey.

TurkeyNow is mede mogelijk gemaakt door Stichting Kulsan en Mystiek productions.

Ruken connects the native listeners of Anatolian music with the world of jazz and fusion (jazz-rock), while introducing jazz listeners into Turkey’s rich music tradition.

Ruken, while being deeply connected to Anatolian folk tradition, is inspired by contemporary jazz and fusion. With this integrated approach, the band musically explores the intimate moments that perpetually recreate the past, and seeks expressions that would enhance this sense of unity between past and present.

This programme is part of Turkey Now! festival. Would like to attent all programs buy your day-ticket here.
16:30 How to report on Turkey?
17.30 Turkish food
19:30 Orhan Pamuk
21:30 Concert Ruken

Ruken Ensemble:
Ruken Barış vocals, Şinasi Celayiroĝlu guitar, Achim Heine drums & percussion, R. Gökhan Koçer bass, Jasper Blom saxaphone, Cesar Latorre Trabanco piano.

TurkeyNow is mede mogelijk gemaakt door Stichting Kulsan en Mystiek productions.

Voor het eerst in twintig jaar is in het Nederlandse taalgebied een enquête gehouden over onze literaire canon. Toen in 2002 een rondvraag bij academici werd gedaan, leidde dat tot een lijst van voornamelijk dode, witte, mannelijke schrijvers. Zal het nu anders zijn?

Op 1 oktober, tijdens De Week van het Nederlands, worden de resultaten van deze enquête bekendgemaakt. Kijken we vandaag de dag anders naar onze klassiekers? Welke Nederlandstalige teksten van bijvoorbeeld Vlaamse, Surinaamse en Caribische vrouwen duiken nu op en welke missen we nog? Worden vrouwelijke schrijvers anders beoordeeld dan mannelijke? En heeft een canon eigenlijk wel nut?

Schrijver en journalist Gaea Schoeters geeft een inleiding bij de avond over dubbele standaarden in de letteren. Aan de hand van literaire fragmenten schuiven hedendaagse auteurs – Nikki Dekker, Gustaaf Peek en Marja Pruis – ‘vergeten vrouwen’ naar voren. Waarom verdient hun werk meer waardering dan vandaag? Horen ze anno 2022 in de literaire canon thuis en wat verandert dat? Samen met Nicolas Leus, die al jaren betrokken is bij de Vlaamse literaire canon, onderzoeken ze de krachten en gebreken van de canon.

Over de sprekers

Jannah Loontjens is schrijver, dichter en filosoof. Ze is lid van het schrijverscollectief Fixdit, dat streeft naar meer diversiteit in de canon en de literaire wereld.

Marja Pruis (1959) is schrijver van romans en essays, en criticus en columnist voor De Groene Amsterdammer. In 2013 schreef ze een portret van Patricia de Martelaere, Als je weg bent. In haar nieuwe boek Boos Meisje schrijft ze over het leven en hoe haar favoriete vrouwen zich daar doorheen slaan.

Nikki Dekker (1989) is schrijver en radiomaker. Haar debuutroman diepdiepblauw verscheen in het voorjaar van 2022 en werd lovend ontvangen. In 2020 maakte ze de radiodocumentaire Andreas Burnier, of hoe je op een klein vlot blijft drijven over seksisme en de werking van de literaire canon.

Gustaaf Peek is schrijver. Zijn jongste roman A.D. verscheen afgelopen jaar. Momenteel werkt hij aan gedichten, filmscenario’s en is hij Vrije Schrijver aan de VU.

Nicolas Leus werkt bij de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren. Hij is secretaris van de commissie die de Canon van de Nederlandstalige literatuur in Vlaanderen opstelde en was een van de initiatiefnemers van de nieuwe canonenquête.

Turkey’s most famous author, Orhan Pamuk, is known for tackling big themes in his books. Such as identity, history, and cultural change. Pamuk was the winner of the Nobel Prize in literature (2006), because ‘in his search for the melancholy soul of his hometown, Pamuk has discovered new symbols for the collision and interaction of cultures.’ De Balie will enter in conversation about his new book, Nights of Plague.

A historical novel set in the last decades of the Ottoman Empire. A bold and brilliant novel that imagines a plague ravaging a fictional island in the Ottoman Empire. Relevant in the way it describes another pandemic and showing the path to nationalist myths.

At the moment, Pamuk is facing judicial investigation for insulting the Turkish Flag and the founder of Turkey in his book Nights of Plague. Pamuk denies the accusations.

Actress Caroline O’Hara will read a passage from Nights of Plague during the programme.

Tijdens dit programma is er beveiliging / There is security for this event

This programme is part of Turkey Now! festival. Would like to attent all programs buy your day-ticket here.
16:30 How to report on Turkey?
17.30 Turkish food
19:30 Orhan Pamuk
21:30 Concert Ruken

About Orhan Pamuk
Orhan Pamuk (Istanbul, 1952) is a novelist, screenwriter and academic. He was awarded the Nobel Prize for Literature in 2006. As an author he is celebrated by many books, such as The White Castle, My Name is Red, Istanbul and Snow.

From the mid-1990s, Pamuk took a critical stance towards the Turkish state in articles about human rights and freedom of thought, although he took little interest in politics. His book Snow, which he describes as ‘my first and last political novel’ was published in 2002. In 2005, he was named among the world’s 100 TIME magazine chose him as one of the 100 most influential persons of the world.

TurkeyNow is mede mogelijk gemaakt door Stichting Kulsan en Mystiek productions.